પરમાણુમાં ન્યુક્લિયસની આસપાસ પરિભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનની કક્ષીય ચુંબકીય મોમેન્ટ માટેનું સૂત્ર મેળવો અને ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $(-e)$ વિદ્યુતભાર ધરાવતો ઇલેક્ટ્રોન $(+Ze)$ વિદ્યુતભાર ધરાવતા સ્થિર ભારે ન્યુક્લિયસની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં $v$ ઝડપથી નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે.
પરિભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા રચાતો પ્રવાહ $I$ નીચે મુજબ છે:
$I = \frac{e}{T} \quad \dots (1)$
જ્યાં $T$ એ પરિભ્રમણનો આવર્તકાળ છે.
$v = \frac{2 \pi r}{T}$ હોવાથી,$T = \frac{2 \pi r}{v} \quad \dots (2)$
સમીકરણ $(2)$ ને $(1)$ માં મૂકતા:
$I = \frac{e v}{2 \pi r} \quad \dots (3)$
આ પ્રવાહ ગાળા સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય મોમેન્ટ $\mu_l$,જેનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2$ છે,તે:
$\mu_l = I A = \left( \frac{e v}{2 \pi r} \right) (\pi r^2) = \frac{e v r}{2} \quad \dots (4)$
ઇલેક્ટ્રોનના દળ $m_e$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$\mu_l = \frac{e}{2 m_e} (m_e v r)$
કક્ષીય કોણીય વેગમાન $L = m_e v r$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\mu_l = \frac{e}{2 m_e} L$
ગુણોત્તર $\frac{\mu_l}{L} = \frac{e}{2 m_e}$ ને ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર કહેવામાં આવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન માટે અચળ છે.

Explore More

Similar Questions

જો ઈલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર અને દળનો ગુણોત્તર $A \ C/kg$ હોય,તો કક્ષીય ઈલેક્ટ્રોનનો ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર $C/kg$ માં કેટલો થાય?

બોહરની પ્રથમ પૂર્વધારણાનો ઉપયોગ કરીને બોહર મેગ્નેટોનની વ્યાખ્યા આપો.

Difficult
View Solution

બોહર મોડેલમાં,એક ઇલેક્ટ્રોન પ્રોટોનની આસપાસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરે છે. ભ્રમણ કરતા ઇલેક્ટ્રોનને વર્તુળાકાર પ્રવાહ લૂપ ગણતા,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન $n$-મી કક્ષામાં હોય ત્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુની ચુંબકીય મોમેન્ટ કેટલી થાય?

ગાયરોમેગ્નેટિક ગુણોત્તર અને બોહર મેગ્નેટોન અનુક્રમે નીચેનામાંથી કયા છે? [આપેલ છે $\rightarrow e=$ ઇલેક્ટ્રોન પરનો વિદ્યુતભાર,$m=$ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ,$h=$ પ્લાન્કનો અચળાંક].

$q$ વિદ્યુતભાર અને '$m$' દળ ધરાવતો એક કણ '$r$' ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં '$\omega$' કોણીય ઝડપથી ગતિ કરે છે. તેના ચુંબકીય મોમેન્ટ અને કોણીય વેગમાનના મૂલ્યોનો ગુણોત્તર કોના પર આધાર રાખે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo