બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં,$\lambda$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. બે સુસંબદ્ધ ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર $d$ અચળ રાખવામાં આવે છે. જો સ્લિટ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $D$ ને $D_1, D_2, D_3, D_4$ તરીકે બદલવામાં આવે અને અનુરૂપ માપવામાં આવેલી ફ્રિન્જની પહોળાઈ $W_1, W_2, W_3, W_4$ હોય,તો:

  • A
    $W_1 D_1 = W_2 D_2 = W_3 D_3 = W_4 D_4$
  • B
    $\frac{W_1}{D_1} = \frac{W_2}{D_2} = \frac{W_3}{D_3} = \frac{W_4}{D_4}$
  • C
    $W_1 \sqrt{D_1} = W_2 \sqrt{D_2} = W_3 \sqrt{D_3} = W_4 \sqrt{D_4}$
  • D
    $D_1 \sqrt{W_1} = D_2 \sqrt{W_2} = D_3 \sqrt{W_3} = D_4 \sqrt{W_4}$

Explore More

Similar Questions

ફ્રેનલ બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,લેન્સના બે સ્થાન વર્ચ્યુઅલ સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર અનુક્રમે $16 \; cm$ અને $9 \; cm$ આપે છે. તો સ્લિટ્સ વચ્ચેનું વાસ્તવિક અંતર ($cm$ માં) કેટલું હશે?

$I_0$ તીવ્રતા ધરાવતો પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ એક કોટેડ કાચની પ્લેટ પર આપાત થાય છે. જો આપાત પ્રકાશના $25 \%$ ઉપરની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે અને કાચમાં પ્રવેશતા પ્રકાશના $50 \%$ કાચની પ્લેટની નીચેની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે, તો પરાવર્તિત પ્રકાશના વ્યતિકરણ વિસ્તારમાં મહત્તમ અને ન્યૂનતમ તીવ્રતાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

સાબુના દ્રાવણનું એક પાતળું પડ $(n = 1.4)$ કાચની પ્લેટ $(n = 1.5)$ પર રહેલું છે. જ્યારે દ્રશ્ય પ્રકાશ પ્લેટ પર લગભગ લંબરૂપે આપાત થાય છે,ત્યારે $420 \ nm$ અને $630 \ nm$ ની બે તરંગલંબાઈઓ પર બે ક્રમિક પરાવર્તન મહત્તમ જોવા મળે છે. સાબુના દ્રાવણની ન્યૂનતમ જાડાઈ.....$nm$ છે.

Difficult
View Solution

સમતલ કાચની પ્લેટ ઉપર સમતલ બહિર્ગોળ લેન્સની બહિર્ગોળ સપાટી મૂકીને હવાની પાતળી ફિલ્મ (સ્તર) રચેલ છે. એકરંગી પ્રકાશ સાથે આ પાતળી ફિલ્મ સૌથી ઉપરની બહિર્ગોળ સપાટી અને નીચેની કાચની સપાટી પરથી થતા પરાવર્તનના લીધે વ્યતિકરણ રચના આપે છે.
વિધાન-$1$: જ્યારે પ્રકાશ હવા-કાચની પ્લેટની સપાટી પરથી પરાવર્તિત થાય છે,ત્યારે તેમાં $\pi$ જેટલો કળા તફાવત ઉદભવે છે.
વિધાન-$2$: વ્યતિકરણ ભાતનું કેન્દ્ર અપ્રકાશિત (ડાર્ક) છે.

સાબુના પડ (soap film) $(n=1.33)$ ની ન્યૂનતમ જાડાઈની ગણતરી કરો જે પરાવર્તિત પ્રકાશમાં સહાયક વ્યતિકરણ (constructive interference) આપે છે, જો પડ પર $532 \,nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશ આપાત કરવામાં આવે. ($\,nm$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo