ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રાખેલા વિદ્યુતપ્રવાહધારિત વાહક પર બળ શા માટે લાગે છે? આ બળની દિશા કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે? આ બળની દિશા નક્કી કરવા માટે વપરાતા નિયમનું નામ આપી તેને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિદ્યુતપ્રવાહધારિત વાહક તેની આસપાસ પોતાનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે આ ક્ષેત્ર બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્ર સાથે આંતરક્રિયા કરે છે,ત્યારે તેના પર યાંત્રિક બળ લાગે છે.
આ બળની દિશા બે પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$1$. વાહકમાંથી વહેતા વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા.
$2$. બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા.
આ બળની દિશા નક્કી કરવા માટે $Fleming's \text{ } Left-Hand \text{ } Rule$ (ફ્લેમિંગનો ડાબા હાથનો નિયમ) વપરાય છે.
$Fleming's \text{ } Left-Hand \text{ } Rule$ નું વિધાન: તમારા ડાબા હાથના અંગૂઠા,તર્જની અને મધ્યમા આંગળીને એકબીજાને લંબ રહે તે રીતે ફેલાવો. જો તર્જની ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા દર્શાવે અને મધ્યમા વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા દર્શાવે,તો અંગૂઠો વાહક પર લાગતા બળ (અથવા ગતિ) ની દિશા દર્શાવે છે.

Explore More

Similar Questions

પ્રેરિત પ્રવાહની દિશા શોધવા માટે તમે કયા નિયમનો ઉપયોગ કરો છો તે જણાવો અથવા ફ્લેમિંગના જમણા હાથનો નિયમ લખો.

$(a)$ દૈનિક ઉપયોગના બે વિદ્યુત ઉપકરણોના નામ આપો જેમાં વિદ્યુત મોટરનો ઉપયોગ થાય છે.
$(b)$ વિદ્યુત મોટર જે સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે તેનું નામ અને તે સિદ્ધાંત જણાવો.

પ્રવૃત્તિનું વર્ણન કરો જે દર્શાવે છે કે વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક તેની લંબાઈ અને બાહ્ય ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ રૂપે બળ અનુભવે છે. ફ્લેમિંગનો ડાબા હાથનો નિયમ વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક પર લાગતા બળની દિશા શોધવામાં કેવી રીતે મદદ કરે છે?

$(a)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં લંબરૂપે મૂકવામાં આવેલા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક પર બળ લાગે છે તે દર્શાવવા માટે આકૃતિ સાથે પ્રયોગનું વર્ણન કરો.
$(b)$ જો વાહકમાં વિદ્યુતપ્રવાહ વધારવામાં આવે તો આ બળમાં શું ફેરફાર થશે?
$(c)$ ઉપરના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરતા સાધનનું નામ આપો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ કાગળના સમતલમાં ડાબેથી જમણી તરફ એક સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ ક્ષેત્રમાં એક ઇલેક્ટ્રોન અને એક પ્રોટોન દર્શાવ્યા મુજબ ગતિ કરે છે. ઇલેક્ટ્રોન અને પ્રોટોન અનુભવતા બળ:

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo