કાર્બોક્સિલિક એસિડના હાઇડ્રોકાર્બન ભાગમાં થતી પ્રક્રિયા પર નોંધ લખો અથવા હેલ-વોલહાર્ડ-ઝેલિન્સ્કી (Hell-Volhard-Zelinsky) પ્રક્રિયા પર નોંધ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જે કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં $\alpha$-હાઇડ્રોજન હોય છે,તેનું લાલ ફોસ્ફરસની હાજરીમાં ક્લોરિન અથવા બ્રોમિન સાથે પ્રક્રિયા કરાવતા $\alpha$-સ્થાન પર હેલોજન દાખલ થાય છે,જેને $\alpha$-હેલો-કાર્બોક્સિલિક એસિડ કહે છે. આ પ્રક્રિયાને 'હેલ-વોલહાર્ડ-ઝેલિન્સ્કી' પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$RCH_{2}COOH \xrightarrow[(ii)\ H_{2}O]{(i)\ X_{2}/\text{Red } P} RCH(X)COOH$
જ્યાં,$X = Cl, Br$.
આ હેલોજનેશન પ્રક્રિયા ત્યાં સુધી ચાલુ રહે છે જ્યાં સુધી $\alpha$-હાઇડ્રોજન ઉપલબ્ધ હોય.
ઉદાહરણ: ઇથેનોઇક એસિડનું ક્લોરિનેશન:
$CH_{3}COOH$ $\xrightarrow{Cl_{2}/\text{Red } P} CH_{2}ClCOOH$ $\xrightarrow{Cl_{2}/\text{Red } P} CHCl_{2}COOH$ $\xrightarrow{Cl_{2}/\text{Red } P} CCl_{3}COOH$
ઉપયોગો: આ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ એસિડના $\alpha$-સ્થાન પર $Cl$ અથવા $Br$ દાખલ કરીને ત્યારબાદ $-OH, -CN, -NH_{2}$ જેવા સમૂહો દાખલ કરવા માટે થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$RCOOH + H_2N\phi \rightarrow RCONH\phi$ પ્રક્રિયામાં બનતી નીપજોના વર્ગનું નામ શું છે? [અહીં $\phi = C_6H_5$]

જ્યારે નીચેનું સંયોજન ડિકાર્બોક્સિલેશન (decarboxylation) પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય ત્યારે કેટલા કાર્બનિક ઉત્પાદનો બનશે?
(આકૃતિ: એક સબસ્ટિટ્યુટેડ સાયક્લોપેન્ટેન રિંગ જેમાં એક જ કાર્બન પર બે $-COOH$ સમૂહો અને બાજુના કાર્બન પર બે $-CH_3$ સમૂહો છે.)

Difficult
View Solution

એરોમેટિક કાર્બોક્સિલિક એસિડની રીંગમાં ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયાઓ પર નોંધ લખો.

નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનો ઉપયોગ ખાદ્ય પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે થાય છે?

આ પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીમાંથી અંતિમ ઉત્પાદન પસંદ કરો.
Acetoacetic ester $\xrightarrow{NaOEt}$ $\xrightarrow{CH_3I}$ $\xrightarrow{NaOEt}$ $\xrightarrow{CH_3CH_2CH_2Br}$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo