ભારહીનતા એટલે શું? ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

(N/A) ભારહીનતા એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં પદાર્થનું આભાસી વજન શૂન્ય થઈ જાય છે. આ સ્થિતિ ત્યારે સર્જાય છે જ્યારે પદાર્થ મુક્ત પતન (free fall) કરતો હોય,એટલે કે તેના પર માત્ર ગુરુત્વાકર્ષણ બળ લાગતું હોય અને કોઈ સપાટી દ્વારા તેના પર કોઈ લંબ પ્રતિક્રિયા બળ (normal reaction force) લાગતું ન હોય.
ઉદાહરણો:
$(i)$ મુક્ત પતન કરતી લિફ્ટ: જ્યારે લિફ્ટ ગુરુત્વાકર્ષણ હેઠળ મુક્ત પતન કરે છે,ત્યારે તેનો પ્રવેગ $a = g$ હોય છે. લિફ્ટમાં રહેલા $m$ દળના વ્યક્તિનું આભાસી વજન $W = m(g - a)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $a = g$ મૂકતા,આપણને $W = m(g - g) = 0$ મળે છે. આમ,વ્યક્તિ ભારહીનતાનો અનુભવ કરે છે.
$(ii)$ ઉપગ્રહો: ભ્રમણકક્ષામાં રહેલો ઉપગ્રહ પૃથ્વી તરફ સતત મુક્ત પતનની સ્થિતિમાં હોય છે. તેની ભ્રમણકક્ષા માટે જરૂરી કેન્દ્રગામી પ્રવેગ ગુરુત્વાકર્ષણ દ્વારા પૂરો પાડવામાં આવે છે $(a_c = g')$. ઉપગ્રહ અને તેની અંદરની દરેક વસ્તુ પૃથ્વીના કેન્દ્ર તરફ સમાન દરે પ્રવેગિત થતી હોવાથી,વસ્તુઓ અને ઉપગ્રહના તળિયા વચ્ચે કોઈ લંબ બળ લાગતું નથી,જેના પરિણામે ભારહીનતાની સ્થિતિ સર્જાય છે.