બે સમાંતર વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત તાર વચ્ચે લાગતા બળ માટેનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે બે લાંબા સમાંતર તાર $a$ અને $b$ એકબીજાથી $d$ અંતરે રહેલા છે,જેમાં અનુક્રમે $I_{a}$ અને $I_{b}$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે.
વાહક $a$,વાહક $b$ પરના તમામ બિંદુઓ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}_{a}$ ઉત્પન્ન કરે છે. જમણા હાથના નિયમ મુજબ,આ ક્ષેત્રની દિશા તાર ધરાવતા સમતલને લંબ હોય છે.
તાર $a$ દ્વારા $d$ અંતરે ઉત્પન્ન થતા ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય નીચે મુજબ છે:
$B_{a} = \frac{\mu_{0} I_{a}}{2 \pi d}$ ... $(1)$
$I_{b}$ પ્રવાહ ધરાવતો વાહક $b$,$B_{a}$ ક્ષેત્રને કારણે ચુંબકીય બળ અનુભવે છે. વાહક $b$ ના $L$ લંબાઈના ખંડ પર લાગતું બળ:
$\overrightarrow{F} = I \vec{L} \times \overrightarrow{B}$
અહીં પ્રવાહ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર પરસ્પર લંબ હોવાથી,વાહક $a$ ને કારણે વાહક $b$ પર લાગતા બળ $F_{ba}$ નું મૂલ્ય:
$F_{ba} = I_{b} L B_{a} = \frac{\mu_{0} I_{a} I_{b} L}{2 \pi d}$ ... $(2)$
તે જ રીતે,વાહક $b$ માં વહેતા પ્રવાહને કારણે વાહક $a$ ના $L$ લંબાઈના ખંડ પર લાગતું બળ $F_{ab}$ એ $F_{ba}$ જેટલું જ મૂલ્ય ધરાવે છે પરંતુ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે:
$\overrightarrow{F}_{ba} = -\overrightarrow{F}_{ab}$ ... $(3)$
આ પરિણામ ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,સમાન દિશામાં વહેતા પ્રવાહો એકબીજાને આકર્ષે છે,જ્યારે વિરુદ્ધ દિશામાં વહેતા પ્રવાહો એકબીજાને અપાકર્ષે છે.

Explore More

Similar Questions

$40\,g$ દળ અને $50\,cm$ લંબાઈનો એક સીધો તાર $AB$,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $0.40\,T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં લવચીક વાયર વડે લટકાવેલ છે. આધારભૂત વાયરમાં તણાવ દૂર કરવા માટે તારમાં જરૂરી પ્રવાહનું મૂલ્ય ...........$A$ છે. ($g=10\,ms^{-2}$ લો).

$8\,A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતો અને $0.15\,T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા સાથે $30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતો તાર પર એકમ લંબાઈ દીઠ લાગતા ચુંબકીય બળનું મૂલ્ય કેટલું હશે? ($N\,m^{-1}$ માં)

$1 \, \Omega$ અવરોધ, $2 \times 10^{-6} \, \Omega m$ અવરોધકતા, $10 \, mm^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ અને $500 \, g$ દળ ધરાવતો $2 \, A$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત સીધો ધાતુનો તાર એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ લગાડીને હવામાં આડો લટકાવવામાં આવ્યો છે. $B$ નું મૂલ્ય . . . . . . . $\times 10^{-1} \, T$ છે (આપેલ છે, $g=10 \, m/s^2$).

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ કાગળના સમતલને લંબ રૂપે મૂકેલા ત્રણ સમાંતર સીધા તારની ગોઠવણી છે,જેમાં સમાન દિશામાં સમાન પ્રવાહ $I$ વહે છે. મધ્યના તાર $B$ પર એકમ લંબાઈ દીઠ લાગતા બળનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, $30 \sqrt{3} \text{ cm}$ લંબાઈના એક સમાન સીધા તારને સમબાજુ ત્રિકોણ $ABC$ ના સ્વરૂપમાં વાળવામાં આવે છે. $2 \text{ T}$ નું સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર બાજુ $BC$ ને સમાંતર લાગુ કરવામાં આવે છે. જો તારમાંથી વહેતો પ્રવાહ $2 \text{ A}$ હોય, તો બાજુ $AC$ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય કેટલું હશે? ($\overline{B}$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા દર્શાવે છે).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo