$334 \, Hz$ ની આવૃત્તિ ધરાવતો સ્થિર ધ્વનિ સ્ત્રોત $S$ અને એક સ્થિર અવલોકનકાર $O$ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $2 \, m/s$ ના વેગથી સ્ત્રોતથી દૂર જતી પરાવર્તક સપાટીની નજીક મૂકવામાં આવ્યા છે. જો હવામાં ધ્વનિ તરંગોનો વેગ $V = 330 \, m/s$ હોય,તો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતા પડઘાની આભાસી આવૃત્તિ ... $Hz$ છે.

ધ્વનિનો એક સ્ત્રોત $f \, Hz$ આવૃત્તિ અને $V \, m/s$ ઝડપ ધરાવતા તરંગો ઉત્સર્જિત કરે છે. બે અવલોકનકારો આ સ્ત્રોતથી વિરુદ્ધ દિશામાં,દરેક $0.2V$ ની ઝડપે સ્ત્રોતની સાપેક્ષમાં દૂર જાય છે. બે અવલોકનકારો દ્વારા સંભળાતી આવૃત્તિઓનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

$20 \ ms^{-1}$ ની ઝડપે રેલ્વે પ્લેટફોર્મ તરફ આવતી ટ્રેન સીટી વગાડવાનું શરૂ કરે છે. હવામાં અવાજની ઝડપ $340 \ ms^{-1}$ છે. જો સીટીમાંથી નીકળતા અવાજની આવૃત્તિ $640 \ Hz$ હોય, તો પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલા વ્યક્તિને સંભળાતી અવાજની આવૃત્તિ કેટલી હશે ($Hz$ માં)?

વિધાન $-1$: શ્રોતાની ગતિને કારણે,સ્થિર ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિ તરંગોની આવૃત્તિ (જે શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-2$: ઉદગમની ગતિને કારણે,સ્થિર શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ધ્વનિ તરંગોની તરંગલંબાઈ (ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-3$: જો શ્રોતા અને ઉદગમ બંને ગતિ કરતા હોય,તો અવલોકિત આવૃત્તિ ઉદગમની મૂળ આવૃત્તિ કરતા અલગ જ હોવી જોઈએ.
ઉપરોક્ત તમામ કિસ્સાઓ માટે ઉદગમ અથવા શ્રોતાની ગતિને હંમેશા તેમને જોડતી રેખા પર ગણો.

એક હાઈવે ટ્રકમાં બે હોર્ન $A$ અને $B$ છે. જ્યારે બંનેને એકસાથે વગાડવામાં આવે છે, ત્યારે ડ્રાઈવર $10$ સેકન્ડમાં $50$ બીટ્સ નોંધે છે. જ્યારે હોર્ન $B$ વાગી રહ્યું હોય અને ટ્રક $10 \,m/s$ ની ઝડપે દીવાલ તરફ જઈ રહી હોય, ત્યારે ડ્રાઈવરને પડઘા સાથે $5 \,Hz$ ની બીટ ફ્રીક્વન્સી સંભળાય છે. જ્યારે $A$ ની આવૃત્તિ ઘટાડવામાં આવે છે, ત્યારે બંને હોર્ન એકસાથે વગાડતા બીટ ફ્રીક્વન્સી વધે છે. હોર્ન $A$ ની આવૃત્તિ ગણો. (હવામાં અવાજની ઝડપ $= 330 \,m/s$) ($\,Hz$ માં)

એક ઉદગમ અને એક શ્રોતા બંને એકબીજા તરફ $\frac{V}{10}$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહ્યા છે (જ્યાં $V$ એ ધ્વનિની ઝડપ છે). જો ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિની આવૃત્તિ $n$ હોય,તો શ્રોતા દ્વારા સંભળાતી આવૃત્તિ આશરે કેટલી હશે?