પ્રક્રિયાની થર્મોડાયનેમિક વ્યવહારુતા (Thermodynamic feasibility) એકલી પ્રક્રિયાનો દર નક્કી કરી શકતી નથી. એક ઉદાહરણની મદદથી સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) થર્મોડાયનેમિક વ્યવહારુતા (જેને ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જાના ફેરફારના ઋણ મૂલ્ય,$\Delta G < 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે) તે પ્રક્રિયાનો દર નક્કી કરતી નથી. પ્રક્રિયા થર્મોડાયનેમિક રીતે સ્વયંભૂ હોઈ શકે છે,પરંતુ ઊંચી સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_a)$ ને કારણે તેનો દર અત્યંત ધીમો હોઈ શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,હીરાનું ગ્રેફાઇટમાં રૂપાંતર થર્મોડાયનેમિક રીતે વ્યવહારુ છે ($\Delta G$ ઋણ છે),પરંતુ આ પ્રક્રિયા ઓરડાના તાપમાને ખૂબ જ ધીમી છે કારણ કે તેની સક્રિયકરણ ઊર્જા ખૂબ જ ઊંચી છે.

Explore More

Similar Questions

આર્હેનિયસ સમીકરણના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે:
$(A)$ અવયવ $e^{-Ea/RT}$ એ $Ea$ કરતા ઓછી ગતિજ ઉર્જા ધરાવતા અણુઓના અંશને અનુરૂપ છે.
$(B)$ આપેલા તાપમાને, $Ea$ જેટલું ઓછું, તેટલી પ્રક્રિયા ઝડપી.
$(C)$ તાપમાનમાં લગભગ $10^{\circ}C$ નો વધારો પ્રક્રિયાનો દર બમણો કરે છે.
$(D)$ $\log k$ વિરુદ્ધ $\frac{1}{T}$ નો આલેખ $slope = -\frac{Ea}{2.303R}$ સાથે સીધી રેખા આપે છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

જ્યારે તાપમાન $20\,^oC$ થી વધીને $50\,^oC$ થાય છે,ત્યારે પ્રક્રિયાનો દર ત્રણ ગણો થાય છે. તો પ્રક્રિયા માટેની સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_a)$ $.... \, kJ \, mol^{-1}$ છે $(R = 8.314 \, J \, K^{-1} \, mol^{-1})$.

Difficult
View Solution

વિધાન : ટ્રાન્ઝિશન સ્ટેટ થિયરી મુજબ,સક્રિયકૃત સંકુલ (activated complex) ના નિર્માણ માટે,કંપનશીલ સ્વતંત્રતાની માત્રા (vibrational degree of freedom) માંથી એક,સ્થાનાંતરિત સ્વતંત્રતાની માત્રા (translational degree of freedom) માં રૂપાંતરિત થાય છે.
કારણ : સક્રિયકૃત સંકુલની ઉર્જા પ્રક્રિયક અણુઓની ઉર્જા કરતા વધારે હોય છે.

એક ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા $A \to B$ માં,મુક્ત થતી ઉષ્મા $280 \ kJ \ mol^{-1}$ છે અને સક્રિયકરણ ઊર્જા $200 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. પ્રતિગામી પ્રક્રિયા $B \to A$ માટે સક્રિયકરણ ઊર્જા $.......... \ kJ \ mol^{-1}$ છે.

એક પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $300 \text{ K}$ પર $1.5 \times 10^7 \text{ s}^{-1}$ અને $330 \text{ K}$ પર $3.0 \times 10^7 \text{ s}^{-1}$ છે. પ્રક્રિયા માટે સક્રિયકરણ ઉર્જા $(E_a)$ કેટલી છે? $[R \times 2.303 = 19.15 \text{ J K}^{-1} \text{mol}^{-1}]$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo