ધારો કે શૂન્યાવકાશમાં એક વિદ્યુતચુંબકીય તરંગનો વિદ્યુતક્ષેત્રનો ભાગ $E = \{(3.1 \; N/C) \cos [(1.8 \; rad/m) y + (5.4 \times 10^{6} \; rad/s) t] \} \hat{i}$ છે.
$(a)$ પ્રસરણની દિશા કઈ છે?
$(b)$ તરંગલંબાઈ $\lambda$ કેટલી છે?
$(c)$ આવૃત્તિ $\nu$ કેટલી છે?
$(d)$ તરંગના ચુંબકીય ક્ષેત્રના ભાગનો કંપવિસ્તાર કેટલો છે?
$(e)$ તરંગના ચુંબકીય ક્ષેત્રના ભાગ માટેનું સમીકરણ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) વિદ્યુતક્ષેત્ર $x$-અક્ષની દિશામાં દોલન કરે છે અને $y$ તથા $t$ સાથે બદલાય છે. કોસાઇન વિધેયનો તર્ક $(ky + \omega t)$ હોવાથી,તરંગ ઋણ $y$-દિશામાં એટલે કે $-\hat{j}$ દિશામાં પ્રસરણ પામે છે.
$(b)$ આપેલ સમીકરણને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $E = E_0 \cos(ky + \omega t)$ સાથે સરખાવતા,$k = 1.8 \; rad/m$ મળે છે. તરંગલંબાઈ $\lambda = \frac{2\pi}{k} = \frac{2 \times 3.14}{1.8} \approx 3.49 \; m$.
$(c)$ કોણીય આવૃત્તિ $\omega = 5.4 \times 10^{6} \; rad/s$ છે. આવૃત્તિ $\nu = \frac{\omega}{2\pi} = \frac{5.4 \times 10^{6}}{2 \times 3.14} \approx 8.6 \times 10^{5} \; Hz$.
$(d)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રનો કંપવિસ્તાર $B_0 = \frac{E_0}{c}$,જ્યાં $E_0 = 3.1 \; N/C$ અને $c = 3 \times 10^{8} \; m/s$ છે. તેથી,$B_0 = \frac{3.1}{3 \times 10^{8}} \approx 1.03 \times 10^{-8} \; T$.
$(e)$ $\vec{E}$ એ $\hat{i}$ દિશામાં છે અને પ્રસરણ $-\hat{j}$ દિશામાં છે,તેથી ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ એ $\hat{k}$ દિશામાં હોવું જોઈએ (કારણ કે $\vec{E} \times \vec{B}$ એ પ્રસરણની દિશા આપે છે). સમીકરણ: $\vec{B} = \{(1.03 \times 10^{-8} \; T) \cos [(1.8 \; rad/m) y + (5.4 \times 10^{6} \; rad/s) t] \} \hat{k}$.

Explore More

Similar Questions

એક વિદ્યુતચુંબકીય તરંગમાં વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E} = 20 \sin \omega (t - \frac{x}{c}) \hat{j} \text{ N/C}$ તરીકે આપવામાં આવે છે. જ્યાં $\omega$ અને $c$ એ અનુક્રમે વિદ્યુતચુંબકીય તરંગની કોણીય આવૃત્તિ અને વેગ છે. $5 \times 10^{-4} \text{ m}^3$ ના કદમાં રહેલી ઉર્જા $..... \times 10^{-13} \text{ J}$ હશે. (આપેલ છે $\varepsilon_0 = 8.85 \times 10^{-12} \text{ C}^2/\text{Nm}^2$)

એક ફ્લડ લાઈટને એવા ફિલ્ટરથી ઢાંકવામાં આવે છે જે લાલ પ્રકાશનું પ્રસારણ કરે છે. બહાર આવતા કિરણનું વિદ્યુતક્ષેત્ર સાઈનસોઈડલ પ્લેન વેવ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે:
$E_x=36\,\sin\,(1.20 \times 10^7z -3.6 \times 10^{15}\,t)\,V/m$
કિરણની સરેરાશ તીવ્રતા .....$W/m^2$ હશે.

ધુમ્મસમાં, ઇન્ફ્રારેડ વિકિરણો દ્વારા લેવામાં આવેલા પદાર્થોના ફોટોગ્રાફ્સ દ્રશ્ય પ્રકાશ દરમિયાન મેળવેલા ફોટોગ્રાફ્સ કરતાં વધુ સ્પષ્ટ હોય છે કારણ કે

આપેલ વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ માટે,અવકાશમાં એક બિંદુએ વિદ્યુતક્ષેત્રનું મૂલ્ય $6.6 \,V \,m^{-1}$ છે. આ બિંદુએ ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય . . . . . . $T$ છે.

ડાયલેક્ટ્રિક માધ્યમમાં પ્રસરતા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ સાથે સંકળાયેલ વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E} = 30(2 \hat{x} + \hat{y}) \sin \left[2 \pi \left(5 \times 10^{14} t - \frac{10^7}{3} z\right)\right] \text{V m}^{-1}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કયો/કયા વિકલ્પ સાચો/સાચા છે?
[આપેલ છે: શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ,$c = 3 \times 10^8 \text{ m s}^{-1}$]
$(A)$ $B_x = -2 \times 10^{-7} \sin \left[2 \pi \left(5 \times 10^{14} t - \frac{10^7}{3} z\right)\right] \text{Wb m}^{-2}$.
$(B)$ $B_y = 2 \times 10^{-7} \sin \left[2 \pi \left(5 \times 10^{14} t - \frac{10^7}{3} z\right)\right] \text{Wb m}^{-2}$.
$(C)$ તરંગ $xy$-સમતલમાં ધ્રુવીભૂત છે અને $x$-અક્ષ સાથે ધ્રુવીભવન કોણ $\theta = \tan^{-1}(0.5)$ છે.
$(D)$ માધ્યમનો વક્રીભવનાંક $2$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo