Medium
નીચેના દરેકનો એક વ્યવહારુ ઉપયોગ જણાવો: $(i)$ બહિર્ગોળ અરીસો, (ii) અંતર્ગોળ અરીસો, (iii) બહિર્ગોળ લેન્સ, અને (iv) અંતર્ગોળ લેન્સ.
- Aબહિર્ગોળ અરીસો: સુરક્ષા અરીસો; અંતર્ગોળ અરીસો: ડેન્ટિસ્ટનો અરીસો; બહિર્ગોળ લેન્સ: પ્રોજેક્ટર; અંતર્ગોળ લેન્સ: પીપહોલ.
- Bબહિર્ગોળ અરીસો: સ્ટ્રીટ લાઈટ રિફ્લેક્ટર; અંતર્ગોળ અરીસો: સોલર ફર્નેસ; બહિર્ગોળ લેન્સ: કેમેરા લેન્સ; અંતર્ગોળ લેન્સ: ગેલિલિયન ટેલિસ્કોપ.
- Cબહિર્ગોળ અરીસો: વાહનોમાં પાછળનું દ્રશ્ય જોવા માટે; અંતર્ગોળ અરીસો: શેવિંગ અરીસો; બહિર્ગોળ લેન્સ: મેગ્નિફાઇંગ ગ્લાસ; અંતર્ગોળ લેન્સ: માયોપિયાનું નિવારણ.
- Dબહિર્ગોળ અરીસો: મેકઅપ અરીસો; અંતર્ગોળ અરીસો: હેડલાઇટ રિફ્લેક્ટર; બહિર્ગોળ લેન્સ: માઇક્રોસ્કોપ; અંતર્ગોળ લેન્સ: ચશ્મા.
Explore More
Similar Questions
$(a)$ નિરપેક્ષ વક્રીભવનાંકની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ ત્રણ અલગ-અલગ માધ્યમો $A, B$ અને $C$ માંથી પ્રકાશના કિરણનો માર્ગ આપેલ આપાતકોણ માટે નીચે દર્શાવેલ છે. આકૃતિઓનો અભ્યાસ કરો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો.
$(i)$ ત્રણ માધ્યમો $A, B$ કે $C$ માંથી કોની પ્રકાશીય ઘનતા સૌથી વધુ છે?
$(ii)$ ત્રણ માધ્યમોમાંથી કયા માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ સૌથી વધુ હશે?
$(iii)$ $A$ થી $B$ માં જતું પ્રકાશનું કિરણ લંબ તરફ વળશે કે લંબથી દૂર જશે?
$(iv)$ $C$ ની સાપેક્ષમાં $B$ નો વક્રીભવનાંક એક કરતા વધારે હશે કે એક કરતા ઓછો?
$(b)$ ત્રણ અલગ-અલગ માધ્યમો $A, B$ અને $C$ માંથી પ્રકાશના કિરણનો માર્ગ આપેલ આપાતકોણ માટે નીચે દર્શાવેલ છે. આકૃતિઓનો અભ્યાસ કરો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો.
$(i)$ ત્રણ માધ્યમો $A, B$ કે $C$ માંથી કોની પ્રકાશીય ઘનતા સૌથી વધુ છે?
$(ii)$ ત્રણ માધ્યમોમાંથી કયા માધ્યમમાં પ્રકાશની ઝડપ સૌથી વધુ હશે?
$(iii)$ $A$ થી $B$ માં જતું પ્રકાશનું કિરણ લંબ તરફ વળશે કે લંબથી દૂર જશે?
$(iv)$ $C$ ની સાપેક્ષમાં $B$ નો વક્રીભવનાંક એક કરતા વધારે હશે કે એક કરતા ઓછો?
Medium
View Solution$(i)$ અંતર્ગોળ અરીસાનું મુખ્ય કેન્દ્ર વ્યાખ્યાયિત કરો.
$(ii)$ વાહનોમાં પાછળનું દ્રશ્ય જોવા માટે આપણે બહિર્ગોળ અરીસાને શા માટે પસંદ કરીએ છીએ?
$(iii)$ આપણે બહિર્ગોળ લેન્સનો ઉપયોગ કરીને વસ્તુનું ચત્તું પ્રતિબિંબ મેળવવા માંગીએ છીએ. આ કિસ્સામાં પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.
$(ii)$ વાહનોમાં પાછળનું દ્રશ્ય જોવા માટે આપણે બહિર્ગોળ અરીસાને શા માટે પસંદ કરીએ છીએ?
$(iii)$ આપણે બહિર્ગોળ લેન્સનો ઉપયોગ કરીને વસ્તુનું ચત્તું પ્રતિબિંબ મેળવવા માંગીએ છીએ. આ કિસ્સામાં પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.
Medium
View Solutionજો તમે એક મોટા અરીસાની નજીક ઊભા હોવ, તો તમારું પ્રતિબિંબ કેવું દેખાશે:
$(a)$ બહિર્ગોળ અરીસો?
$(b)$ અંતર્ગોળ અરીસો?
તમારા જવાબ માટે કારણો આપો.
$(a)$ બહિર્ગોળ અરીસો?
$(b)$ અંતર્ગોળ અરીસો?
તમારા જવાબ માટે કારણો આપો.
Medium
View Solution$(a)$ ગોળીય લેન્સના પ્રકાશીય કેન્દ્રની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ તમને $30 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ આપવામાં આવ્યો છે. વસ્તુનું વાસ્તવિક,ઉલટું અને અત્યંત મોટું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે તમે વસ્તુને ક્યાં મૂકશો? પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.
$(c)$ એક અંતર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $20 \, cm$ છે. લેન્સથી વસ્તુને કેટલા અંતરે મૂકવી જોઈએ જેથી તેનું પ્રતિબિંબ લેન્સથી $15 \, cm$ દૂર રચાય?
$(b)$ તમને $30 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ આપવામાં આવ્યો છે. વસ્તુનું વાસ્તવિક,ઉલટું અને અત્યંત મોટું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે તમે વસ્તુને ક્યાં મૂકશો? પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.
$(c)$ એક અંતર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $20 \, cm$ છે. લેન્સથી વસ્તુને કેટલા અંતરે મૂકવી જોઈએ જેથી તેનું પ્રતિબિંબ લેન્સથી $15 \, cm$ દૂર રચાય?
Difficult
View Solutionઆકૃતિ પ્રકાશ જ્યારે એક માધ્યમમાંથી બીજા માધ્યમમાં જાય છે ત્યારે તેનો માર્ગ દર્શાવે છે.
$9$. અવલોકન કરેલા વક્રીભવનના આધારે, કઈ માધ્યમની જોડી માધ્યમ $1$ અને માધ્યમ $2$ ને દર્શાવી શકે છે?
માધ્યમ $1$ માધ્યમ $2$ $A$. પાણી કેરોસીન $B$. કેરોસીન હીરો $C$. ફ્લિન્ટ કાચ પાણી $D$. કેરોસીન ફ્લિન્ટ કાચ
$10$. લેન્સનો પાવર $(P)$ સૂત્ર $P = \frac{1}{f}$ દ્વારા ગણવામાં આવે છે, જ્યાં $f$ એ મીટરમાં લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ છે. એક લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $-0.25 \ m$ છે. શું તે બહિર્ગોળ લેન્સ છે કે અંતર્ગોળ લેન્સ? તમારા જવાબની સમજૂતી આપો.
$9$. અવલોકન કરેલા વક્રીભવનના આધારે, કઈ માધ્યમની જોડી માધ્યમ $1$ અને માધ્યમ $2$ ને દર્શાવી શકે છે?
| માધ્યમ $1$ | માધ્યમ $2$ | |
| $A$. | પાણી | કેરોસીન |
| $B$. | કેરોસીન | હીરો |
| $C$. | ફ્લિન્ટ કાચ | પાણી |
| $D$. | કેરોસીન | ફ્લિન્ટ કાચ |
$10$. લેન્સનો પાવર $(P)$ સૂત્ર $P = \frac{1}{f}$ દ્વારા ગણવામાં આવે છે, જ્યાં $f$ એ મીટરમાં લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ છે. એક લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $-0.25 \ m$ છે. શું તે બહિર્ગોળ લેન્સ છે કે અંતર્ગોળ લેન્સ? તમારા જવાબની સમજૂતી આપો.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo