સાબિત કરો કે વાસ્તવિક સંખ્યાઓના ગણ $\mathbb{R}$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધ $R = \{(a, b) : a \leq b^2\}$ એ સ્વવાચક,સંમિત કે પરંપરિત નથી.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ સ્વવાચક: જો દરેક $a \in \mathbb{R}$ માટે $(a, a) \in R$ હોય,તો સંબંધ $R$ સ્વવાચક કહેવાય.
ધારો કે $a = \frac{1}{2}$. અહીં $\frac{1}{2} > (\frac{1}{2})^2 = \frac{1}{4}$ હોવાથી,$(\frac{1}{2}, \frac{1}{2}) \notin R$ થાય.
તેથી,$R$ સ્વવાચક નથી.
$(ii)$ સંમિત: જો $(a, b) \in R$ હોય અને તેના પરથી $(b, a) \in R$ મળે,તો સંબંધ $R$ સંમિત કહેવાય.
ધારો કે $(1, 4) \in R$ કારણ કે $1 \leq 4^2 = 16$. પરંતુ $4 \not\leq 1^2 = 1$ હોવાથી,$(4, 1) \notin R$ થાય.
તેથી,$R$ સંમિત નથી.
$(iii)$ પરંપરિત: જો $(a, b) \in R$ અને $(b, c) \in R$ હોય,તો $(a, c) \in R$ થવું જોઈએ.
ધારો કે $(3, 2) \in R$ (કારણ કે $3 \leq 2^2 = 4$) અને $(2, 1.5) \in R$ (કારણ કે $2 \leq 1.5^2 = 2.25$).
પરંતુ $3 \not\leq 1.5^2 = 2.25$ હોવાથી,$(3, 1.5) \notin R$ થાય.
તેથી,$R$ પરંપરિત નથી.
નિષ્કર્ષ: સંબંધ $R$ એ સ્વવાચક,સંમિત કે પરંપરિત નથી.

Explore More

Similar Questions

નીચેનો સંબંધ સ્વવાચક,સંમિત અને પરંપરિત છે કે નહીં તે નક્કી કરો:
કોઈ ચોક્કસ સમયે એક નગરમાં રહેતા મનુષ્યોના ગણ $A$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધ $R = \{(x, y) : x \text{ એ } y \text{ ની પત્ની છે}\}$

જો $R$ એ ગણ $A$ થી ગણ $B$ પરનો સંબંધ હોય અને $S$ એ ગણ $B$ થી ગણ $C$ પરનો સંબંધ હોય,તો સંબંધ $S \circ R$ એ:

બધી વાસ્તવિક સંખ્યાઓના ગણ પર,સંબંધ $R$ એ $a \, R \, b$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે જો અને માત્ર જો $|a - b| \le 1$. તો $R$ એ:

ધારો કે $A = \{1, 2, 3\}$. $A$ પરના સંબંધોની સંખ્યા શોધો જેમાં $(1, 2)$ અને $(2, 3)$ નો સમાવેશ થાય છે,જે સ્વવાચક (reflexive) અને પરંપરિત (transitive) છે પરંતુ સંમિત (symmetric) નથી.

ધારો કે સંબંધ $R_{1}$ એ $R$ પર $a R_{1} b$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે જો $1+ab > 0$ હોય. તો

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo