વાહકનો અવરોધ એટલે શું? તેના $SI$ એકમનું નામ આપી વ્યાખ્યાયિત કરો. વાહકનો અવરોધ કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે તે જણાવો. જો તારની લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે અને તેની ત્રિજ્યા બમણી કરવામાં આવે તો તેના અવરોધ પર શું અસર થશે?

(N/A) અવરોધ એ વાહકનો તે ગુણધર્મ છે જે તેમાંથી વહેતા વિદ્યુત પ્રવાહનો વિરોધ કરે છે.
અવરોધનો $SI$ એકમ $\text{ઓહ્મ}$ ($\Omega$) છે. જ્યારે કોઈ વાહકના બે છેડા વચ્ચે $1$ $\text{વોલ્ટ}$ નો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત લાગુ પાડતા તેમાંથી $1$ $\text{એમ્પિયર}$ વિદ્યુત પ્રવાહ વહેતો હોય, તો તે વાહકનો અવરોધ $1$ $\text{ઓહ્મ}$ કહેવાય છે.
વાહકનો અવરોધ નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$1$. વાહકની લંબાઈ $(l)$
$2$. આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $(A)$
$3$. દ્રવ્યની જાત (વિશિષ્ટ અવરોધ, $\rho$)
$4$. વાહકનું તાપમાન
$(i)$ અવરોધ $R \propto l$ હોવાથી, જો લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે, તો અવરોધ મૂળ કિંમત કરતા $2$ ગણો થાય છે.
$(ii)$ અવરોધ $R \propto \frac{1}{A}$ અને $A = \pi r^2$ હોવાથી, જો ત્રિજ્યા $r$ બમણી કરવામાં આવે, તો ક્ષેત્રફળ $A$ એ $4$ ગણું થાય છે $(A' = \pi(2r)^2 = 4\pi r^2)$. પરિણામે, અવરોધ તેની મૂળ કિંમતનો $\frac{1}{4}$ ભાગ થઈ જાય છે.