શું પૃથ્વી પરથી કોઈ પદાર્થની નિષ્ક્રમણ ઝડપ (escape speed) નીચેના બાબતો પર આધાર રાખે છે:
$(a)$ પદાર્થનું દળ,
$(b)$ તે કયા સ્થાન પરથી ફેંકવામાં આવે છે,
$(c)$ પ્રક્ષેપણની દિશા,
$(d)$ જે સ્થાન પરથી પદાર્થને લોન્ચ કરવામાં આવે છે તેની ઊંચાઈ?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(D) ના.
$(b)$ ના.
$(c)$ ના.
$(d)$ હા.
પૃથ્વી પરથી પદાર્થની નિષ્ક્રમણ ઝડપ $v_{esc}$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$v_{esc} = \sqrt{\frac{2GM}{R+h}}$
જ્યાં $G$ એ ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક અચળાંક છે,$M$ એ પૃથ્વીનું દળ છે,$R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે,અને $h$ એ સપાટીથી લોન્ચિંગ સ્થાનની ઊંચાઈ છે.
$1$. સૂત્ર પરથી સ્પષ્ટ છે કે $v_{esc}$ એ પદાર્થના દળ $(m)$ પર આધાર રાખતું નથી.
$2$. તે પ્રક્ષેપણની દિશા પર આધાર રાખતું નથી,જ્યાં સુધી તે પૃથ્વીની અંદરની તરફ ન હોય.
$3$. તે લોન્ચિંગ સ્થાન $(R+h)$ પર આધાર રાખે છે. જેમ ઊંચાઈ $h$ વધે છે,તેમ નિષ્ક્રમણ ઝડપ ઘટે છે.

Explore More

Similar Questions

પૃથ્વી પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ $v_{es}$ છે. એક પદાર્થને $2v_{es}$ વેગથી ફેંકવામાં આવે છે,તો તે આંતરગ્રહીય અવકાશમાં કયા અચળ વેગથી ગતિ કરશે?

બ્લેક હોલ એ એક એવી વસ્તુ છે જેનું ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્ર એટલું શક્તિશાળી હોય છે કે પ્રકાશ પણ તેમાંથી બહાર નીકળી શકતો નથી. પૃથ્વી (દળ $= 5.98 \times 10^{24} \, kg$) ને બ્લેક હોલ બનાવવા માટે તેને આશરે કેટલી ત્રિજ્યા સુધી સંકોચવી પડે?

ગ્રહ $A$ ની ત્રિજ્યાનો ગ્રહ $B$ ની ત્રિજ્યા સાથેનો ગુણોત્તર $r$ છે. ગ્રહો પર ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગનો ગુણોત્તર $x$ છે. તો બે ગ્રહો પરથી નિષ્ક્રમણ વેગનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

પૃથ્વી માટે નિષ્ક્રમણ વેગ $v_e$ છે. એક ગ્રહ કે જેની ત્રિજ્યા પૃથ્વી કરતા ચાર ગણી અને ઘનતા પૃથ્વી કરતા નવ ગણી છે,તો તેનો નિષ્ક્રમણ વેગ કેટલો હશે ($,v_e$ માં)?

એક પદાર્થને પૃથ્વીની સપાટીથી $k{v_e}$ ઝડપથી ઉપર તરફ ફેંકવામાં આવે છે,જ્યાં $k < 1$ અને ${v_e}$ એ પૃથ્વીની નિષ્ક્રમણ ઝડપ છે. તો પદાર્થ પૃથ્વીના કેન્દ્રથી મહત્તમ કેટલી ઊંચાઈ પર જશે? (પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $R$ છે)

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo