બે સમાંતર વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત તાર વચ્ચે લાગતા બળ માટેનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે બે લાંબા સમાંતર તાર $a$ અને $b$ એકબીજાથી $d$ અંતરે રહેલા છે,જેમાં અનુક્રમે $I_{a}$ અને $I_{b}$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે.
વાહક $a$,વાહક $b$ પરના તમામ બિંદુઓ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}_{a}$ ઉત્પન્ન કરે છે. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ ક્ષેત્રની દિશા તાર ધરાવતા સમતલને લંબ હોય છે.
તાર $a$ દ્વારા $d$ અંતરે ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય નીચે મુજબ છે:
$B_{a} = \frac{\mu_{0} I_{a}}{2 \pi d}$ ... $(1)$
$I_{b}$ પ્રવાહ ધરાવતો વાહક $b$,$B_{a}$ ક્ષેત્રને કારણે ચુંબકીય બળ અનુભવે છે. વાહક $b$ ના $L$ લંબાઈના ખંડ પર લાગતું બળ:
$\overrightarrow{F} = I \vec{L} \times \overrightarrow{B}$
અહીં પ્રવાહ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર પરસ્પર લંબ હોવાથી,વાહક $a$ ને કારણે વાહક $b$ પર લાગતા બળ $F_{ba}$ નું મૂલ્ય:
$F_{ba} = I_{b} L B_{a} = \frac{\mu_{0} I_{a} I_{b} L}{2 \pi d}$ ... $(2)$
તે જ રીતે,વાહક $b$ માં વહેતા પ્રવાહને કારણે વાહક $a$ ના $L$ લંબાઈના ખંડ પર લાગતું બળ $F_{ab}$ એ $F_{ba}$ જેટલું જ મૂલ્ય ધરાવે છે પરંતુ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે:
$\overrightarrow{F}_{ba} = -\overrightarrow{F}_{ab}$ ... $(3)$
આ પરિણામ ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,સમાન દિશામાં વહેતા પ્રવાહો એકબીજાને આકર્ષે છે,જ્યારે વિરુદ્ધ દિશામાં વહેતા પ્રવાહો એકબીજાને અપાકર્ષે છે.

Explore More

Similar Questions

$10 \; A$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતો $3.0 \; cm$ લાંબો તાર સોલેનોઇડની અંદર તેની અક્ષને લંબ રૂપે મૂકવામાં આવ્યો છે. સોલેનોઇડની અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $0.27 \; T$ છે. તાર પર લાગતું ચુંબકીય બળ કેટલું હશે?

જો $0.12 \ kg \ m^{-1}$ ની રેખીય ઘનતા ધરાવતો સીધો વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત તાર,તારની લંબાઈને લંબ $0.5 \ T$ ના સમાન આડા ચુંબકીય ક્ષેત્ર દ્વારા હવામાં લટકાવેલ હોય,તો તારમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ કેટલો હશે ($A$ માં)? (ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $= 10 \ m \ s^{-2}$; પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રને અવગણો)

એક વાહક $z$-અક્ષ પર $-1.5 \le z < 1.5 \ m$ ની રેન્જમાં રહેલો છે અને $-\hat{a}_z$ દિશામાં $10.0 \ A$ નો નિશ્ચિત પ્રવાહ વહે છે (આકૃતિ જુઓ). ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B} = 3.0 \times 10^{-4} e^{-0.2x} \hat{a}_y \ T$ માટે,વાહકને $5 \times 10^{-3} \ s$ માં $x = 2.0 \ m, y = 0 \ m$ સુધી અચળ ઝડપે ખસેડવા માટે જરૂરી પાવર શોધો. $x$-અક્ષ પર સમાંતર ગતિ ધારો.

આપેલ આકૃતિમાં,તાર $ab$ પર લાગતા ચુંબકીય બળ અને તાર $bc$ પર લાગતા ચુંબકીય બળનો ગુણોત્તર કેટલો થાય? (આપેલ છે કે $ab = l$ અને $\angle abc = 45^o$)

તાર $1$ અને $2$ જેમાં અનુક્રમે $i_1$ અને $i_2$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે,તે એકબીજા સાથે $\theta$ ખૂણે નમેલા છે. તાર $1$ ના ચુંબકીય ક્ષેત્રને કારણે તાર $2$ ના $r$ અંતરે આવેલા નાના ખંડ $dl$ પર લાગતું બળ કેટલું હશે? (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo