એસિડિક બફર દ્રાવણના $pH$ ની ગણતરી માટેનું સમીકરણ તારવો.

(N/A) એસિડિક બફર દ્રાવણ નિર્બળ એસિડ અને તેના પ્રબળ બેઇઝ સાથેના ક્ષારનું બનેલું હોય છે,જેમ કે એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ અને સોડિયમ એસિટેટ $(CH_3COONa)$ નું મિશ્રણ.
પાણીમાં નિર્બળ એસિડ $HA$ ના આયનીકરણનું સંતુલન નીચે મુજબ છે:
$HA + H_2O \rightleftharpoons H_3O^+ + A^-$
એસિડ વિયોજન અચળાંક $K_a$ નીચે મુજબ છે:
$K_a = \frac{[H_3O^+][A^-]}{[HA]}$
$[H_3O^+]$ માટે ગોઠવતા:
$[H_3O^+] = K_a \times \frac{[HA]}{[A^-]}$
બંને બાજુ ઋણ લઘુગણક લેતા:
$-\log[H_3O^+] = -\log K_a - \log \frac{[HA]}{[A^-]}$
$pH = -\log[H_3O^+]$ અને $pK_a = -\log K_a$ હોવાથી:
$pH = pK_a - \log \frac{[HA]}{[A^-]}$
લોગ પદને ઉલટાવતા:
$pH = pK_a + \log \frac{[A^-]}{[HA]}$
આ હેન્ડરસન-હેસલબેક સમીકરણ છે,જ્યાં $[A^-]$ એ સંયુગ્મી બેઇઝની સાંદ્રતા છે અને $[HA]$ એ એસિડની સાંદ્રતા છે.