જ્યારે $\lambda$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ લઘુત્તમ વિચલન સ્થિતિમાં રાખેલા સમબાજુ પ્રિઝમ પર આપાત થાય છે,ત્યારે માલૂમ પડે છે કે વિચલન કોણ એ પ્રિઝમના કોણ જેટલો જ છે. તો $\lambda$ તરંગલંબાઈ માટે પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

પ્રિઝમને લઘુત્તમ વિચલનની સ્થિતિમાં મૂકવાથી,વર્ણપટની છબીઓ:

ફ્લિન્ટ કાચ અને ક્રાઉન કાચના બે પ્રિઝમનું સંયોજન વિચલન વગર વિભાજન ઉત્પન્ન કરે છે. ફ્લિન્ટ કાચના પ્રિઝમનો ખૂણો $15^o$ છે. ક્રાઉન કાચના પ્રિઝમનો ખૂણો અને ચોખ્ખું કોણીય વિભાજન અનુક્રમે કેટલું હશે ($^o$ માં)? (આપેલ છે: ક્રાઉન કાચ માટે $\mu = 1.52, \omega = 0.02$; ફ્લિન્ટ કાચ માટે $\mu = 1.65, \omega = 0.03$).

$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચના $6^{\circ}$ ખૂણાવાળા એક પાતળા પ્રિઝમને $1.75$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા બીજા પ્રિઝમ સાથે જોડવામાં આવે છે જેથી વિચલન વગરનું વિભાજન (dispersion without deviation) મળે. તો, બીજા પ્રિઝમનો ખૂણો કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

$1.54$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચના $4^{\circ}$ ખૂણાવાળા એક પાતળા પ્રિઝમ $P_1$ ને $1.72$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચના બીજા પાતળા પ્રિઝમ $P_2$ સાથે એવી રીતે જોડવામાં આવે છે કે જેથી વિચલન રહિત વિભાજન (dispersion without deviation) મળે. પ્રિઝમ $P_2$ નો ખૂણો ડિગ્રીમાં કેટલો હશે?

એક ચોક્કસ પ્રવાહીથી ભરેલા પોલા પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું લઘુત્તમ વિચલન $30^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. પ્રકાશનું કિરણ $30^{\circ}$ ના ખૂણે વક્રીભવન પામે છે તેમ પણ માલૂમ પડે છે. તો પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?