$H_2S$ નો પ્રથમ આયનીકરણ અચળાંક $9.1 \times 10^{-8}$ છે. તેના $0.1 \ M$ દ્રાવણમાં $HS^{-}$ આયનની સાંદ્રતા ગણો. જો દ્રાવણ $0.1 \ M \ HCl$ ધરાવતું હોય,તો આ સાંદ્રતા પર શું અસર થશે? જો $H_2S$ નો બીજો વિયોજન અચળાંક $1.2 \times 10^{-13}$ હોય,તો બંને સ્થિતિમાં $S^{2-}$ ની સાંદ્રતા ગણો.

(N/A) $(i)$ $HS^{-}$ આયનની સાંદ્રતાની ગણતરી:
કિસ્સો $I$ ($HCl$ ની ગેરહાજરીમાં):
ધારો કે $HS^{-}$ ની સાંદ્રતા $x \ M$ છે.
$H_2S \leftrightarrow H^{+} + HS^{-}$
$K_{a_1} = \frac{[H^{+}][HS^{-}]}{[H_2S]} = \frac{x^2}{0.1-x} \approx \frac{x^2}{0.1} = 9.1 \times 10^{-8}$
$x^2 = 9.1 \times 10^{-9} \Rightarrow x = 9.54 \times 10^{-5} \ M$.
તેથી,$[HS^{-}] = 9.54 \times 10^{-5} \ M$.
કિસ્સો $II$ ($0.1 \ M \ HCl$ ની હાજરીમાં):
$HCl$ પ્રબળ એસિડ છે,તેથી $[H^{+}] \approx 0.1 \ M$.
$K_{a_1} = \frac{[H^{+}][HS^{-}]}{[H_2S]} = \frac{(0.1)[HS^{-}]}{0.1} = 9.1 \times 10^{-8}$
$[HS^{-}] = 9.1 \times 10^{-8} \ M$.
$(ii)$ $[S^{2-}]$ ની સાંદ્રતાની ગણતરી:
કિસ્સો $I$ ($HCl$ ની ગેરહાજરીમાં):
$K_{a_2} = \frac{[H^{+}][S^{2-}]}{[HS^{-}]} = 1.2 \times 10^{-13}$
કારણ કે $[H^{+}] = [HS^{-}] = 9.54 \times 10^{-5} \ M$,તેથી $[S^{2-}] = K_{a_2} = 1.2 \times 10^{-13} \ M$.
કિસ્સો $II$ ($0.1 \ M \ HCl$ ની હાજરીમાં):
$[H^{+}] = 0.1 \ M$ અને $[HS^{-}] = 9.1 \times 10^{-8} \ M$.
$1.2 \times 10^{-13} = \frac{(0.1)[S^{2-}]}{9.1 \times 10^{-8}}$
$[S^{2-}] = \frac{1.2 \times 10^{-13} \times 9.1 \times 10^{-8}}{0.1} = 1.092 \times 10^{-19} \ M$.