Medium
સંતુલન અચળાંકના ઉપયોગો લખો.
(N/A) સંતુલન અચળાંક $(K)$ રાસાયણિક પ્રક્રિયા વિશે મૂલ્યવાન માહિતી પૂરી પાડે છે:
$1$. પ્રક્રિયાની માત્રાનું અનુમાન: જો $K_c > 10^3$ હોય,તો નીપજનું પ્રમાણ વધુ હોય છે; જો $K_c < 10^{-3}$ હોય,તો પ્રક્રિયકનું પ્રમાણ વધુ હોય છે; જો $K_c$ નું મૂલ્ય $10^{-3}$ અને $10^3$ ની વચ્ચે હોય,તો પ્રક્રિયક અને નીપજ બંને નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં હાજર હોય છે.
$2$. પ્રક્રિયાની દિશાનું અનુમાન: પ્રક્રિયા ભાગફળ $(Q_c)$ ની સંતુલન અચળાંક $(K_c)$ સાથે સરખામણી કરીને: જો $Q_c < K_c$ હોય,તો પ્રક્રિયા પુરોગામી દિશામાં થાય છે; જો $Q_c > K_c$ હોય,તો તે પ્રતિગામી દિશામાં થાય છે; જો $Q_c = K_c$ હોય,તો તંત્ર સંતુલનમાં છે.
$3$. સંતુલન સાંદ્રતાની ગણતરી: પ્રારંભિક સાંદ્રતા અને $K_c$ ના મૂલ્ય પરથી,પ્રક્રિયકો અને નીપજોની સંતુલન સાંદ્રતા ગણી શકાય છે.
$1$. પ્રક્રિયાની માત્રાનું અનુમાન: જો $K_c > 10^3$ હોય,તો નીપજનું પ્રમાણ વધુ હોય છે; જો $K_c < 10^{-3}$ હોય,તો પ્રક્રિયકનું પ્રમાણ વધુ હોય છે; જો $K_c$ નું મૂલ્ય $10^{-3}$ અને $10^3$ ની વચ્ચે હોય,તો પ્રક્રિયક અને નીપજ બંને નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં હાજર હોય છે.
$2$. પ્રક્રિયાની દિશાનું અનુમાન: પ્રક્રિયા ભાગફળ $(Q_c)$ ની સંતુલન અચળાંક $(K_c)$ સાથે સરખામણી કરીને: જો $Q_c < K_c$ હોય,તો પ્રક્રિયા પુરોગામી દિશામાં થાય છે; જો $Q_c > K_c$ હોય,તો તે પ્રતિગામી દિશામાં થાય છે; જો $Q_c = K_c$ હોય,તો તંત્ર સંતુલનમાં છે.
$3$. સંતુલન સાંદ્રતાની ગણતરી: પ્રારંભિક સાંદ્રતા અને $K_c$ ના મૂલ્ય પરથી,પ્રક્રિયકો અને નીપજોની સંતુલન સાંદ્રતા ગણી શકાય છે.
Explore More
Similar Questions
પ્રક્રિયા $A + B \rightleftharpoons C + D$ માં,$A$,$B$,$C$ અને $D$ ની સાંદ્રતા ($mol/L$ માં) અનુક્રમે $0.5$,$0.8$,$0.4$ અને $1.0$ છે. સંતુલન અચળાંક કેટલો છે?
Easy
View Solutionચોક્કસ તાપમાને,સંતુલન અચળાંક $K_{c}$ નીચેના સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $K_{c} = \frac{[I_{2}][H_{5}IO_{6}]^{5}}{[IO_{3}^{-}]^{7}[H_{2}O]^{9}[H^{+}]^{7}}$. સંતુલિત રાસાયણિક સંતુલન સમીકરણ લખો.
Medium
View Solutionજો $K_1$ અને $K_2$ એ બે પ્રક્રિયાઓ માટેના અનુક્રમે સંતુલન અચળાંકો હોય:
$XeF_{6(g)} + H_2O_{(g)} \rightleftharpoons XeOF_{4(g)} + 2HF_{(g)}$
$XeO_{4(g)} + XeF_{6(g)} \rightleftharpoons XeOF_{4(g)} + XeO_3F_{2(g)}$
તો પ્રક્રિયા $XeO_{4(g)} + 2HF_{(g)} \rightleftharpoons XeO_3F_{2(g)} + H_2O_{(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંક શું થશે?
$XeF_{6(g)} + H_2O_{(g)} \rightleftharpoons XeOF_{4(g)} + 2HF_{(g)}$
$XeO_{4(g)} + XeF_{6(g)} \rightleftharpoons XeOF_{4(g)} + XeO_3F_{2(g)}$
તો પ્રક્રિયા $XeO_{4(g)} + 2HF_{(g)} \rightleftharpoons XeO_3F_{2(g)} + H_2O_{(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંક શું થશે?
MediumAIIMS 2013
View Solution$T \ K$ તાપમાને નીચેની બે પ્રક્રિયાઓ માટે સંતુલન અચળાંક નીચે મુજબ આપેલ છે:
$2 A_{(g)} \rightleftharpoons B_{(g)} + C_{(g)} ; K_1 = 16$
$2 B_{(g)} + C_{(g)} \rightleftharpoons 2 D_{(g)} ; K_2 = 25$
$T \ K$ તાપમાને નીચે આપેલી પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $(K)$ નું મૂલ્ય શું છે?
$A_{(g)} + \frac{1}{2} B_{(g)} \rightleftharpoons D_{(g)}$
$2 A_{(g)} \rightleftharpoons B_{(g)} + C_{(g)} ; K_1 = 16$
$2 B_{(g)} + C_{(g)} \rightleftharpoons 2 D_{(g)} ; K_2 = 25$
$T \ K$ તાપમાને નીચે આપેલી પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $(K)$ નું મૂલ્ય શું છે?
$A_{(g)} + \frac{1}{2} B_{(g)} \rightleftharpoons D_{(g)}$
$400 \ K$ તાપમાને $N_2 + 3H_2 \rightleftharpoons 2NH_3$ પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $41$ છે. સમાન તાપમાને $\frac{1}{2} N_2 + \frac{3}{2} H_2 \rightleftharpoons NH_3$ પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક કોની નજીક હશે?
MediumKVPY 2009
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo