વર્નિયર કેલિપર્સના મુખ્ય સ્કેલનો એક વિભાગ $a \ cm$ છે અને વર્નિયર સ્કેલનો $n^{\text{th}}$ વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના $(n-1)^{\text{th}}$ વિભાગ સાથે બંધ બેસે છે. તો કેલિપર્સનું લઘુત્તમ માપ (Least Count) $mm$ માં કેટલું હશે?

વર્નિયર કેલિપર્સની મદદથી એક ગોળાકાર પદાર્થનો વ્યાસ માપવામાં આવે છે. ધારો કે તેના $10$ વર્નિયર સ્કેલ વિભાગો $(V.S.D.)$ તેના $9$ મુખ્ય સ્કેલ વિભાગો $(M.S.D.)$ ની બરાબર છે. $M.S.$ પરનો લઘુત્તમ વિભાગ $0.1 \ cm$ છે અને જ્યારે વર્નિયર કેલિપર્સના જડબા બંધ હોય ત્યારે $V.S.$ નો શૂન્ય $x=0.1 \ cm$ પર છે. જો વ્યાસ માટે મુખ્ય સ્કેલનું વાંચન $M=5 \ cm$ હોય અને સંપાત થતા વર્નિયર વિભાગની સંખ્યા $8$ હોય,તો શૂન્ય ભૂલ સુધારણા પછી માપેલ વ્યાસ કેટલો હશે ($cm$ માં)?

વિધાન $A$: જો સ્ક્રૂ ગેજના વર્તુળાકાર સ્કેલના પાંચ પૂર્ણ પરિભ્રમણમાં મુખ્ય સ્કેલ પર કાપેલું અંતર $5 \, mm$ હોય અને વર્તુળાકાર સ્કેલ પર કુલ $50$ વિભાગો હોય,તો લઘુત્તમ માપશક્તિ (Least Count) $0.001 \, cm$ છે.
કારણ $R$: $\text{Least Count} = \frac{\text{Pitch}}{\text{Total divisions on circular scale}}$
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:

નીચેની આકૃતિ સેન્ટિમીટર સ્કેલ પર વર્નિયર કેલિપર્સની એક ચોક્કસ સ્થિતિ દર્શાવે છે. આ સ્થિતિમાં,આકૃતિમાં દર્શાવેલ $x$ નું મૂલ્ય .......... $cm$ છે (આકૃતિ માપ મુજબ નથી).

આકૃતિઓ સ્ક્રૂ ગેજના રીડિંગ્સ દર્શાવે છે. આકૃતિ $(i)$ જ્યારે સ્ક્રૂ ગેજ બંધ હોય ત્યારે શૂન્ય ત્રુટિ દર્શાવે છે,અને આકૃતિ $(ii)$ જ્યારે સ્ક્રૂ ગેજનો ઉપયોગ બોલ-બેરિંગનો વ્યાસ માપવા માટે કરવામાં આવે છે ત્યારે તેનું રીડિંગ દર્શાવે છે. બોલ-બેરિંગનો વ્યાસ $mm$ માં કેટલો છે? વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $50$ વિભાગો છે.

નીચેનામાંથી લંબાઈ માપવા માટેનું સૌથી સચોટ સાધન કયું છે:
$A)$ સ્લાઈડિંગ સ્કેલ પર $20$ વિભાગો ધરાવતું વર્નિયર કેલિપર્સ
$B)$ $1 \; mm$ પિચ અને ગોળાકાર સ્કેલ પર $100$ વિભાગો ધરાવતું સ્ક્રુ ગેજ
$C)$ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ સુધીની લંબાઈ માપી શકતું ઓપ્ટિકલ સાધન?