એક કોષ,જેને $8 \; \Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવ્યો છે,તે $3 \; m$ લંબાઈના પોટેન્શિયોમીટર વાયર પર સંતુલિત થાય છે. જ્યારે કોષને $4 \; \Omega$ ના અવરોધ સાથે શંટ કરવામાં આવે છે ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $2 \; m$ મળે છે. કોષનો આંતરિક અવરોધ $\dots \; \Omega$ હશે.

જ્યારે $E_1$ e.m.f. ધરાવતો કોષ પોટેન્શિયોમીટરના તાર સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $\ell_1$ મળે છે. જ્યારે $E_2$ $(E_1 > E_2)$ e.m.f. ધરાવતો બીજો કોષ એવી રીતે જોડવામાં આવે છે કે જેથી બંને કોષો એકબીજાનો વિરોધ કરે,ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $\ell_2$ મળે છે. તો $E_1 : E_2$ નો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

જો પોટેન્શિયોમીટરના તાર પરનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત અચળ રાખીને તારની લંબાઈ વધારવામાં આવે,તો:

$10 \,m$ લંબાઈ અને $20 \,\Omega$ અવરોધ ધરાવતો પોટેન્શિયોમીટરનો તાર $25 \,V$ ની બેટરી અને $30 \,\Omega$ ના બાહ્ય અવરોધ સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલ છે. ગૌણ પરિપથમાં $E$ emf ધરાવતો કોષ $250 \,cm$ લાંબા પોટેન્શિયોમીટર તાર દ્વારા સંતુલિત થાય છે. $E$ નું મૂલ્ય (વોલ્ટમાં) $\frac{x}{10}$ છે. $x$ નું મૂલ્ય શોધો.

પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ કરીને કોષનું emf શોધવાના પ્રયોગમાં, $1.5 \text{ V}$ ના emf ધરાવતા કોષ માટે નલ પોઈન્ટની લંબાઈ $60 \text{ cm}$ મળે છે. જો આ કોષને $E$ emf ધરાવતા બીજા કોષ દ્વારા બદલવામાં આવે, તો નલ પોઈન્ટની લંબાઈમાં $40 \text{ cm}$ નો વધારો થાય છે. $E$ નું મૂલ્ય $x/10 \text{ V}$ છે. તો $x$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ કરીને કોષનો આંતરિક અવરોધ માપવાની પદ્ધતિ સમજાવો.