તણાવવાળી (ખેંચાયેલી) દોરી પર લંબગત તરંગની ઝડપનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) દોરી પર લંબગત તરંગોની ઝડપ બે પરિબળો દ્વારા નક્કી થાય છે: $(i)$ રેખીય દળ ઘનતા અથવા એકમ લંબાઈ દીઠ દળ $\mu$ અને $(ii)$ તણાવ $T$.
દોરીની રેખીય દળ ઘનતા $\mu$ એ દોરીનું દળ $m$ અને તેની લંબાઈ $l$ નો ગુણોત્તર છે. તેથી,તેનું પરિમાણ $[M^1 L^{-1}]$ છે. તણાવ $T$ એ બળનું પરિમાણ ધરાવે છે,એટલે કે $[M^1 L^1 T^{-2}]$.
આપણે $\mu$ અને $T$ ને એવી રીતે જોડવા પડશે કે જેથી $v$ [પરિમાણ $(L T^{-1})$] મળે.
જોઈ શકાય છે કે ગુણોત્તર $\frac{T}{\mu}$ નું પરિમાણ $[L^2 T^{-2}]$ છે.
$\left[\frac{T}{\mu}\right] = \frac{[M^1 L^1 T^{-2}]}{[M^1 L^{-1}]} = [L^2 T^{-2}]$
તેથી,જો $v$ માત્ર $T$ અને $\mu$ પર આધાર રાખતું હોય,તો તેમની વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ હોવો જોઈએ:
$v = C \sqrt{\frac{T}{\mu}}$
અહીં $C$ એ પરિમાણરહિત અચળાંક છે અને તે સાબિત થાય છે કે $C = 1$.
તેથી,ખેંચાયેલી દોરી પર લંબગત તરંગોની ઝડપ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$v = \sqrt{\frac{T}{\mu}}$

Explore More

Similar Questions

એક સ્ટીલના તારની લંબાઈ $12.0 \;m$ અને દળ $2.10 \;kg$ છે. તારમાં તણાવ કેટલો હોવો જોઈએ જેથી તાર પરના લંબગત તરંગની ઝડપ $20\,^{\circ}C$ તાપમાને સૂકી હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $343 \;m s^{-1}$ જેટલી થાય?

એક લંબગત તરંગ $V$ વેગ સાથે દોરી પર ગતિ કરી રહ્યું છે. દોરીમાં વિસ્તરણ $x$ છે. જો દોરીને $50 \%$ જેટલી ખેંચવામાં આવે,તો દોરી પર તરંગની ઝડપ આશરે કેટલી થશે? (હૂકનો નિયમ પાળવામાં આવે છે)

એક સમાન ધાતુના તારની લંબાઈ $L$,દળ $M$ અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A$ છે. તે $T$ જેટલા તણાવ હેઠળ છે અને $V$ એ તાર પરના લંબગત તરંગની ઝડપ છે. તારની ઘનતા કેટલી હશે?

એક તાંબાના તારને બે છેડેથી મજબૂત આધાર વડે પકડી રાખવામાં આવ્યો છે. $50^{\circ} C$ તાપમાને તાર બિલકુલ ખેંચાયેલો છે,જેમાં તણાવ નહિવત છે. જો $Y=1.2 \times 10^{11} \, N/m^2$,$\alpha=1.6 \times 10^{-5} /^{\circ} C$ અને $\rho=9.2 \times 10^3 \, kg/m^3$ હોય,તો $30^{\circ} C$ તાપમાને આ તારમાં લંબગત તરંગોની ઝડપ .......... $m/s$ હશે.

Difficult
View Solution

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $\mu = \mu_0 x$ જેટલા એકમ લંબાઈ દીઠ ચલિત દળ ધરાવતો એક તાર છત પરથી લટકાવેલો છે. તારની લંબાઈ $l_0$ છે. તેના નીચેના છેડે એક નાનો લંબગત વિક્ષેપ ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. વિક્ષેપ બીજા છેડે પહોંચે તે માટેનો સમય શોધો.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo