સંગામી બળો એટલે શું? સંગામી બળોની અસર હેઠળ કણનું સંતુલન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સંગામી બળો: જો આપેલા તમામ બળોની કાર્યરેખા એક જ બિંદુમાંથી પસાર થતી હોય,તો આ બળોને સંગામી બળો કહેવામાં આવે છે.
મિકેનિક્સમાં,જ્યારે કણ પર લાગતું પરિણામી બળ શૂન્ય હોય,ત્યારે કણ સંતુલનમાં છે તેમ કહેવાય છે. આ કિસ્સામાં કણ કાં તો સ્થિર હોય છે અથવા અચળ વેગથી ગતિ કરતો હોય છે.
જો કણ પર માત્ર એક જ બળ $\vec{F}$ લાગે,તો તેની ગતિ પ્રવેગી હોય છે અને તે સંતુલનમાં રહી શકતું નથી.
જો કણ પર બે બળો $\vec{F}_{1}$ અને $\vec{F}_{2}$ લાગતા હોય,તો સંતુલન માટે $\Sigma \vec{F} = 0$ થાય,જેનો અર્થ છે:
$\vec{F}_{1} + \vec{F}_{2} = 0$
$\therefore \vec{F}_{1} = -\vec{F}_{2}$
જો કણ પર ત્રણ બળો $\vec{F}_{1}, \vec{F}_{2},$ અને $\vec{F}_{3}$ લાગતા હોય,તો સંતુલન માટે $\Sigma \vec{F} = 0$:
$\vec{F}_{1} + \vec{F}_{2} + \vec{F}_{3} = 0$
$\therefore \vec{F}_{3} = -(\vec{F}_{1} + \vec{F}_{2})$
બળોના સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના નિયમ મુજબ,$\vec{F}_{1}$ અને $\vec{F}_{2}$ નું પરિણામી બળ વિકર્ણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. જ્યારે સમાન મૂલ્યનું બળ $\vec{F}_{3}$ વિરુદ્ધ દિશામાં લગાડવામાં આવે ત્યારે કણ સંતુલનમાં રહેશે. સદિશના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ:
$\vec{PQ} + \vec{QR} + \vec{RP} = 0$
$\therefore \vec{F}_{1} + \vec{F}_{2} + \vec{F}_{3} = 0$
$\therefore \Sigma \vec{F} = 0$

Explore More

Similar Questions

$5\, kg$ દળ ધરાવતો પદાર્થ $2\, m$ લંબાઈના દોરડા વડે છત સાથે લટકાવેલ છે. દોરડાના મધ્યબિંદુ પર સમક્ષિતિજ દિશામાં $50\, N$ નું બળ લગાડવામાં આવે છે. સંતુલન સ્થિતિમાં દોરડા દ્વારા શિરોલંબ સાથે બનતો ખૂણો ........ $^o$ છે.

જ્યારે $50 \, N$,$30 \, N$ અને $15 \, N$ ના ત્રણ બળો એક પદાર્થ પર કાર્ય કરે છે,ત્યારે પદાર્થ:

બાજુની આકૃતિમાં $5\, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર સમક્ષિતિજ સાથે $30^o$ ના ખૂણે $40\, N$ નું બળ લાગે છે,જે લીસી સમક્ષિતિજ સપાટી પર સ્થિર છે. ગુરુત્વપ્રવેગ $10\, ms^{-2}$ લેતા,નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
$[1]$ લાગુ પાડેલા બળનો સમક્ષિતિજ ઘટક $20\sqrt{3}\, N$ છે.
$[2]$ $5\, kg$ દળનું વજન શિરોલંબ નીચેની તરફ લાગે છે.
$[3]$ પદાર્થ પર લાગતું કુલ શિરોલંબ બળ $30\, N$ (ઉપરની તરફ) છે.

Difficult
View Solution

જ્યારે કોઈ પદાર્થ સ્થિર હોય ત્યારે,

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $M$ દળને $A$ આગળ એક દ્રઢ આધાર પરથી દોરડા વડે લટકાવવામાં આવ્યું છે. બિંદુ $B$ પર બીજું દોરડું બાંધેલું છે અને તેને $F$ બળ વડે સમક્ષિતિજ દિશામાં ખેંચવામાં આવે છે. જો સંતુલન સ્થિતિમાં દોરી $AB$ શિરોલંબ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવતી હોય,તો દોરી $AB$ માં તણાવ કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo