Mix Examples - Carbon and its Compounds Questions in Gujarati

(N/A) $C_2H_5OH(l) + CH_3COOH(l) \xrightarrow{conc. H_2SO_4} CH_3COOC_2H_5(l) + H_2O(l)$
આ એસ્ટરીકરણ (Esterification) પ્રતિક્રિયા છે (જે સંઘનન પ્રતિક્રિયાનો એક પ્રકાર છે).
$(b)$ $C_2H_4(g) + 3O_2(g) \longrightarrow 2CO_2(g) + 2H_2O(g) + \text{Heat} + \text{Light}$
આ દહન (Combustion) પ્રતિક્રિયા છે (જે રેડોક્ષ પ્રતિક્રિયાનો એક પ્રકાર છે).

(N/A) કાર્બન $(C)$ છે,$B$ કાર્બન મોનોક્સાઈડ $(CO)$ છે અને $C$ કાર્બન ડાયોક્સાઈડ $(CO_2)$ છે.
$(b)$ કાર્બન $(A)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $6$ છે,જેની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $2, 4$ છે. તે આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ-$14$ માં આવે છે.

(A) કાર્બન પૃથ્વીના વાતાવરણમાં મુખ્યત્વે $CO_2$ (કાર્બન ડાયોક્સાઇડ) સ્વરૂપે હાજર હોય છે.
જોકે $CO_2$ સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું સ્વરૂપ છે,પરંતુ અશ્મિભૂત ઇંધણના અપૂર્ણ દહન અને અન્ય કુદરતી પ્રક્રિયાઓને કારણે વાતાવરણમાં કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ પણ અલ્પ માત્રામાં હાજર હોય છે.
તેથી,વાતાવરણમાં કાર્બન અલ્પ માત્રામાં કાર્બન મોનોક્સાઇડ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડના સ્વરૂપમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

(D) બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ એ ચક્રીય બંધારણ ધરાવતો એક એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બન છે.
તેમાં છ કાર્બન પરમાણુઓની એક વલય (ring) હોય છે જેમાં એકાંતરે એકલ અને દ્વિબંધ આવેલા હોય છે.
વલયમાં દરેક કાર્બન પરમાણુ એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલો હોય છે.
વિકલ્પ $D$ આ બંધારણને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે,જેમાં એકાંતરે દ્વિબંધ અને દરેક કાર્બન પરમાણુ માટે યોગ્ય સંયોજકતા જોવા મળે છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ $CH_{3}OH + CH_{3}COOH \xrightarrow{H^{+}} CH_{3}COOCH_{3} + H_{2}O$ એ એસ્ટરીકરણ પ્રક્રિયા $(iv)$ છે, જેમાં આલ્કોહોલ અને કાર્બોક્સિલિક એસિડ પ્રક્રિયા કરીને એસ્ટર બનાવે છે।
$(b)$ $CH_{2}=CH_{2} + H_{2} \xrightarrow{Ni} CH_{3}-CH_{3}$ એ યોગશીલ પ્રક્રિયા $(i)$ છે, જેમાં અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બનના દ્વિબંધમાં હાઇડ્રોજન ઉમેરવામાં આવે છે।
$(c)$ $CH_{4} + Cl_{2} \xrightarrow{\text{સૂર્યપ્રકાશ}} CH_{3}Cl + HCl$ એ વિસ્થાપન પ્રક્રિયા $(ii)$ છે, જેમાં મિથેનમાં રહેલા હાઇડ્રોજન પરમાણુનું ક્લોરિન પરમાણુ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે।
$(d)$ $CH_{3}COOH + NaOH \longrightarrow CH_{3}COONa + H_{2}O$ એ તટસ્થીકરણ પ્રક્રિયા $(iii)$ છે, જેમાં એસિડ અને બેઇઝ વચ્ચે પ્રક્રિયા થઈને ક્ષાર અને પાણી બને છે।
તેથી, સાચો ક્રમ $(a)-(iv), (b)-(i), (c)-(ii), (d)-(iii)$ છે।

(N/A) $Ni$ (નિકલ) હાઇડ્રોજનેશન પ્રક્રિયામાં ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(b)$ સાંદ્ર $H_{2}SO_{4}$ (સલ્ફ્યુરિક એસિડ) એસ્ટરીકરણ પ્રક્રિયામાં નિર્જલીકરણ કરતા (dehydrating agent) અને ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(c)$ આલ્કલાઇન $KMnO_{4}$ (પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ) ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.

(N/A) કારણ કે $C_2H_5OH$ (ઇથેનોલ) અને $Na_2CO_3$ (સોડિયમ કાર્બોનેટ) એકબીજા સાથે પ્રક્રિયા કરતા નથી,તેથી સમાન ફેરફાર ($CO_2$ ના ઉત્સર્જનને કારણે ઉભરા આવવા) જોવા મળશે નહીં.
$C_2H_5OH + Na_2CO_3 \rightarrow$ કોઈ પ્રક્રિયા નહીં
$(b)$ પ્રયોગશાળામાં ચૂનાનું નીતર્યું પાણી (કેલ્શિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડનું દ્રાવણ) તૈયાર કરવા માટે થોડી માત્રામાં કેલ્શિયમ ઓક્સાઇડ $(CaO)$ ને પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. મિશ્રણને હલાવીને થોડીવાર સ્થિર રહેવા દેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ઉપરના પારદર્શક પ્રવાહીને નિતારીને અથવા ગાળીને ચૂનાનું નીતર્યું પાણી મેળવવામાં આવે છે.

(N/A) સાબુનીકરણ: આ એસ્ટરના આલ્કલાઇન જળવિભાજન દ્વારા સાબુ બનાવવાની પ્રક્રિયા છે. જ્યારે ઇથાઇલ એસિટેટ જેવો એસ્ટર સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે, ત્યારે તે સોડિયમ એસિટેટ અને ઇથેનોલ બનાવે છે.
$CH_{3}COOC_{2}H_{5} + NaOH \rightarrow CH_{3}COONa + C_{2}H_{5}OH$
$(b)$ દહન: આ કાર્બન સંયોજનને ઓક્સિજનની હાજરીમાં બાળીને ગરમી અને પ્રકાશના સ્વરૂપમાં ઊર્જા મુક્ત કરવાની પ્રક્રિયા છે. ઉદાહરણ તરીકે, મિથેનનું દહન:
$CH_{4} + 2O_{2} \rightarrow CO_{2} + 2H_{2}O + \text{ઉષ્મા અને પ્રકાશ}$

(N/A) $(i)$ મિથેન મંદ સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં ક્લોરિનના વધુ પ્રમાણ સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડ અને હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ બનાવે છે:
$CH_{4} + 4Cl_{2} \xrightarrow{\text{Diffused sunlight}} CCl_{4} + 4HCl$
$(ii)$ ઇથેનોલનું સંપૂર્ણ દહન થવાથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ,પાણી અને ઉર્જા (ઉષ્મા અને પ્રકાશ) ઉત્પન્ન થાય છે:
$CH_{3}CH_{2}OH + 3O_{2} \longrightarrow 2CO_{2} + 3H_{2}O + \text{Heat and light}$
$(iii)$ ઇથાઇલ આલ્કોહોલ (ઇથેનોલ) એસિડિક પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ $(K_{2}Cr_{2}O_{7})$ દ્વારા ઓક્સિડેશન પામીને ઇથેનોઇક એસિડ બનાવે છે:
$CH_{3}CH_{2}OH + 2[O] \xrightarrow{\text{Acidified } K_{2}Cr_{2}O_{7}} CH_{3}COOH + H_{2}O$

(N/A) ઈથાઈન $(C_2H_2)$ નું ઈલેક્ટ્રોન-બિંદુ નિરૂપણ બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે ત્રિ-બંધ અને દરેક કાર્બન અને હાઈડ્રોજન પરમાણુ વચ્ચે એકલ-બંધ દર્શાવે છે.
શુદ્ધ ઓક્સિજનમાં,ઈથાઈનનું સંપૂર્ણ દહન થાય છે,જે મોટી માત્રામાં ઉષ્મા મુક્ત કરે છે,જેનાથી વેલ્ડિંગ માટે જરૂરી ઊંચું તાપમાન પ્રાપ્ત થાય છે.
તેનાથી વિપરીત,હવામાં શુદ્ધ ઓક્સિજનની તુલનામાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે. જ્યારે ઈથાઈનને હવામાં સળગાવવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું અપૂર્ણ દહન થાય છે,જે કાળી જ્યોત ઉત્પન્ન કરે છે અને વેલ્ડિંગ માટે જરૂરી ઊંચું તાપમાન ઉત્પન્ન કરી શકતું નથી.

(N/A) $(i)$ $CH_{2}=CH_{2} + H_{2}O \longrightarrow C_{2}H_{5}OH$ (ઈથેનોલ)
$(ii)$ $CH_{3}COOH + NaOH \longrightarrow CH_{3}COONa$ (સોડિયમ એસિટેટ) $+ H_{2}O$
$(iii)$ $CH_{3}CH_{2}OH \xrightarrow{H_{2}SO_{4}} CH_{2}=CH_{2}$ (ઈથીન) $+ H_{2}O$
$(iv)$ $HCOOH + Na \longrightarrow HCOONa$ (સોડિયમ ફોર્મેટ) $+ \frac{1}{2}H_{2}$
$(v)$ $C_{2}H_{5}OH \xrightarrow{\text{Alk. } KMnO_{4}} CH_{3}COOH$ (ઈથેનોઈક એસિડ)

(A) $(i)$ ઇથેનોલ $(CH_3CH_2OH)$ આલ્કલાઇન $KMnO_4$ સાથે ઓક્સિડેશન પામીને ઇથેનોઇક એસિડ $(A = CH_3COOH)$ બનાવે છે.
$(ii)$ ઇથેનોલ સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં ઇથેનોઇક એસિડ $(A)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઇથાઇલ ઇથેનોએટ $(B = CH_3COOCH_2CH_3)$ અને પાણી બનાવે છે.
$(iii)$ ઇથાઇલ ઇથેનોએટ $(B)$ $NaOH$ સાથે સાબુનીકરણ (saponification) પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ઇથેનોએટ $(C = CH_3COONa)$ અને ઇથેનોલ બનાવે છે.
$(iv)$ ઇથેનોઇક એસિડ $(A)$ $NaHCO_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ઇથેનોએટ $(C)$,કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(D = CO_2)$ અને પાણી બનાવે છે.
$(v)$ ઇથેનોલ સોડિયમ $(E = Na)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ઇથોક્સાઇડ $(CH_3CH_2ONa)$ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે.

(A) $(i)$ મિથેનનું વધારાના ઓક્સિજનમાં દહન થવાથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ, પાણી, ઉષ્મા અને પ્રકાશ ઉત્પન્ન થાય છે: $CH_4 + 2O_2 \longrightarrow CO_2 + 2H_2O + \text{Heat} + \text{Light}$.
$(ii)$ એસિડ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ઇથેનોઇક એસિડ અને ઇથેનોલ વચ્ચેની એસ્ટરીકરણ પ્રક્રિયાથી ઇથાઇલ ઇથેનોએટ (એસ્ટર) અને પાણી મળે છે: $CH_3COOH + C_2H_5OH \xrightarrow{\text{Acid}} CH_3COOC_2H_5 + H_2O$.
$(iii)$ $443 \text{ K}$ તાપમાને સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડનો ઉપયોગ કરીને ઇથેનોલનું નિર્જલીકરણ કરવાથી ઇથીન અને પાણી મળે છે: $CH_3CH_2OH \xrightarrow[\text{443 K}]{\text{Conc. } H_2SO_4} CH_2=CH_2 + H_2O$.

(N/A) વિસ્થાપન પ્રતિક્રિયા: મિથેન સૂર્યપ્રકાશની હાજરીમાં ક્લોરિન સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્લોરોમિથેન અને હાઇડ્રોજન ક્લોરાઇડ બનાવે છે.
$CH_4 + Cl_2 \xrightarrow{\text{Sunlight}} CH_3Cl + HCl$
$(b)$ સાબુનીકરણ પ્રતિક્રિયા: ઇથાઇલ એસિટેટ સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઇથેનોલ અને સોડિયમ એસિટેટ બનાવે છે.
$CH_3COOC_2H_5 + NaOH \longrightarrow C_2H_5OH + CH_3COONa$
$(c)$ દહન પ્રતિક્રિયા: મિથેન ઓક્સિજનમાં સળગીને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ,પાણી અને ઉષ્મા ઉર્જા ઉત્પન્ન કરે છે.
$CH_4 + 2O_2 \longrightarrow CO_2 + 2H_2O + \text{Heat} + \text{Light}$

(B, D) કાર્બન શૃંખલાના છેડાના સ્થાન પર હંમેશા જોવા મળતા ક્રિયાશીલ સમૂહો આલ્ડિહાઈડિક સમૂહ $(-CHO)$ અને કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COOH)$ છે.
આ સમૂહોમાં,કાર્બન પરમાણુ પહેલેથી જ દ્વિબંધ દ્વારા ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે અને હાઈડ્રોજન પરમાણુ (આલ્ડિહાઈડમાં) અથવા હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ (કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં) સાથે જોડાયેલ હોય છે,જેના કારણે કાર્બન માટે કાર્બન શૃંખલા સાથે જોડાવા માટે માત્ર એક જ સંયોજકતા બાકી રહે છે,જે તેમને શૃંખલાના અંતે રહેવા માટે મજબૂર કરે છે.

(A) કુદરતી ગેસ મુખ્યત્વે $CH_4$ (મિથેન) નો બનેલો હોય છે, જે સામાન્ય રીતે $70\%$ થી $90\%$ જેટલો હોય છે। બાયોગેસ કાર્બનિક પદાર્થોના અજારક વિઘટન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને તેમાં પણ મુખ્યત્વે $CH_4$ (મિથેન) હોય છે, જે સામાન્ય રીતે $50\%$ થી $75\%$ ની વચ્ચે હોય છે। તેથી, $CH_4$ (મિથેન) એ બંનેમાં હાજર રહેલો સામાન્ય વાયુ છે।

(N/A) તે તત્વ કાર્બન $(C)$ છે.
$(b)$ કાર્બનનો ઓક્સાઇડ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ છે. તેની ઇલેક્ટ્રોન બિંદુ રચનામાં કાર્બન તેના અષ્ટકને પૂર્ણ કરવા માટે દરેક ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે બે ઇલેક્ટ્રોનની જોડીની ભાગીદારી કરે છે.
$(c)$ મિથેન $(CH_4)$ માં એક કાર્બન પરમાણુ ચાર હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે. ઈથેન $(C_2H_6)$ માં બે કાર્બન પરમાણુઓ એકબીજા સાથે અને દરેક ત્રણ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે.

(N/A) જ્યારે બે અણુઓ તેમના સૌથી બહારના કક્ષામાંથી ઇલેક્ટ્રોન મેળવીને કે ગુમાવીને નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી સ્થાયી ઇલેક્ટ્રોન રચના પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી,ત્યારે તેઓ બંને અણુઓ વચ્ચે સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી કરીને સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
સહસંયોજક સંયોજનોના ભૌતિક ગુણધર્મો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ તેઓ સામાન્ય રીતે વિદ્યુતના મંદ વાહક હોય છે.
$(ii)$ આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો નબળા હોવાને કારણે તેમના ઉત્કલનબિંદુ અને ગલનબિંદુ નીચા હોય છે.
$(iii)$ તેઓ સામાન્ય રીતે કાર્બનિક દ્રાવકોમાં દ્રાવ્ય હોય છે.
$(iv)$ તેઓ સામાન્ય રીતે પ્રવાહી અથવા વાયુ સ્વરૂપમાં જોવા મળે છે.
$CCl_{4}$ માં,કાર્બન પાસે $4$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે અને ચાર ક્લોરિન અણુઓમાંથી દરેક પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. કાર્બન તેના અષ્ટકને પૂર્ણ કરવા માટે દરેક ક્લોરિન અણુ સાથે એક-એક ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી કરે છે,અને દરેક ક્લોરિન અણુ કાર્બન સાથે એક ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી કરીને તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરે છે.

(C) મેલિટિન એ મધમાખીના ઝેર ($Apis$ $mellifera$) નો મુખ્ય સક્રિય ઘટક છે.
તે $26$ એમિનો એસિડ અવશેષો ધરાવતું એક બેઝિક પોલીપેપ્ટાઈડ છે.
તેનું પ્રાથમિક બંધારણ $Gly-Ile-Gly-Ala-Val-Leu-Lys-Val-Leu-Thr-Thr-Gly-Leu-Pro-Ala-Leu-Ile-Ser-Trp-Ile-Lys-Arg-Lys-Arg-Gln-Gln-NH_2$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) જળવાયુ (Water gas) એ કાર્બન મોનોક્સાઈડ $(CO)$ અને ડાયહાઈડ્રોજન $(H_2)$ વાયુનું મિશ્રણ છે.
તે ઊંચા તાપમાને લાલચોળ કોક (coke) પર વરાળ પસાર કરીને મેળવવામાં આવે છે.
તેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $C(s) + H_2O(g) \xrightarrow{1273 K} CO(g) + H_2(g)$.

(D) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીનના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા ઉત્પાદિત એક કૃત્રિમ રબર છે.
તે ઉત્તમ રાસાયણિક સ્થિરતા ધરાવે છે અને તાપમાનની વિશાળ શ્રેણીમાં તેની સ્થિતિસ્થાપકતા જાળવી રાખે છે.
તેલ,ગરમી અને હવામાન સામે તેની ઉચ્ચ પ્રતિકારક શક્તિને કારણે,તેનો ઉપયોગ કન્વેયર બેલ્ટ,ગાસ્કેટ અને હોઝના ઉત્પાદનમાં વ્યાપકપણે થાય છે.

(D) ગ્લુકોઝ એક રિડક્શનકર્તા શર્કરા છે કારણ કે તેમાં મુક્ત આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ અથવા હેમિએસીટલ સમૂહ હોય છે જે આલ્ડિહાઈડ સ્વરૂપમાં ખુલી શકે છે.
ફેહલિંગ કસોટી અને બેનિડિક્ટ કસોટી બંનેનો ઉપયોગ ગ્લુકોઝ જેવી રિડક્શનકર્તા શર્કરાની હાજરી ચકાસવા માટે થાય છે.
જોકે,રસાયણવિજ્ઞાનના અભ્યાસક્રમમાં,જૈવિક નમૂનાઓમાં ગ્લુકોઝની પરખ માટે બેનિડિક્ટ કસોટી સૌથી વધુ પ્રમાણિત કસોટી માનવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) ફિશર-ટ્રોપ્સ પ્રક્રિયા એ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓનો સમૂહ છે જે કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ અને હાઇડ્રોજન $(H_{2})$ ના મિશ્રણને પ્રવાહી હાઇડ્રોકાર્બન અથવા ઓક્સિજનયુક્ત સંયોજનોમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં સામાન્ય રીતે કોબાલ્ટ $(CoO)$ અથવા આયર્ન-આધારિત ઉદ્દીપકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કોબાલ્ટ ઓક્સાઇડ $(CoO)$ એ ફિશર-ટ્રોપ્સ સંશ્લેષણમાં વપરાતો જાણીતો ઉદ્દીપક છે,જે ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં પ્રોપેનોન જેવા કીટોન સહિતના વિવિધ કાર્બનિક સંયોજનોના ઉત્પાદનને સરળ બનાવે છે.

(A) બેકેલાઇટ એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઇડ (મિથેનાલ) ના કન્ડેન્સેશન પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.
આ પ્રક્રિયામાં,ફિનોલ એસિડ અથવા બેઝ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં મિથેનાલ $(HCHO)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર માળખું બનાવે છે.
તેથી,બેકેલાઇટના સંશ્લેષણમાં વપરાતા આવશ્યક મોનોમર્સમાં મિથેનાલ એક છે.

(D) ટેફ્લોન એ ટેટ્રાફ્લોરોઈથીલીનનું કૃત્રિમ ફ્લોરોપોલિમર છે.
તે મોનોમર $CF_2=CF_2$ (ટેટ્રાફ્લોરોઈથીન) ના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
મોનોમરનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_2F_4$ છે.
તેથી,સાચો મોનોમર એકમ ટેટ્રાફ્લોરોઈથીન છે.

(B) કુદરતી રબર એ $2$-મિથાઈલ-$1,3$-બ્યુટાડાઈન ના પુનરાવર્તિત એકમોથી બનેલો પોલિમર છે,જેને સામાન્ય રીતે આઈસોપ્રીન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_5H_8$ છે.
જ્યારે આ આઈસોપ્રીન એકમોનું પોલિમરાઈઝેશન થાય છે,ત્યારે તે પોલીઆઈસોપ્રીન બનાવે છે,જે કુદરતી રબર બનાવે છે.
તેથી,સાચો મોનોમર આઈસોપ્રીન છે.

(C) નિઓપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીનના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કૃત્રિમ રબર છે.
તેનું રાસાયણિક નામ $2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન છે.
પોલિમરાઈઝેશનની પ્રક્રિયામાં લાંબી સાંકળ ધરાવતું પોલિમર બનાવવા માટે ક્લોરોપ્રીનના એકમો ઉમેરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો મોનોમર એકમ ક્લોરોપ્રીન છે.

(B) કુદરતી પોલિમર એ એવો પોલિમર છે જે સજીવોમાં કુદરતી રીતે જોવા મળે છે.
$1$. સેલ્યુલોઝ એ વનસ્પતિની કોષદીવાલમાં જોવા મળતું કુદરતી પોલિસેકેરાઈડ છે.
$2$. વલ્કેનાઈઝ્ડ રબર એ કુદરતી રબરનું રૂપાંતરિત સ્વરૂપ છે,તેથી તે અર્ધ-સંશ્લેષિત પોલિમર છે.
$3$. નિઓપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીનના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું સંશ્લેષિત રબર છે.
$4$. ટેફ્લૉન (પોલિટેટ્રાફ્લોરોઈથિલિન) એ એક સંશ્લેષિત ફ્લોરોપોલિમર છે.
તેથી,સેલ્યુલોઝ એ સાચો જવાબ છે.

(A) એડિશન પોલીમર એ દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ ધરાવતા મોનોમર એકમોના પુનરાવર્તિત જોડાણ દ્વારા બને છે,જેમાં કોઈ પણ નાના અણુઓ દૂર થતા નથી.
પોલિસ્ટાયરીન એ સ્ટાયરીન $(C_6H_5CH=CH_2)$ મોનોમરના એડિશન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
નાયલોન,પોલિએસ્ટર અને પોલિએમાઇડ એ કન્ડેન્સેશન પોલીમર છે,જે પોલીમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા દરમિયાન $H_2O$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓના દૂર થવાથી બને છે.
તેથી,સાચો જવાબ પોલિસ્ટાયરીન છે.

(D) સંઘનન પોલિમર એ બે અલગ-અલગ દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર એકમો વચ્ચે થતી પુનરાવર્તિત સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા રચાય છે, જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$, $HCl$, અથવા $NH_3$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે。
$\text{નાયલોન}$ (ખાસ કરીને $Nylon-6,6$) એ સંઘનન પોલિમરનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે, જે હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડ વચ્ચેની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે。
તેની સામે, $\text{પોલિથીન}$, $\text{કુદરતી } \text{રબર}$, અને $\text{ટેફલોન}$ એ યોગશીલ પોલિમર છે, જે કોઈપણ નાના અણુના નુકસાન વિના મોનોમર એકમોના વારંવાર ઉમેરાવાથી બને છે。

(C) નિઓપ્રીન $(Neoprene)$ એ ક્લોરોપ્રીન $(2-chloro-1,3-butadiene)$ ના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું કૃત્રિમ રબર છે.
નિઓપ્રીનની રાસાયણિક સંરચનામાં કાર્બન શૃંખલા સાથે ક્લોરીન પરમાણુ જોડાયેલો હોય છે.
આ ક્લોરીન પરમાણુ નિઓપ્રીનને કુદરતી રબરની સરખામણીમાં ગરમી,તેલ અને રાસાયણિક ક્ષય સામે ઉત્તમ પ્રતિકારક શક્તિ આપે છે.
તેથી,તેની ઊંચી તાપમાન પ્રતિક્ષમતા મુખ્યત્વે ક્લોરીન પરમાણુની હાજરીને કારણે હોય છે.

(D) ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ (બે કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ ધરાવતું સંયોજન) અને ડાયોલ (બે હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ ધરાવતું સંયોજન) વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે મોનોમર્સ વચ્ચે એસ્ટર બંધ $(-COO-)$ બને છે.
આ પ્રક્રિયા દ્વારા બનતા પોલીમરને પોલિએસ્ટર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ટેરિલીન (અથવા ડેક્રોન) એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ (એક ડાયોલ) અને ટેરેફ્થાલિક એસિડ (એક ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ) ના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.

(B) હેકઝામિથિલીન ડાયએમાઇન $(H_2N(CH_2)_6NH_2)$ અને એડિપિક એસિડ $(HOOC(CH_2)_4COOH)$ ના સંઘનન પોલિમરાઈઝેશનથી નાયલોન-$66$ બને છે.
આ પ્રક્રિયામાં મોનોમર્સ વચ્ચે એમાઇડ બંધ બનતી વખતે પાણીના અણુઓ $(H_2O)$ દૂર થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ નાયલોન-$66$ છે.

(B) બાયોપોલિમર એ સજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થતો પોલિમર છે.
પોલિસેકેરાઈડ (જેમ કે સ્ટાર્ચ અને સેલ્યુલોઝ),પ્રોટીન અને ન્યુક્લિક ઍસિડ ($DNA$ અને $RNA$) એ બધા કુદરતી રીતે જોવા મળતા પોલિમર છે જે સજીવ તંત્રમાં જોવા મળે છે.
પોલિથીન એ ઇથિલીન $(C_2H_4)$ ના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનાવવામાં આવતો કૃત્રિમ પોલિમર છે અને તે સજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થતો નથી.
તેથી,પોલિથીન એ બાયોપોલિમર નથી.

(A) પોલિથીન એ ઇથિલીન મોનોમર્સના પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનાવવામાં આવતો એક કૃત્રિમ પોલિમર છે.
તે રાસાયણિક રીતે નિષ્ક્રિય અને જૈવ-અવિઘટનીય (non-biodegradable) છે,જેનો અર્થ છે કે તે સૂક્ષ્મજીવોની ક્રિયા અથવા જળવિભાજન જેવી કુદરતી પર્યાવરણીય પ્રક્રિયાઓ દ્વારા સરળતાથી વિઘટન પામતું નથી.
તેની સામે,પોલિસેકેરાઈડ,પ્રોટીન અને ન્યુક્લિક ઍસિડ એ કુદરતી જૈવ-પોલિમર છે જે જૈવ-વિઘટનીય છે અને ઉત્સેચકો તથા પર્યાવરણીય પરિબળો દ્વારા તેનું વિઘટન થઈ શકે છે.

(D) $PHBV$ (Poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) એ એક બાયોડિગ્રેડેબલ (જૈવ-વિઘટનીય) સાંશ્લેષિત પોલિમર છે.
તે ચોક્કસ બેક્ટેરિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને તેનો ઉપયોગ પેકેજિંગ, ઓર્થોપેડિક ઉપકરણો અને નિયંત્રિત ડ્રગ રિલીઝમાં થાય છે.
$PVC$, પોલિવ્યુટાડાઈન અને ટેફ્લૉન એ બિન-બાયોડિગ્રેડેબલ સાંશ્લેષિત પોલિમર છે.

(B) બાયોપોલિમર $PHBV$ (Poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) એ જૈવ-વિઘટનીય, બિન-ઝેરી અને જૈવ-સુસંગત પોલિમર છે.
તે અમુક ચોક્કસ બેક્ટેરિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને તેનો ઉપયોગ ઓર્થોપેડિક સાધનોમાં તથા દવાઓના નિયંત્રિત મુક્તિ (controlled drug release) માટે થાય છે.
ઓપરેશન પછીના ટાંકા લેવા માટે આ સૌપ્રથમ વપરાયેલ બાયોપોલિમર હતો, કારણ કે તે જૈવ-વિઘટનીય છે અને તેને દૂર કરવાની જરૂર પડતી નથી, કારણ કે તે શરીર દ્વારા કુદરતી રીતે વિઘટિત થઈ જાય છે.

(D) નિયંત્રિત ઔષધ મુક્તિ માટેની કેપ્સ્યુલમાં $PHBV$ (Poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) પોલિમરનો ઉપયોગ થાય છે.
$PHBV$ એ જૈવ-વિઘટનીય (biodegradable), એલિફેટિક પોલિએસ્ટર છે જે જૈવ-સુસંગત (biocompatible) છે.
સમય જતાં શરીરમાં વિઘટિત થવાની તેની ક્ષમતાને કારણે, તેનો ઉપયોગ તબીબી ક્ષેત્રે, ખાસ કરીને ઔષધોના નિયંત્રિત મુક્તિ માટેની કેપ્સ્યુલ્સ બનાવવામાં વ્યાપકપણે થાય છે.