ગોલીય અરીસા અને ગોલીય લેન્સ દ્વારા મળતી મોટવણી $m = +0.8$ છે. અરીસા અને લેન્સનો પ્રકાર ઓળખો.

જો તમે એક મોટા અરીસાની નજીક ઊભા હોવ, તો તમારું પ્રતિબિંબ કેવું દેખાશે:
$(a)$ બહિર્ગોળ અરીસો?
$(b)$ અંતર્ગોળ અરીસો?
તમારા જવાબ માટે કારણો આપો.

એક ગોલીય અરીસો અને એક પાતળા ગોલીય લેન્સ બંનેની કેન્દ્રલંબાઈ $-15 \; cm$ છે. તો તે અરીસો અને લેન્સ કયા પ્રકારના હશે?

નીચેના કિસ્સાઓમાં ગોલીય અરીસા અથવા લેન્સ તરીકે વપરાતા સાધનને ઓળખો,જ્યાં દરેક કિસ્સામાં રચાતું પ્રતિબિંબ આભાસી અને ચત્તું હોય.
$(a)$ વસ્તુને સાધન અને તેના મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,રચાતું પ્રતિબિંબ વિવર્ધિત (મોટું) અને તેની પાછળ હોય છે.
$(b)$ વસ્તુને મુખ્ય કેન્દ્ર અને સાધનની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,રચાતું પ્રતિબિંબ વિવર્ધિત (મોટું) અને વસ્તુની બાજુએ જ હોય છે.
$(c)$ વસ્તુને અનંત અને સાધનની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,રચાતું પ્રતિબિંબ નાનું અને મુખ્ય કેન્દ્ર તથા પ્રકાશીય કેન્દ્રની વચ્ચે વસ્તુની બાજુએ જ હોય છે.
$(d)$ વસ્તુને અનંત અને સાધનની વચ્ચે મૂકવામાં આવે છે,રચાતું પ્રતિબિંબ નાનું અને ધ્રુવ તથા મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે,તેની પાછળ હોય છે.

$(a)$ ગોલીય અરીસા માટે વસ્તુ અંતર,પ્રતિબિંબ અંતર અને કેન્દ્રલંબાઈ વચ્ચેનો સંબંધ જણાવો.
$(b)$ જ્યારે વસ્તુને અંતર્ગોળ અરીસાના ધ્રુવ અને મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે મૂકવામાં આવે ત્યારે રચાતા પ્રતિબિંબ માટેની કિરણ આકૃતિ દોરો.
$(c)$ $15\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો એક અંતર્ગોળ અરીસો,અરીસાથી $10\, cm$ દૂર રાખેલી વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચે છે. તેના દ્વારા રચાતા પ્રતિબિંબનું સ્થાન,પ્રકાર અને પરિમાણ શોધો.

$(a)$ લેન્સ અને અરીસા માટે $u, v, f$ વચ્ચેનો સંબંધ લખો,જ્યાં $u, v, f$ અનુક્રમે વસ્તુ અંતર,પ્રતિબિંબ અંતર અને કેન્દ્રલંબાઈ છે.
$(b)$ અંતર્ગોળ અરીસા દ્વારા મળતી મોટવણી $m = +4$ છે. આ વિધાન દ્વારા પ્રતિબિંબ વિશે મળતી માહિતી લખો.
$(c)$ નીચેની સ્થિતિઓ માટે અંતર્ગોળ અરીસામાં પ્રતિબિંબ રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો:
$(i)$ ધ્રુવ અને મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે.
$(ii)$ વક્રતાકેન્દ્ર પર.