ચોક્કસ વાયુની પ્રારંભિક અવસ્થા $(P_i, V_i, T_i)$ છે. તેનું કદ $V_f$ થાય ત્યાં સુધી તેનું વિસ્તરણ થાય છે. નીચેના બે કિસ્સાઓ ધ્યાનમાં લો:
$(a)$ વિસ્તરણ અચળ તાપમાને થાય છે.
$(b)$ વિસ્તરણ અચળ દબાણે થાય છે.
દરેક કિસ્સા માટે $P-V$ આલેખ દોરો. આ બે કિસ્સાઓમાંથી કયા કિસ્સામાં વાયુ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય વધારે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(B) આ પરિસ્થિતિ આપેલ $P-V$ આલેખમાં દર્શાવેલ છે,જ્યાં દરેક પ્રક્રિયા માટે ફેરફાર દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
પ્રક્રિયા $1$ સમદાબી વિસ્તરણ (અચળ દબાણ) દર્શાવે છે અને પ્રક્રિયા $2$ સમતાપી વિસ્તરણ (અચળ તાપમાન) દર્શાવે છે.
વિસ્તરણ દરમિયાન વાયુ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય $P-V$ વક્રની નીચેના ક્ષેત્રફળ જેટલું હોવાથી,આપણે બંને વક્રોની નીચેના ક્ષેત્રફળની સરખામણી કરીએ છીએ.
આલેખ પરથી,પ્રક્રિયા $1$ (સમદાબી) માટેના વક્રની નીચેનું ક્ષેત્રફળ એ પ્રક્રિયા $2$ (સમતાપી) માટેના વક્રની નીચેના ક્ષેત્રફળ કરતા સ્પષ્ટપણે મોટું છે.
તેથી,સમદાબી પ્રક્રિયા (કિસ્સો $b$) માં વાયુ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય વધારે છે.

Explore More

Similar Questions

એક હીટ એન્જિન એક ચક્ર દરમિયાન $1915\, J,$ $-40\, J,$ $+125\, J$ અને $-Q\, J$ ઉષ્માની આપ-લે કરે છે,જે $50.0 \%$ ની કાર્યક્ષમતા પ્રાપ્ત કરે છે. $Q$ નું મૂલ્ય ....... $J$ છે.

શરૂઆતના તાપમાન $T$ પર રહેલા એક મોલ આદર્શ વાયુ પર એક ક્વોસી-સ્ટેટિક પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,જે દરમિયાન કદ $V$ બમણું થાય છે. પ્રક્રિયા દરમિયાન,આંતરિક ઉર્જા $U$ એ સમીકરણ $U = a V^3$ નું પાલન કરે છે,જ્યાં $a$ એક અચળાંક છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન થયેલ કાર્ય કેટલું હશે?

એક મોનોએટોમિક આદર્શ વાયુને $Q$ જેટલી ઉષ્મા આપવામાં આવે છે,જે અચળ દબાણે વિસ્તરણ પામે છે. કાર્યમાં રૂપાંતરિત થતી ઉષ્માનો અંશ કેટલો હશે? આપેલ છે: $\gamma = \frac{C_p}{C_v} = \frac{5}{3}$.

એક આદર્શ વાયુ જેનું દબાણ $P$ અને કદ $V$ છે, તેનું વિસ્તરણ કરીને કદ $2V$ કરવામાં આવે છે. સ્તંભ $I$ વિસ્તરણ દરમિયાન વપરાતી થર્મોડાયનેમિક પ્રક્રિયાઓ દર્શાવે છે. સ્તંભ $II$ આ પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન થયેલ કાર્યને અવ્યવસ્થિત ક્રમમાં દર્શાવે છે:
સ્તંભ $I$સ્તંભ $II$
$(p)$ સમદાબી$(x)$ $\frac{PV(1 - 2^{1 - \gamma})}{\gamma - 1}$
$(q)$ સમતાપી$(y)$ $PV$
$(r)$ એડિબેટિક (સમઉષ્મી)$(z)$ $PV \ln 2$

સ્તંભ $I$ અને સ્તંભ $II$ ની સાચી જોડી નીચેનામાંથી કઈ છે?

Difficult
View Solution

એક આદર્શ વાયુ ઘનતા-દબાણ આલેખમાં દર્શાવ્યા મુજબ ચક્રીય પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે. પ્રક્રિયા $AB$ દરમિયાન, થયેલ કાર્ય $|W_{AB}| = 70\,J$ છે. પ્રક્રિયા $BC$ દરમિયાન, વાયુ $150\,J$ ઉષ્માનું શોષણ કરે છે. પ્રક્રિયા $CA$ દરમિયાન, વાયુનું વિસ્તરણ થાય છે અને $210\,J$ કાર્ય કરે છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo