ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ (geostationary satellite) એટલે શું? ભૂસ્થિર ઉપગ્રહનો કક્ષાનો આવર્તકાળ કેટલો હોય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ એ પૃથ્વીનો એવો ઉપગ્રહ છે જેનો કક્ષાનો આવર્તકાળ $24$ કલાક હોય છે,જે પૃથ્વીના પોતાની ધરી પરના પરિભ્રમણના સમયગાળા જેટલો જ છે. પૃથ્વી પરથી જોતા તે સ્થિર દેખાય છે અને તે પૃથ્વીની આસપાસ વિષુવવૃત્તીય સમતલમાં પશ્ચિમથી પૂર્વ દિશામાં પરિભ્રમણ કરે છે.
આ માટે,ઉપગ્રહને પૃથ્વીની સપાટીથી યોગ્ય ઊંચાઈ $(h)$ પર મૂકવામાં આવે છે.
જો $m$ દળનો ઉપગ્રહ પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r = R_{E} + h$ અંતરે પરિભ્રમણ કરતો હોય,તો પૃથ્વીની સપાટીથી ઊંચાઈ $h$ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$h = \left( \frac{GM_{E} T^{2}}{4 \pi^{2}} \right)^{\frac{1}{3}} - R_{E}$
ભૂસ્થિર ઉપગ્રહ માટે,આવર્તકાળ $T = 24$ કલાક છે. આ કિંમત મૂકતા:
$h \approx 35,800 \text{ km}$
આ પ્રકારના ઉપગ્રહનો ઉપયોગ ટેલિકોમ્યુનિકેશન માટે વ્યાપકપણે થાય છે.

Explore More

Similar Questions

બે ઉપગ્રહો $A$ અને $B$ અનુક્રમે $4R$ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી વર્તુળાકાર કક્ષાઓમાં ભ્રમણ કરે છે. જો ઉપગ્રહ $A$ નો કક્ષીય વેગ $3V$ હોય,તો ઉપગ્રહ $B$ નો કક્ષીય વેગ કેટલો હશે ($V$ માં)?

Difficult
View Solution

$m$ દળ ધરાવતો એક ઉપગ્રહ $M$ દળ ધરાવતી પૃથ્વીની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં પરિભ્રમણ કરી રહ્યો છે. કક્ષાના કેન્દ્રની સાપેક્ષે ઉપગ્રહનું કોણીય વેગમાન કેટલું હશે?

કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહ માટે નીચેનામાંથી કઈ ભૌતિક રાશિ અચળ રહે છે?

$m$ દળનો એક કણ $M (\gg m)$ દળ ધરાવતા પદાર્થના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રની અસર હેઠળ છે. આ કણ $M$ દળની આસપાસ $r_0$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં $T_0$ આવર્તકાળ સાથે ગતિ કરે છે. ત્યારબાદ,કણ પર એક વધારાનું કેન્દ્રીય બળ લગાડવામાં આવે છે,જે સ્થિતિ ઊર્જા $V_c(r) = m \alpha / r^3$ ને અનુરૂપ છે,જ્યાં $\alpha$ એ યોગ્ય પરિમાણોનો ધન અચળાંક છે અને $r$ એ કક્ષાના કેન્દ્રથી અંતર છે. જો કણ $M$ અને $V_c(r)$ ને કારણે સંયુક્ત ગુરુત્વાકર્ષણ સ્થિતિમાનમાં $r_0$ ત્રિજ્યાની સમાન વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરે,પરંતુ નવા આવર્તકાળ $T_1$ સાથે,તો $(T_1^2 - T_0^2) / T_1^2$ નું મૂલ્ય શું હશે? [ $G$ એ ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક અચળાંક છે.]

એક ઉપગ્રહ પૃથ્વીની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરી રહ્યો છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo