એક કારમાં રહેલો ડ્રાઈવર,એક ઉભી દીવાલ તરફ જઈ રહ્યો છે,તે નોંધે છે કે જ્યારે તેના કારના હોર્નની આવૃત્તિ દીવાલ પરથી પરાવર્તિત થઈને પાછી આવે છે ત્યારે તે $440 \, Hz$ થી બદલાઈને $480 \, Hz$ થઈ જાય છે. જો હવામાં અવાજની ઝડપ $345 \, m/s$ હોય,તો કારની ઝડપ $....... \, km/hr$ છે.

ધારો કે આપેલ તાપમાને હવામાં અવાજની ઝડપ $400 \ m/s$ છે. એક એન્જિન $1200 \ Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડે છે. તે $100 \ m/s$ ની ઝડપે અવલોકનકાર તરફ આવી રહ્યું છે. અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આભાસી આવૃત્તિ $Hz$ માં કેટલી હશે?

$660 \,Hz$ ની આવૃત્તિ ધરાવતી એક વ્હિસલ $1 \,m$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં $10 \,rad/s$ ની કોણીય ઝડપે ફરે છે. વર્તુળના કેન્દ્રની સાપેક્ષમાં સ્થિર અને લાંબા અંતરે રહેલા શ્રોતા દ્વારા સંભળાતી મહત્તમ આવૃત્તિ કેટલી હશે ($\,Hz$ માં)? (ધારો કે ધ્વનિની ઝડપ $= 340 \,m/s$ છે.)

ડોપ્લર અસર એટલે શું? તેનું ઉદાહરણ લખો અને તેનું વિશ્લેષણ કેવી રીતે કરી શકાય તે સમજાવો.

પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલો એક માણસ અવલોકન કરે છે કે ટ્રેન દ્વારા વગાડવામાં આવતી સીટીના અવાજની આવૃત્તિમાં $140 \, Hz$ નો ઘટાડો થાય છે. જો હવામાં અવાજનો વેગ $330 \, m/s$ હોય અને ટ્રેનની ઝડપ $70 \, m/s$ હોય,તો સીટીની આવૃત્તિ .......... $Hz$ છે.

સ્ટેશન-યાર્ડમાં ઉભેલી એક ટ્રેન સ્થિર હવામાં $400\; Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડે છે. પવન યાર્ડથી સ્ટેશનની દિશામાં $10\; m s^{-1}$ ની ઝડપે ફૂંકાવવાનું શરૂ કરે છે. સ્ટેશનના પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલા અવલોકનકાર માટે ધ્વનિની આવૃત્તિ,તરંગલંબાઇ અને ઝડપ શું હશે? શું આ પરિસ્થિતિ તે કિસ્સા જેવી જ છે જ્યારે હવા સ્થિર હોય અને અવલોકનકાર $10\; m s^{-1}$ ની ઝડપે યાર્ડ તરફ દોડે છે? સ્થિર હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $340\; m s^{-1}$ લઈ શકાય છે.