ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલની અક્ષ પરના કોઈ બિંદુએ વિદ્યુત સ્થિતિમાનનું સમીકરણ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલ છે જેમાં $+q$ અને $-q$ જેટલા બે વિદ્યુતભારો $2a$ જેટલા અંતરે આવેલા છે. ડાયપોલના કેન્દ્ર $O$ થી $r$ અંતરે તેની અક્ષ પર એક બિંદુ $P$ છે.
બિંદુ $P$ નું $+q$ વિદ્યુતભારથી અંતર $(r - a)$ છે અને $-q$ વિદ્યુતભારથી અંતર $(r + a)$ છે.
બિંદુ $P$ પરનું કુલ વિદ્યુત સ્થિતિમાન $V$ એ બંને વિદ્યુતભારોને કારણે ઉદ્ભવતા સ્થિતિમાનનો બેઝિક સરવાળો છે:
$V = V_{+q} + V_{-q}$
$V = \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \left( \frac{q}{r-a} - \frac{q}{r+a} \right)$
$V = \frac{q}{4\pi\epsilon_0} \left( \frac{r+a - (r-a)}{r^2 - a^2} \right)$
$V = \frac{q}{4\pi\epsilon_0} \left( \frac{2a}{r^2 - a^2} \right)$
ડાયપોલ મોમેન્ટ $p = q \times 2a$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ:
$V = \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \frac{p}{r^2 - a^2}$
ટૂંકી ડાયપોલ માટે જ્યાં $r \gg a$ હોય,ત્યારે સમીકરણ નીચે મુજબ બને છે:
$V = \frac{1}{4\pi\epsilon_0} \frac{p}{r^2}$

Explore More

Similar Questions

$5\, nC$ અને $-2\, nC$ મૂલ્યના બે વિદ્યુતભારોને અવકાશમાં $(2\, cm, 0, 0)$ અને $(x\, cm, 0, 0)$ બિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે, જ્યાં અન્ય કોઈ બાહ્ય ક્ષેત્ર નથી. જો તંત્રની સ્થિત-વિદ્યુત સ્થિતિઊર્જા $-0.5\,\mu J$ હોય, તો $x$ નું મૂલ્ય $cm$ માં શોધો.

Difficult
View Solution

$10 \ \mu C$ અને $12 \ \mu C$ ના બે ધન બિંદુવત વિદ્યુતભારો હવામાં $10 \ cm$ ના અંતરે મૂકવામાં આવ્યા છે. તેમને $6 \ cm$ નજીક લાવવા માટે કરવું પડતું કાર્ય ($J$ માં) કેટલું હશે?

જો $H_{2}$ અણુના બે ઇલેક્ટ્રોનમાંથી એક દૂર કરવામાં આવે, તો આપણને હાઇડ્રોજન આણ્વિય આયન $H_{2}^{+}$ મળે છે. $H_{2}^{+}$ ની ધરા-સ્થિતિમાં, બે પ્રોટોન આશરે $1.5 \; Å$ અંતરે છે અને ઇલેક્ટ્રોન દરેક પ્રોટોનથી આશરે $1 \; Å$ અંતરે છે. તંત્રની સ્થિતિઊર્જા નક્કી કરો. સ્થિતિઊર્જાના શૂન્ય તરીકે તમારી પસંદગી સ્પષ્ટ કરો. ($; eV.$ માં)

વિદ્યુતક્ષેત્રને સમાંતર મૂકેલા ડાયપોલને $180^{\circ}$ જેટલો ફેરવવા માટે કરવામાં આવતું કાર્ય $w$ છે. તો તેને $60^{\circ}$ જેટલો ફેરવવા માટે કરવામાં આવતું કાર્ય કેટલું હશે? $(\cos 0^{\circ}=1, \cos 60^{\circ}=\frac{1}{2}, \cos 180^{\circ}=-1)$

ઇલેક્ટ્રિક ડાયપોલને કારણે ઇલેક્ટ્રિક પોટેન્શિયલનું સમીકરણ લખો અને તેની મહત્વની લાક્ષણિકતાઓ જણાવો. તેના વિશેષ કિસ્સાઓની ચર્ચા કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo