Diversity in the living world Questions in Gujarati

(B) $ICBN$ નું પૂરું નામ International Code for Botanical Nomenclature છે.
તે વનસ્પતિઓ, ફૂગ અને પ્રકાશસંશ્લેષી પ્રોટિસ્ટના નામકરણ માટેના નિયમો અને ભલામણોનો સમૂહ છે.

(A) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,વનસ્પતિ અથવા પ્રાણીનું નામ બે લેટિન અથવા લેટિનકૃત શબ્દોનું બનેલું હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,બટાટાનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Solanum$ $tuberosum$ છે.
પ્રથમ શબ્દ $(Solanum)$ પ્રજાતિનું નામ (Genus) સૂચવે છે અને બીજો શબ્દ $(tuberosum)$ જાતિનું નામ (specific epithet) દર્શાવે છે.

(D) વર્ગીકરણની પદ્ધતિ નીચેના કારણોસર આવશ્યક છે:
$1$. તે પૃથ્વી પર અસ્તિત્વ ધરાવતા સજીવોની વિશાળ સંખ્યાને વ્યવસ્થિત કરવામાં અને તેનો અભ્યાસ કરવામાં મદદ કરે છે.
$2$. તે જૈવવિવિધતા અને વિવિધ જાતિઓ વચ્ચેના સંબંધોને સમજવા માટે એક માળખાગત રીત પૂરી પાડે છે.
$3$. તે સજીવોના લક્ષણો અને ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસને વધુ સારી રીતે અને વ્યવસ્થિત રીતે સમજવાની સુવિધા આપે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
વર્ગીકરણની નૈસર્ગિક પદ્ધતિમાં,સજીવોને તેમની કુદરતી સમાનતાઓને આધારે ગોઠવવામાં આવે છે,જેમાં રચનાત્મક,કોષવિદ્યાકીય,પ્રાજનનિક અને જૈવરાસાયણિક જેવા મોટી સંખ્યામાં લક્ષણોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
આ અભિગમ વિવિધ સજીવો વચ્ચેની સમાનતા (homology) ઓળખવામાં મદદ કરે છે,જે કૃત્રિમ પદ્ધતિઓની તુલનામાં તેમના સંબંધોની વધુ વ્યાપક સમજ પૂરી પાડે છે,કારણ કે કૃત્રિમ પદ્ધતિઓ માત્ર થોડા બાહ્ય લક્ષણો પર આધાર રાખે છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ દરેક સજીવને એક વિશિષ્ટ વૈજ્ઞાનિક નામ આપે છે,જે બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ (Genus) અને જાતિનું નામ (Species).

(A) નામકરણની 'દ્વિનામી પદ્ધતિ' (Binomial system of nomenclature) $1753$ માં કાર્લ લિનિયસ દ્વારા તેમના પુસ્તક 'સ્પીસીઝ પ્લાન્ટેરમ' (Species Plantarum) માં સમજાવવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ મુજબ,કોઈપણ સજીવના વૈજ્ઞાનિક નામમાં બે શબ્દો હોય છે: પ્રથમ શબ્દ તેના 'પ્રજાતિ' (genus) ને અને બીજો શબ્દ તેની 'જાતિ' (species) ને દર્શાવે છે.

(B) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં,સજીવના વૈજ્ઞાનિક નામમાં બે ઘટકો હોય છે: પ્રજાતિનું નામ (Genus) અને જાતિનું નામ (Specific epithet). તેથી,તેમાં બે ભાગ હોય છે.

(B) વૈજ્ઞાનિક નામકરણ,અથવા દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ,લેટિન અથવા લેટિનકૃત નામોનો ઉપયોગ કરે છે જેથી દરેક સજીવનું એક અનન્ય અને સાર્વત્રિક રીતે સ્વીકૃત નામ હોય. આ સ્થાનિક અથવા સામાન્ય નામોને કારણે થતી મૂંઝવણને અટકાવે છે,જે દરેક પ્રદેશમાં અલગ-અલગ હોય છે. લેટિન ભાષાનો ઉપયોગ કરીને,વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકો તેમની માતૃભાષાને ધ્યાનમાં લીધા વિના,એક જ પ્રમાણિત નામનો ઉપયોગ કરીને સમાન વનસ્પતિ જાતિનો ઉલ્લેખ કરી શકે છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણ એ સજીવોના નામકરણની એક ઔપચારિક પદ્ધતિ છે.
આ પદ્ધતિ $Carolus \text{ Linnaeus}$ દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ મુજબ,દરેક વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રથમ ઘટક $Genus$ (પ્રજાતિ) નામ છે અને બીજો ઘટક વિશિષ્ટ $epithet$ (જાતિ) નામ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) 'New systematics' (નવી વર્ગીકરણ પદ્ધતિ) શબ્દ સર જુલિયન હક્સલી દ્વારા $1940$ માં આપવામાં આવ્યો હતો.
આ અભિગમ માત્ર બાહ્યાકાર લક્ષણોને બદલે સજીવોના ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો,જનીનશાસ્ત્ર અને વસ્તી ગતિશીલતાના આધારે જાતિઓના અભ્યાસ પર ભાર મૂકે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
કેરોલસ લિનિયસે સૌપ્રથમ તેમના પુસ્તક 'Systema Naturae' ની $10$ મી આવૃત્તિમાં,જે $1758$ માં પ્રકાશિત થઈ હતી,તેમાં વ્યવસ્થિત રીતે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
આ પદ્ધતિ સજીવોને નામ આપવા માટે બે ઘટકોનો ઉપયોગ કરીને એક પ્રમાણિત રીત પૂરી પાડે છે: પ્રજાતિનું નામ (genus name) અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet).

(A) એરિસ્ટોટલને 'પ્રાણીશાસ્ત્રના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે 'Historia Animalium' (પ્રાણીઓનો ઇતિહાસ) નામનું પ્રખ્યાત પુસ્તક લખ્યું હતું.
આ કાર્યમાં,તેમણે પ્રાણીઓને તેમના લક્ષણો અને નિવાસસ્થાનોના આધારે વર્ગીકૃત કર્યા હતા.

(C) $Carl$ $Linnaeus$ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલ દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ સજીવોને નામ આપવાની એક પ્રમાણિત રીત પૂરી પાડે છે,જેમાં બે ઘટકોનો ઉપયોગ થાય છે: પ્રજાતિ અને જાતિ. આ પદ્ધતિ આધુનિક વર્ગીકરણ અને વર્ગીકરણ વિદ્યાનો પાયો છે,કારણ કે તે સજીવોની સાર્વત્રિક અને સ્પષ્ટ ઓળખ માટેની સુવિધા આપે છે,જે આધુનિક વર્ગીકરણ પ્રણાલીઓનો આધાર છે.

(B) પ્રાણીઓના વૈજ્ઞાનિક નામ લખવા માટે વપરાતી ભાષા $Latin$ (લેટિન) છે.
આનું કારણ એ છે કે $Latin$ એક મૃત ભાષા છે,જેનો અર્થ છે કે તે સમય સાથે બદલાતી નથી. આનાથી એ સુનિશ્ચિત થાય છે કે સમગ્ર વિશ્વમાં કોઈપણ સજીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ સ્થિર અને સાર્વત્રિક રહે છે.

(B) જાતિને એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં પ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્ષમ હોય છે.
આને જૈવિક જાતિ ખ્યાલ (biological species concept) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
એક જ જાતિના સજીવો સમાન લક્ષણો ધરાવે છે અને જનીનિક દ્રવ્યોની આપ-લે કરી શકે છે.

(A) કેરોલસ લિનિયસ,જેમને $Carl\, Linne$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેઓ એક સ્વીડિશ વનસ્પતિશાસ્ત્રી,પ્રાણીશાસ્ત્રી અને ચિકિત્સક હતા.
તેમને દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિને વ્યવસ્થિત કરવા બદલ 'આધુનિક વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમનો જન્મ $1707$ માં સ્વીડનના રાશુલ્ટમાં થયો હતો.

(B) અર્ન્સ્ટ મેયરે જાતિને કુદરતી વસ્તીના એવા સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી છે જે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને અન્ય આવા સમૂહોથી પ્રાજનનિક રીતે અલગ (Reproductively isolated) હોય છે. તેથી,તેમની જૈવિક જાતિ વિભાવનાનો મુખ્ય આધાર પ્રાજનનિક અલગીકરણ છે.

(B) વનસ્પતિઓ માટે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા તેમના પુસ્તક 'સ્પીસીઝ પ્લાન્ટેરમ' (Species Plantarum) માં રજૂ કરવામાં આવી હતી.
આ પુસ્તક $1.5.1753$ ના રોજ પ્રકાશિત થયું હતું.
તેથી,વનસ્પતિઓના વનસ્પતિશાસ્ત્રીય નામકરણ માટેની શરૂઆતની તારીખ $1.5.1753$ ગણવામાં આવે છે.

(C) એરિસ્ટોટલને પ્રથમ મહાન વર્ગીકરણવિદ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ સૌપ્રથમ હતા જેમણે વર્ગીકરણ માટે વધુ વૈજ્ઞાનિક આધારનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
તેમણે વનસ્પતિઓને છોડ,ક્ષુપ અને વૃક્ષોમાં અને પ્રાણીઓને લાલ રક્ત ધરાવતા અને લાલ રક્ત ન ધરાવતા એમ બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કર્યા હતા.

(A) દ્વિનામી નામકરણ એ સજીવોની જાતિઓને નામ આપવાની એક ઔપચારિક પદ્ધતિ છે,જેમાં દરેક સજીવને બે ભાગોથી બનેલું નામ આપવામાં આવે છે,જે બંને લેટિન વ્યાકરણના સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરે છે. નામનો પ્રથમ ભાગ તે પ્રજાતિ (genus) ને ઓળખે છે જેમાં જાતિનો સમાવેશ થાય છે,જ્યારે બીજો ભાગ જાતિ (species) ને ઓળખે છે. આ પદ્ધતિ $Carl$ $Linnaeus$ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવી હતી.

(D) બાયોસિસ્ટમેટિક્સ એ વર્ગીકરણવિદ્યાની એક શાખા છે જેનો ઉદ્દેશ્ય સજીવોને તેમના ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસ અને જાતિવિકાસ (phylogeny) ના આધારે વર્ગીકૃત કરવાનો છે.
તે સજીવો વચ્ચેના સંબંધો સ્થાપિત કરવા માટે અભ્યાસના તમામ ક્ષેત્રોમાંથી બાહ્યાકાર,કોષવિદ્યાકીય,આનુવંશિક,પારિસ્થિતિક અને જૈવરાસાયણિક ડેટા સહિતના વિવિધ પરિમાણોની સંપૂર્ણતાને ધ્યાનમાં લે છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ એ સૌથી વ્યાપક અને સચોટ વ્યાખ્યા છે.

(C) ફેનેટિક વર્ગીકરણ,જેને સંખ્યાત્મક વર્ગીકરણવિદ્યા (Numerical Taxonomy) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે અસ્તિત્વ ધરાવતા સજીવોની અવલોકનક્ષમ લાક્ષણિકતાઓ પર આધારિત છે.
તેમાં સજીવોના ઉત્ક્રાંતિના ઇતિહાસ અથવા પૂર્વજ વંશાવળીને ધ્યાનમાં લીધા વિના,સમાન લાક્ષણિકતાઓની સંખ્યાના આધારે સજીવોનું જૂથ બનાવવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં બાહ્યાકાર,દેહધાર્મિક અને અન્ય અવલોકનક્ષમ લક્ષણોમાં રહેલી સમાનતાઓ અને તફાવતોનું વિશ્લેષણ કરવા માટે ગાણિતિક અને આંકડાકીય તકનીકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

(B) જોન હચિનસનની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ,જે તેમના પુસ્તક 'ધ કુળો ઓફ ફ્લાવરિંગ પ્લાન્ટ્સ' માં પ્રકાશિત થઈ હતી,તે સૌથી જાણીતી જાતિવિકાસીય (phylogenetic) વર્ગીકરણ પદ્ધતિઓમાંની એક છે.
આ પદ્ધતિ મૂળરૂપે $1926$ અને $1934$ ની વચ્ચે બે ભાગમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.
તેમાં નોંધપાત્ર સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા,જેમાં મુખ્ય સુધારેલી આવૃત્તિ $1959$ માં (બીજી આવૃત્તિ) પ્રકાશિત થઈ હતી.

(B) જૈવિક જાતિની વિભાવના (Biological Species Concept), જે જાતિને વાસ્તવિક અથવા સંભવિત રીતે આંતર-પ્રજનન કરતી કુદરતી વસ્તીઓના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે જે ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરે છે અને અન્ય આવા જૂથોથી પ્રજનનક્ષમ રીતે અલગ હોય છે, તે $1942$ માં અર્ન્સ્ટ મેયર દ્વારા આપવામાં આવી હતી.

(D) $Polytypic$ (બહુરૂપી) પ્રજાતિ ખ્યાલ એ આધુનિક જીવવિજ્ઞાનમાં સૌથી વધુ સ્વીકૃત ખ્યાલ છે.
$Polytypic$ પ્રજાતિ એટલે એવી પ્રજાતિ કે જેમાં બે કે તેથી વધુ ઉપ-પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ ખ્યાલ પ્રજાતિની અંદર રહેલી આનુવંશિક અને બાહ્યાકાર વિવિધતાને સ્વીકારે છે,જે આધુનિક ઉત્ક્રાંતિ જીવવિજ્ઞાનનું મુખ્ય પાસું છે.

(A) $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,વિજ્ઞાનમાં વર્ણવેલ અને જાણીતી પ્રજાતિઓની કુલ સંખ્યા $1.7$ થી $1.8$ મિલિયન વચ્ચે છે. આમાંથી,પ્રાણીઓની પ્રજાતિઓની સંખ્યા આશરે $1.2$ મિલિયન છે,જ્યારે વનસ્પતિઓની પ્રજાતિઓની સંખ્યા આશરે $0.5$ મિલિયન છે. તેથી,પ્રાણી સૃષ્ટિમાં પ્રજાતિઓની કુલ સંખ્યા આશરે $1$ મિલિયન છે.

(A) કેરિયોટેક્સોનોમી એ વર્ગીકરણવિદ્યાની એક શાખા છે જે સજીવોના વર્ગીકરણ માટે રંગસૂત્રોના લક્ષણો,જેમ કે તેમની સંખ્યા,બંધારણ,કદ અને બેન્ડિંગ પેટર્નનો ઉપયોગ કરે છે.
તે જાતિઓ વચ્ચેના આનુવંશિક બંધારણ અને ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો વિશે વિગતવાર માહિતી પૂરી પાડે છે.
તેથી,તે મુખ્યત્વે રંગસૂત્રોના ગુણધર્મો પર આધારિત છે,જેમાં સાયટોલોજીકલ અભ્યાસ દરમિયાન જોવા મળતી સંખ્યા અને બેન્ડિંગ પેટર્નનો સમાવેશ થાય છે.

(B) સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
$(1)$ $Myrmecology$ (મિરમેકોલોજી) એ કીડીઓનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ છે.
$(2)$ $Malacology$ એ મૃદુકાય (mollusks) પ્રાણીઓનો અભ્યાસ છે.
$(3)$ $Mycology$ એ ફૂગનો અભ્યાસ છે.
$(4)$ $Myology$ એ સ્નાયુઓનો અભ્યાસ છે.

(B) ‘લાયન-ટેલ્ડ મેકાક’ એ દક્ષિણ ભારતના પશ્ચિમ ઘાટમાં જોવા મળતું એક પ્રાઈમેટ છે.
તેનું વૈજ્ઞાનિક (પ્રાણીશાસ્ત્રીય) નામ $Macaca \ silenus$ છે.
$Macaca \ rhesus$ અને $Macaca \ mulatta$ એ રીસસ મેકાક (Rhesus macaque) ના સમાનાર્થી નામ છે,જે એક અલગ જાતિ છે.

(D) સિંહનું વૈજ્ઞાનિક અથવા પ્રાણીશાસ્ત્રીય નામ $Panthera \ leo$ છે.
$Panthera$ એ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે અને $leo$ એ જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet) દર્શાવે છે.
$Felis$ એ પાલતુ બિલાડીની પ્રજાતિ છે,$Panthera \ tigris$ એ વાઘ છે અને $Panthera \ pardus$ એ દીપડો છે.

(C) સૂર્યમુખીનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Helianthus \ annuus$ છે.
$Brassica \ campestris$ એ રાઈનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Pisum \ sativum$ એ વટાણાનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Gossypium \ herbaceum$ એ કપાસનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.

(C) પગલું $1$: સિબલિંગ પ્રજાતિઓ એવી બે કે તેથી વધુ પ્રજાતિઓ છે જે પ્રજનનક્ષમ રીતે અલગ હોય છે પરંતુ બાહ્ય દેખાવમાં સમાન અથવા લગભગ એકસરખી હોય છે.
પગલું $2$: તેમની અત્યંત શારીરિક સમાનતાને કારણે, તેમને સામાન્ય રીતે $Cryptic \ species$ (ક્રિપ્ટિક પ્રજાતિઓ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પગલું $3$: તેમને ઘણીવાર બાહ્ય દેખાવને બદલે આનુવંશિક વિશ્લેષણ, અવાજ અથવા વિશિષ્ટ વર્તણૂકીય તફાવતો દ્વારા ઓળખવામાં આવે છે.

(B) અર્ન્સ્ટ મેયર દ્વારા પ્રસ્તાવિત જૈવિક જાતિ ખ્યાલ મુજબ,જાતિ એટલે એવા સજીવોનો સમૂહ જે કુદરતી રીતે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. આ ખ્યાલનો મુખ્ય ભાર પ્રાજનનિક અલગીકરણ (Reproductive isolation) પર છે,જે એક જાતિના સભ્યોને અન્ય જાતિના સભ્યો સાથે પ્રજનન કરતા અટકાવે છે,જેનાથી જાતિની અખંડિતતા જળવાઈ રહે છે.

(B) 'જિનેટિક સ્પીસીઝ કન્સેપ્ટ' (આનુવંશિક જાતિ ખ્યાલ) $1918$ માં જોહાન્સ પાઉલસ લોટસી દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
આ ખ્યાલ મુજબ,જાતિ એટલે એવા સજીવોનો સમૂહ જે આનુવંશિક રીતે સમાન હોય અને સમાન જનીન સંચય (gene pool) ધરાવતા હોય.

(A) પદ્ધતિસર વિજ્ઞાન એ જીવવિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના પ્રકારો અને વિવિધતા તેમજ તેમના તમામ તુલનાત્મક અને ઉત્ક્રાંતિ સંબંધોના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે.
વર્ગીકરણ વિદ્યા (Taxonomy) માત્ર લક્ષણીકરણ,ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સુધી મર્યાદિત છે.
વર્ગીકરણ એ સમાનતાઓના આધારે સજીવોને કક્ષાઓમાં જૂથબદ્ધ કરવાની પ્રક્રિયા છે.
નામકરણ એ સજીવોને નામ આપવાની પદ્ધતિ છે.

(C) અર્ન્સ્ટ મેયર દ્વારા પ્રસ્તાવિત જૈવિક જાતિ ખ્યાલ મુજબ,જાતિ એટલે એવી કુદરતી વસ્તીઓનો સમૂહ જે વાસ્તવિક રીતે અથવા સંભવિત રીતે આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને અન્ય આવા સમૂહોથી પ્રજનનક્ષમ રીતે અલગ હોય છે. તેથી,વિકલ્પ $(c)$ સાચી વ્યાખ્યા છે.

(C) જે જાતિમાં એક કરતાં વધુ ઉપ-જાતિઓ હોય તેને $Polytypic$ જાતિ કહેવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,જે જાતિમાં કોઈ પણ ઉપ-જાતિ હોતી નથી તેને $Monotypic$ જાતિ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) સાચો જવાબ છે કારણ કે જનીન પ્રવાહ એ જાતિની મૂળભૂત લાક્ષણિકતા છે.
જનીન પ્રવાહ એટલે વ્યક્તિઓ અથવા તેમના જન્યુઓ/પ્રજનન એકમો (જેમ કે બીજાણુઓ,બીજ) ના સ્થળાંતર દ્વારા એક વસ્તીમાંથી બીજી વસ્તીમાં જનીનિક દ્રવ્યનું વહન.
આ પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરે છે કે આપેલી જાતિની તમામ વસ્તીઓ એક સામાન્ય જનીન પૂલ (gene pool) ધરાવે છે,જે જનીનિક સમાનતા જાળવવામાં અને વસ્તીઓ વચ્ચેના તફાવતોને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,આ વિધાન કે એક જાતિની વસ્તીઓ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ થતો નથી,તે ખોટું છે.
તેનાથી વિપરીત,પ્રાજનનિક અલગતા (વિકલ્પ $C$) એ જાતિને વ્યાખ્યાયિત કરવા માટેનું મુખ્ય માપદંડ છે,અને આંતરપ્રજનન (વિકલ્પ $A$) તથા વિવિધતાઓ (વિકલ્પ $D$) એ જાતિના સભ્યોની પ્રમાણભૂત જૈવિક લાક્ષણિકતાઓ છે.

(C) . હેલોફાઇટ્સ એ વિશિષ્ટ પ્રકારની વનસ્પતિઓ છે જે ક્ષારયુક્ત જમીન અને દલદલીય પરિસ્થિતિમાં ઉગે છે,જેમાં $NaCl$,$MgCl_2$ અને $MgSO_4$ જેવા ક્ષારોનું પ્રમાણ ખૂબ ઊંચું હોય છે.

(D) $Homo$ $sapiens$ (માનવ) ને મિશ્રાહારી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ બંનેમાંથી ખોરાક મેળવીને પોષણ મેળવવાની જૈવિક ક્ષમતા ધરાવે છે.

(C) કાર્લ લિનિયસે તેમની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ,જેને 'સેક્સ્યુઅલ સિસ્ટમ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં પુષ્પોમાં રહેલા પુંકેસરની સંખ્યા અને ગોઠવણીના આધારે વનસ્પતિઓને $24$ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરી હતી.

(D) કાર્લ લિનિયસે તેમની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં મુખ્યત્વે વનસ્પતિઓના પ્રાજનનિક અંગોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેમણે પુંકેસર (નર પ્રજનન અંગો) ની સંખ્યા,લંબાઈ અને ગોઠવણીના આધારે વનસ્પતિઓને $24$ વર્ગોમાં વિભાજિત કરી હતી. આ પદ્ધતિને 'જાતીય વર્ગીકરણ પદ્ધતિ' (Sexual System of Classification) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) થીઓફ્રેસ્ટસને 'વનસ્પતિશાસ્ત્રના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે તેમના પુસ્તક 'હિસ્ટોરિયા પ્લાન્ટેરમ' (Historia Plantarum) માં વનસ્પતિઓને તેમના વૃદ્ધિના પ્રકાર અને નિવાસસ્થાનના આધારે વૃક્ષો,ક્ષુપ,ઉપ-ક્ષુપ અને છોડ જેવા જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરનાર પ્રથમ વૈજ્ઞાનિક હતા.

(B) થીઓફ્રેસ્ટસ,જેમને 'વનસ્પતિશાસ્ત્રના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેમણે વનસ્પતિઓને તેમના વૃદ્ધિના સ્વરૂપ (Habit) ના આધારે ચાર જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરી હતી: વૃક્ષો,ક્ષુપ,ઉપ-ક્ષુપ અને છોડ. આ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુખ્યત્વે વનસ્પતિઓના બાહ્યાકાર સ્વરૂપ પર આધારિત છે.

(C) થીઓફ્રેસ્ટસ,જેમને 'વનસ્પતિશાસ્ત્રના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેમણે વનસ્પતિઓને તેમની વૃદ્ધિની આદતોના આધારે $4$ મુખ્ય જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરી હતી:
$1$. વૃક્ષો
$2$. ક્ષુપ (Shrubs)
$3$. ઉપ-ક્ષુપ (Under-shrubs)
$4$. છોડ (Herbs)

(A) જાસૂદનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Hibiscus \text{ } rosa-sinensis$ છે.
$Citrus \text{ } limon$ એ લીંબુનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Rosa \text{ } indica$ એ ગુલાબની એક જાતિ છે.
$Madhuca \text{ } indica$ એ મહુડાનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.