સ્ક્રૂ ગેજનો ઉપયોગ કરીને તારનો વ્યાસ શોધવાના પ્રયોગમાં,નીચે મુજબના અવલોકનો નોંધવામાં આવ્યા હતા:
$(a)$ સ્ક્રૂ એક સંપૂર્ણ પરિભ્રમણમાં મુખ્ય સ્કેલ પર $0.5\,mm$ ખસે છે.
$(b)$ વર્તુળાકાર સ્કેલ પરના કુલ વિભાગો $= 50$.
$(c)$ મુખ્ય સ્કેલનું વાંચન $2.5\,mm$ છે.
$(d)$ વર્તુળાકાર સ્કેલનો $45^{\text{મો}}$ વિભાગ પિચ લાઇન પર છે.
$(e)$ સાધનમાં $0.03\,mm$ ની ઋણ શૂન્ય ત્રુટિ છે.
તો તારનો વ્યાસ $...........\,mm$ છે.

વર્નિયર કેલિપરના મુખ્ય સ્કેલનો એક વિભાગ $m$ એકમ જેટલો છે. જો મુખ્ય સ્કેલનો $n^{\text{th}}$ વિભાગ વર્નિયર સ્કેલના $(n+1)^{\text{th}}$ વિભાગ સાથે બંધબેસતો હોય,તો વર્નિયર કેલિપરનું લઘુત્તમ માપ (Least Count) કેટલું હશે?

વિદ્યાર્થી $A$ અને વિદ્યાર્થી $B$ એ આપેલ તારની ત્રિજ્યા માપવા માટે સમાન પિચ અને $100$ સમાન વર્તુળાકાર વિભાગો ધરાવતા બે સ્ક્રૂ ગેજનો ઉપયોગ કર્યો. તારની ત્રિજ્યાનું વાસ્તવિક મૂલ્ય $0.322 \, \text{cm}$ છે. વિદ્યાર્થીઓ $A$ અને $B$ દ્વારા અવલોકન કરાયેલ અંતિમ વર્તુળાકાર સ્કેલ રીડિંગ્સ વચ્ચેના તફાવતનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય .... છે.
આપેલ પિચ $= 0.1 \, \text{cm}$.

કાચના સ્લેબનો વક્રીભવનાંક નક્કી કરવા માટે ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ થાય છે. જો મુખ્ય સ્કેલ પર $1 \; cm$ માં $40$ વિભાગો હોય અને $50$ વર્નિયર સ્કેલ વિભાગો $49$ મુખ્ય સ્કેલ વિભાગોની બરાબર હોય,તો ટ્રાવેલિંગ માઇક્રોસ્કોપનું લઘુત્તમ માપન (least count) $\dots \times 10^{-6} \; m$ છે.

એક સ્ક્રૂ ગેજમાં થોડી શૂન્ય ત્રુટિ છે પરંતુ તેનું મૂલ્ય અજ્ઞાત છે. આપણી પાસે બે સમાન સળિયા છે. જ્યારે પ્રથમ સળિયાને સ્ક્રૂ ગેજમાં દાખલ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સાધનની સ્થિતિ આકૃતિ $(I)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવી છે. જ્યારે બંને સળિયાને શ્રેણીમાં એકસાથે દાખલ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સ્થિતિ આકૃતિ $(II)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવી છે. સાધનની શૂન્ય ત્રુટિ $mm$ માં કેટલી છે? આપેલ છે: $1 \, M.S.D. = 100 \, C.S.D. = 1 \, mm$.

એક વર્નિયર કેલિપર્સ ધ્યાનમાં લો જેમાં મુખ્ય સ્કેલ પરના દરેક $1 \ cm$ ને $8$ સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે અને એક સ્ક્રૂ ગેજ જેમાં તેના વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $100$ વિભાગો છે. વર્નિયર કેલિપર્સમાં,વર્નિયર સ્કેલના $5$ વિભાગો મુખ્ય સ્કેલના $4$ વિભાગો સાથે સંપાત થાય છે અને સ્ક્રૂ ગેજમાં,વર્તુળાકાર સ્કેલનું એક સંપૂર્ણ પરિભ્રમણ તેને રેખીય સ્કેલ પર બે વિભાગો જેટલું ખસેડે છે. તો:
$(A)$ જો સ્ક્રૂ ગેજનું પિચ વર્નિયર કેલિપર્સના લઘુત્તમ માપ $(LC)$ કરતા બમણું હોય,તો સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ $0.01 \ mm$ છે.
$(B)$ જો સ્ક્રૂ ગેજનું પિચ વર્નિયર કેલિપર્સના લઘુત્તમ માપ $(LC)$ કરતા બમણું હોય,તો સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ $0.005 \ mm$ છે.
$(C)$ જો સ્ક્રૂ ગેજના રેખીય સ્કેલનું લઘુત્તમ માપ વર્નિયર કેલિપર્સના લઘુત્તમ માપ કરતા બમણું હોય,તો સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ $0.01 \ mm$ છે.
$(D)$ જો સ્ક્રૂ ગેજના રેખીય સ્કેલનું લઘુત્તમ માપ વર્નિયર કેલિપર્સના લઘુત્તમ માપ કરતા બમણું હોય,તો સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ $0.005 \ mm$ છે.