ન્યૂટનનો ગતિનો ત્રીજો નિયમ લખો અને સમજાવો. ન્યૂટનનો ગતિના ત્રીજા નિયમના મહત્વના મુદ્દાઓ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિધાન: દરેક આઘાત (action) માટે હંમેશા સમાન અને વિરુદ્ધ પ્રત્યાઘાત (reaction) હોય છે. જ્યારે એક પદાર્થ બીજા પદાર્થ પર બળ લગાડે છે,ત્યારે બીજો પદાર્થ પણ તેટલા જ મૂલ્યનું અને વિરુદ્ધ દિશામાં બળ પ્રથમ પદાર્થ પર લગાડે છે.
મહત્વના મુદ્દાઓ:
$(1)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત હંમેશા જોડીમાં હોય છે. એકલું બળ અસ્તિત્વ ધરાવી શકે નહીં.
$(2)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત બળના મૂલ્યો સમાન હોય છે પરંતુ દિશા વિરુદ્ધ હોય છે.
$(3)$ આઘાત અને પ્રત્યાઘાત બળ હંમેશા અલગ-અલગ પદાર્થો પર લાગે છે. તેથી,તેઓ એકબીજાની અસર નાબૂદ કરતા નથી.
$(4)$ આઘાત એ કારણ છે અને પ્રત્યાઘાત એ અસર છે.
ગાણિતિક સ્વરૂપ:
જો પદાર્થ $A$ દ્વારા પદાર્થ $B$ પર લાગતું બળ $\overrightarrow{F}_{AB}$ હોય અને પદાર્થ $B$ દ્વારા પદાર્થ $A$ પર લાગતું બળ $\overrightarrow{F}_{BA}$ હોય,તો ન્યૂટનના ત્રીજા નિયમ મુજબ:
$\overrightarrow{F}_{AB} = -\overrightarrow{F}_{BA}$
ઉદાહરણ: જ્યારે હાથ વડે સ્પ્રિંગને દબાવવામાં આવે છે,ત્યારે હાથ સ્પ્રિંગ પર બળ લગાડે છે (આઘાત),અને સ્પ્રિંગ હાથ પર સમાન અને વિરુદ્ધ દિશામાં પુનઃસ્થાપક બળ લગાડે છે (પ્રત્યાઘાત).
નોંધ: જ્યારે આપણે કોઈ એક પદાર્થની ગતિનો વિચાર કરીએ,ત્યારે આપણે ફક્ત તે પદાર્થ પર લાગતા બળને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ. જો આપણે $A$ અને $B$ બંને પદાર્થોની સિસ્ટમનો વિચાર કરીએ,તો $\overrightarrow{F}_{AB}$ અને $\overrightarrow{F}_{BA}$ એ આંતરિક બળો છે અને તેમનો સદિશ સરવાળો શૂન્ય થાય છે.

Explore More

Similar Questions

બળો એ પદાર્થો વચ્ચેની પરસ્પર આંતરક્રિયા છે,જે નીચેનામાંથી કોના અનુસાર છે?

$m$ દળ ધરાવતો એક કણ, શરૂઆતમાં સ્થિર છે, તેના પર ટૂંકા સમયગાળા $T$ માટે એક ચલ બળ $F$ લાગે છે। બળ લાગવાનું બંધ થયા પછી તે $u$ વેગ સાથે ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે। આલેખ સમયના વિધેય તરીકે $F$ દર્શાવે છે, જ્યાં વક્ર એક અર્ધવર્તુળ છે જેનો મહત્તમ બળ $F_0$ સમય $T/2$ પર છે।

Difficult
View Solution

$0.5\, kg$ દળનો એક દડો $2\, m/s$ ના વેગથી ગતિ કરીને દીવાલ સાથે લંબરૂપે અથડાય છે અને તેટલી જ ઝડપે પાછો ફરે છે. જો દડા અને દીવાલ વચ્ચેનો સંપર્ક સમય $1\, ms$ હોય,તો દીવાલ દ્વારા દડા પર લાગતું સરેરાશ બળ ......... $N$ છે.

એક પદાર્થનું વેગમાન $p$ સમય $(t)$ સાથે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બદલાય છે. તો તેને અનુરૂપ બળ $(F)$-સમય $(t)$ નો આલેખ કયો હશે?

$5 \, kg$ દળ ધરાવતું એક પદાર્થ $10 \, kg \cdot m/s$ ના વેગમાન સાથે ગતિ કરી રહ્યું છે. $0.2 \, N$ નું બળ તેના પર ગતિની દિશામાં $10 \, s$ માટે લગાડવામાં આવે છે. તેની ગતિઊર્જામાં થતો વધારો ............... $J$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo