સાબિત કરો કે આપેલ વિકલ સમીકરણ સમપરિમાણ છે અને તેને ઉકેલો:
$y \, dx + x \log \left(\frac{y}{x}\right) dy - 2x \, dy = 0$

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $y \, dx + x \log \left(\frac{y}{x}\right) dy - 2x \, dy = 0$
$\Rightarrow y \, dx = [2x - x \log \left(\frac{y}{x}\right)] dy$
$\Rightarrow \frac{dy}{dx} = \frac{y}{2x - x \log \left(\frac{y}{x}\right)}$ ........... $(1)$
ધારો કે $F(x, y) = \frac{y}{2x - x \log \left(\frac{y}{x}\right)}$
$\therefore F(\lambda x, \lambda y) = \frac{\lambda y}{2(\lambda x) - (\lambda x) \log \left(\frac{\lambda y}{\lambda x}\right)} = \frac{y}{2x - x \log \left(\frac{y}{x}\right)} = \lambda^0 F(x, y)$
આમ,$F(\lambda x, \lambda y) = \lambda^0 F(x, y)$ હોવાથી,આપેલ વિકલ સમીકરણ સમપરિમાણ છે.
તેને ઉકેલવા માટે,$y = vx$ આદેશ લેતા,જેથી $\frac{dy}{dx} = v + x \frac{dv}{dx}$ મળે.
આ કિંમતો સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$v + x \frac{dv}{dx} = \frac{vx}{2x - x \log v} = \frac{v}{2 - \log v}$
$\Rightarrow x \frac{dv}{dx} = \frac{v}{2 - \log v} - v = \frac{v - 2v + v \log v}{2 - \log v} = \frac{v(\log v - 1)}{2 - \log v}$
$\Rightarrow \frac{2 - \log v}{v(\log v - 1)} dv = \frac{dx}{x}$
$\Rightarrow \left[ \frac{-( \log v - 1) + 1}{v(\log v - 1)} \right] dv = \frac{dx}{x}$
$\Rightarrow \left[ -\frac{1}{v} + \frac{1}{v(\log v - 1)} \right] dv = \frac{dx}{x}$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$-\int \frac{1}{v} dv + \int \frac{1}{v(\log v - 1)} dv = \int \frac{1}{x} dx$
$-\log v + \log |\log v - 1| = \log |x| + C$
$\log \left| \frac{\log v - 1}{v} \right| = \log |x| + C$
$v = \frac{y}{x}$ મૂકતા:
$\log \left| \frac{\log (y/x) - 1}{y/x} \right| = \log |x| + C$
$\frac{x}{y} [\log (y/x) - 1] = C_1 x$
$\log (y/x) - 1 = C_1 y$

Explore More

Similar Questions

વિકલ સમીકરણ $y \frac{dx}{dy} = x(\log_e x - \log_e y + 1)$,$x > 0, y > 0$ નો ઉકેલ વક્ર જે બિંદુ $(e, 1)$ માંથી પસાર થાય છે તે શોધો.

વિકલ સમીકરણ $3 x y' - 3 y + (x^2 - y^2)^{1/2} = 0$ નો ઉકેલ, જે $y(1) = 1$ શરતનું પાલન કરે છે, તે શોધો.

ધારો કે $y = y(x)$ એ વિકલ સમીકરણ $x \sin(\frac{y}{x}) dy = (y \sin(\frac{y}{x}) - x) dx$, $y(1) = \frac{\pi}{2}$ નો ઉકેલ છે અને ધારો કે $\alpha = \cos(\frac{e^{12}}{e^{12}})$ છે. તો $p$ ના એવા પૂર્ણાંક મૂલ્યોની સંખ્યા શોધો, જેના માટે સમીકરણ $x^2 + y^2 - 2px + 2py + \alpha + 2 = 0$ એ $r \leq 6$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ દર્શાવે છે.

વિકલ સમીકરણ $x \frac{dy}{dx} = y - x \tan \left(\frac{y}{x}\right)$ નો ઉકેલ શોધો (અહીં,$k$ એ સ્વૈર અચળાંક છે)

$(x^2+y^2) dx = 2xy dy$ નો ઉકેલ શોધો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo