$m$ અને $2m$ દળ ધરાવતા બે દડા $A$ અને $B$ અનુક્રમે $2V$ અને $V$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. તેમની નીચેની બાબતોની તુલના કરો:
$(i)$ તેમની જડત્વ,
$(ii)$ તેમનું વેગમાન,અને
$(iii)$ તેમને સમાન સમયમાં અટકાવવા માટે જરૂરી બળ.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) $(i)$ પદાર્થનું જડત્વ તેના દળના સમપ્રમાણમાં હોય છે. તેથી,દડા $A$ અને $B$ ના જડત્વનો ગુણોત્તર $m : 2m = 1 : 2$ છે.
$(ii)$ વેગમાન $p$ એ દળ અને વેગનો ગુણાકાર છે $(p = mv)$. દડા $A$ માટે,$p_A = m \times 2V = 2mV$. દડા $B$ માટે,$p_B = 2m \times V = 2mV$. આમ,તેમના વેગમાનનો ગુણોત્તર $2mV : 2mV = 1 : 1$ છે.
$(iii)$ ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,આપેલ સમય $t$ માં પદાર્થને અટકાવવા માટે જરૂરી બળ $F = \frac{\Delta p}{t}$ છે. બંને દડાઓનું પ્રારંભિક વેગમાન સમાન છે અને તેમને સમાન સમય $t$ માં સ્થિર કરવામાં આવે છે (અંતિમ વેગમાન $= 0$),તેથી વેગમાનમાં થતો ફેરફાર $\Delta p$ બંને માટે સમાન છે. તેથી,તેમને અટકાવવા માટે જરૂરી બળનો ગુણોત્તર $1 : 1$ છે.

Explore More

Similar Questions

નીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
ઘન પદાર્થોમાં ઘર્ષણ બળ પ્રવાહી કરતા ઓછું હોય છે.

$1\, kg$ દળ ધરાવતી એક વસ્તુ $10\, m\, s^{-1}$ ના વેગથી સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે અને તે $5\, kg$ દળના સ્થિર લાકડાના બ્લોક સાથે અથડાઈને તેની સાથે ચોંટી જાય છે. ત્યારબાદ તેઓ બંને એક જ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે. અથડામણ પહેલાં અને અથડામણ પછીનું કુલ વેગમાન ગણો. સંયુક્ત પદાર્થનો વેગ પણ ગણો.

Difficult
View Solution

અનિલના પિતા એક કાર્યક્રમ માટે મોડા પડી રહ્યા હતા જેમાં તેમને તેમના પરિવાર સાથે હાજરી આપવાની હતી. તેમણે ખૂબ જ ઝડપથી અને તેમની આગળના વાહનની ખૂબ નજીક ગાડી ચલાવવાનું શરૂ કર્યું. અનિલે તેના પિતાને કહ્યું કે તેમણે આવું ન કરવું જોઈએ કારણ કે કોઈપણ કટોકટીના કિસ્સામાં અકસ્માત થઈ શકે છે. તેણે તેના પિતાને આ બાબત વિગતવાર સમજાવી. તેના પિતા સહમત થયા અને મર્યાદામાં ગાડી ચલાવવાનું શરૂ કર્યું અને તેમની કાર અને આગળના વાહન વચ્ચે યોગ્ય અંતર જાળવ્યું.
$(a)$ અનિલે તેના પિતાને સમજાવવા માટે શું કહ્યું હશે?
$(b)$ અનિલ દ્વારા કયા મૂલ્યો દર્શાવવામાં આવ્યા છે?

એક ટ્રક સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થાય છે અને અચળ પ્રવેગ સાથે ટેકરી પરથી નીચે ગબડે છે. તે $20 \, s$ માં $400 \, m$ નું અંતર કાપે છે. જો તેનું દળ $7 \, \text{tonnes}$ $(1 \, \text{tonne} = 1000 \, kg)$ હોય,તો તેના પર લાગતું બળ ($N$ માં) શોધો.

$(a)$ $(i)$ વેગમાનની વ્યાખ્યા આપો. તેનો $SI$ એકમ જણાવો.
$(ii)$ $50 \ kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થને $4 \ m/s$ ના વેગથી $8 \ m/s$ ના વેગ સુધી $8 \ s$ માં નિયમિત રીતે પ્રવેગિત કરવામાં આવે છે. પદાર્થ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય શોધો.
$(b)$ ન્યૂટનનો ગતિનો પ્રથમ નિયમ જણાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo