બાજુની આકૃતિ લેકલાન્શે કોષનો આંતરિક અવરોધ નક્કી કરવા માટે પોટેન્શિયોમીટર પ્રયોગના જોડાણો દર્શાવે છે. જ્યારે કોષ ઓપન સર્કિટમાં હોય ત્યારે પોટેન્શિયોમીટર વાયરની સંતુલન લંબાઈ $3.4 \, m$ છે અને કી $K_2$ બંધ કરવા પર સંતુલન લંબાઈ $1.7 \, m$ થાય છે. જો અવરોધ $R$ જેમાંથી પ્રવાહ ખેંચાય છે તે $10 \, \Omega$ હોય,તો કોષનો આંતરિક અવરોધ .............. $\Omega$ છે.

પોટેન્શિયોમીટરની ગોઠવણીમાં,$1.25\; V$ ના $emf$ ધરાવતો એક કોષ તારની $35.0\; cm$ લંબાઈ પર સંતુલન બિંદુ આપે છે. જો આ કોષને બીજા કોષ દ્વારા બદલવામાં આવે અને સંતુલન બિંદુ $63.0\; cm$ પર ખસે,તો બીજા કોષનું $emf$ $V$ માં કેટલું હશે?

$emf$ નું સચોટ માપન શેનો ઉપયોગ કરીને મેળવી શકાય છે?

આકૃતિમાં $2.0 \; V$ અને $0.40 \; \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતો કોષ દર્શાવેલ છે,જે અવરોધક તાર $AB$ પર વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત જાળવી રાખે છે. એક પ્રમાણિત કોષ જે $1.02 \; V$ નો અચળ $emf$ જાળવી રાખે છે (થોડા $mA$ સુધીના મધ્યમ પ્રવાહ માટે),તે તારની $67.3 \; cm$ લંબાઈ પર તટસ્થ બિંદુ આપે છે. પ્રમાણિત કોષમાંથી ખૂબ ઓછો પ્રવાહ ખેંચાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે,તેની શ્રેણીમાં $600 \; k \Omega$ નો ખૂબ ઊંચો અવરોધ મૂકવામાં આવે છે,જે તટસ્થ બિંદુની નજીક શોર્ટ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ પ્રમાણિત કોષને અજ્ઞાત $emf$ $\varepsilon$ ધરાવતા કોષ દ્વારા બદલવામાં આવે છે અને સમાન રીતે તટસ્થ બિંદુ શોધતા તે તારની $82.3 \; cm$ લંબાઈ પર મળે છે.
$(a)$ $\varepsilon$ નું મૂલ્ય શું છે?
$(b)$ $600 \; k \Omega$ ના ઊંચા અવરોધનો હેતુ શું છે?
$(c)$ શું તટસ્થ બિંદુ આ ઊંચા અવરોધથી પ્રભાવિત થાય છે?
$(d)$ જો પોટેન્શિયોમીટરના ડ્રાઈવર કોષનો $emf$ $2.0 \; V$ ને બદલે $1.0 \; V$ હોત,તો શું આ પદ્ધતિ ઉપરની પરિસ્થિતિમાં કામ કરત?
$(e)$ શું આ પરિપથ ખૂબ જ નાના $emf$ (જેમ કે થર્મોકપલનો સામાન્ય $emf$) નક્કી કરવા માટે સારી રીતે કામ કરશે? જો નહીં,તો તમે પરિપથમાં કેવી રીતે ફેરફાર કરશો?

એક કોષ માટે તટસ્થ લંબાઈ $0.60 \, m$ મળે છે. પ્રથમ કોષ કરતા $0.1 \, V$ ઓછો $emf$ ધરાવતા બીજા કોષ માટે તટસ્થ લંબાઈ $0.55 \, m$ મળે છે,તો બંને કોષોના $emf$ કેટલા હશે?

જ્યારે '$E_1$' $E$.$M$.$F$. ધરાવતો કોષ પોટેન્શિયોમીટરના તાર સાથે જોડવામાં આવે છે, ત્યારે સંતુલન લંબાઈ '$l_1$' મળે છે. જ્યારે '$E_2$' $(E_1 > E_2)$ $E$.$M$.$F$. ધરાવતો બીજો કોષ $E_1$ સાથે એવી રીતે જોડવામાં આવે કે જેથી બંને કોષો એકબીજાનો વિરોધ કરે, ત્યારે સંતુલન લંબાઈ '$l_2$' મળે છે. તો $E_1 : E_2$ નો ગુણોત્તર શોધો.