આપેલ પોટેન્શિયોમીટરની સંવેદનશીલતા શેના દ્વારા ઘટાડી શકાય છે?

પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ કરીને બે કોષોના $EMF$ ની સરખામણી કરવા માટે, મેળવેલ બેલેન્સિંગ લંબાઈ $200 \ cm$ અને $150 \ cm$ છે. સ્કેલનું લઘુત્તમ માપ (least count) $1 \ cm$ છે. $EMF$ ના ગુણોત્તરમાં પ્રતિશત ત્રુટિ . . . . . . છે.

આકૃતિમાં દર્શાવેલ પોટેન્શિયોમીટર સર્કિટનો ઉપયોગ કોષ $E$ ના $e.m.f.$ માપવા માટે કરવામાં આવ્યો છે. જેમ જેમ બિંદુ $P$ એ $X$ થી $Y$ તરફ ગતિ કરે છે, તેમ ગેલ્વેનોમીટર $G$ માં આવતું આવર્તન હંમેશા એક જ દિશામાં રહે છે, પરંતુ $Y$ સુધી પહોંચતા સુધીમાં તે સતત ઘટતું જાય છે. $X$ અને $Y$ ની વચ્ચે સંતુલન બિંદુ મેળવવા માટે, શું કરવું જરૂરી છે?

એક પોટેન્શિયોમીટર વાયરની લંબાઈ $10\, m$ અને અવરોધ $10\, \Omega$ છે. તેને $11\, V$ ના $EMF$ અને $1\, \Omega$ ના આંતરિક અવરોધ ધરાવતી બેટરી સાથે જોડવામાં આવે છે,તો વાયરમાં પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ ............... $V/m$ છે.

$20 \, \Omega$ અવરોધ ધરાવતો $10 \, m$ લાંબો તાર $3 \, V$ $e.m.f.$ ધરાવતી બેટરી (આંતરિક અવરોધ અવગણ્ય) સાથે જોડાયેલ છે અને તેની સાથે શ્રેણીમાં $10 \, \Omega$ નો અવરોધ જોડવામાં આવે છે. તાર પરનો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ $V/m$ માં કેટલો હશે?

બાજુની આકૃતિ લેકલાન્શે કોષનો આંતરિક અવરોધ નક્કી કરવા માટે પોટેન્શિયોમીટર પ્રયોગના જોડાણો દર્શાવે છે. જ્યારે કોષ ઓપન સર્કિટમાં હોય ત્યારે પોટેન્શિયોમીટર વાયરની સંતુલન લંબાઈ $3.4 \, m$ છે અને કી $K_2$ બંધ કરવા પર સંતુલન લંબાઈ $1.7 \, m$ થાય છે. જો અવરોધ $R$ જેમાંથી પ્રવાહ ખેંચાય છે તે $10 \, \Omega$ હોય,તો કોષનો આંતરિક અવરોધ .............. $\Omega$ છે.