જ્યારે $6000 \ Å$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ વપરાય છે ત્યારે માઇક્રોસ્કોપમાં $0.1 \ mm$ ના અંતરે રહેલા બે બિંદુઓ જોઈ શકાય છે. જો $4800 \ Å$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ વાપરવામાં આવે,તો વિભેદન સીમા (limit of resolution) કેટલી થશે ($mm$ માં)?

એક ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ $z = 10 \ km$ ના અંતરે રહેલી બે વસ્તુઓનું અવલોકન કરવા માટે થાય છે,જે $s = 0.12 \ m$ દૂર છે અને $\lambda = 600 \ nm$ તરંગલંબાઇના પ્રકાશ દ્વારા પ્રકાશિત છે. જો ટેલિસ્કોપ આ બે વસ્તુઓને માંડ અલગ પાડી શકતું હોય (resolve),તો ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનો વ્યાસ શોધો. ધારો કે વ્યાસ $D >> \lambda$ અને વસ્તુઓ વચ્ચેનું અંતર $s << z$ છે. જવાબ $cm$ માં છે.

જો માઇક્રોસ્કોપને હવામાં રાખવામાં આવે,તો બે પદાર્થો વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર જે અલગ જોઈ શકાય છે તે $6 \mu m$ છે. જો તેને $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં રાખવામાં આવે,તો બે પદાર્થોને અલગ જોવા માટેનું લઘુત્તમ અંતર કેટલું હશે ($\mu m$ માં)?

ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવનો વ્યાસ $1 \ m$ છે. $4538 \ \text{Å}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશ માટે તેની વિભેદન મર્યાદા (resolving limit) કેટલી હશે?

ખગોળીય ટેલિસ્કોપમાં મોટું એપર્ચર શા માટે રાખવામાં આવે છે?

માઇક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનો વ્યાસ માઇક્રોસ્કોપના ફોકસ પર $\beta$ ખૂણો બનાવે છે. વધુમાં,વસ્તુ અને લેન્સ વચ્ચેનું માધ્યમ $n$ વક્રીભવનાંક ધરાવતું તેલ છે. તો માઇક્રોસ્કોપની વિભેદન શક્તિ (Resolving Power):