પ્રક્ષિપ્ત ગતિ અને પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ એટલે શું? કોઈપણ સમયે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થના સ્થાનનું મૂલ્ય શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રક્ષિપ્ત ગતિ: જ્યારે કોઈ પદાર્થને પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે તે અચળ સમક્ષિતિજ વેગ અને અચળ ઉર્ધ્વ પ્રવેગ સાથે ગતિ કરે છે. આવી દ્વિ-પરિમાણીય ગતિને પ્રક્ષિપ્ત ગતિ કહેવામાં આવે છે અને તે પદાર્થને પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,જ્યારે આપણે ફૂટબોલને લાત મારીએ છીએ,ત્યારે જો હવાનો અવરોધ અવગણવામાં આવે તો તે પ્રક્ષિપ્ત ગતિ કરે છે.
પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ સમક્ષિતિજ માર્ગ પર સમાન વેગ $(a_x = 0)$ સાથે ગતિ કરે છે.
પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ ગુરુત્વાકર્ષણ હેઠળ ઉર્ધ્વ માર્ગ પર $g$ જેટલા સમાન પ્રવેગ $(a_y = -g)$ સાથે ગતિ કરે છે.
ધારો કે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થને $X$-અક્ષ સાથે $\theta_0$ ખૂણે $\vec{v}_0$ વેગ સાથે ફેંકવામાં આવે છે. પ્રવેગ $\vec{a} = -g \hat{j}$ છે.
પ્રારંભિક વેગના ઘટકો:
$v_{0x} = v_0 \cos \theta_0$
$v_{0y} = v_0 \sin \theta_0$
ગતિના સમીકરણ $r = r_0 + v_0 t + \frac{1}{2} a t^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$X$-યામ માટે:
$x(t) = x_0 + v_{0x} t + \frac{1}{2} a_x t^2 = 0 + (v_0 \cos \theta_0) t + 0 = v_0 \cos \theta_0 t$
$Y$-યામ માટે:
$y(t) = y_0 + v_{0y} t + \frac{1}{2} a_y t^2 = 0 + (v_0 \sin \theta_0) t - \frac{1}{2} g t^2 = v_0 \sin \theta_0 t - \frac{1}{2} g t^2$
આમ,કોઈપણ સમયે $t$ પર કણનું સ્થાન $(x(t), y(t)) = (v_0 \cos \theta_0 t, v_0 \sin \theta_0 t - \frac{1}{2} g t^2)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

$2\; m$ લાંબી દોરી વડે રૂમની છત સાથે લટકાવેલ $0.1\; kg$ દળનો ગોળો દોલન કરે છે. તેના મધ્યમાન સ્થાને ગોળાની ઝડપ $1\; m s^{-1}$ છે. જો નીચેના કિસ્સામાં દોરી કાપવામાં આવે તો ગોળાનો ગતિપથ કેવો હશે?
$(a)$ તેના કોઈ એક અંતિમ સ્થાને હોય ત્યારે,
$(b)$ તેના મધ્યમાન સ્થાને હોય ત્યારે.

$m$ દળ ધરાવતા એક કણને $u$ જેટલી પ્રારંભિક ઝડપથી સમક્ષિતિજ સાથે $\theta$ ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે. જ્યારે તે મહત્તમ ઊંચાઈએ પહોંચે ત્યારે પ્રક્ષેપણ બિંદુની સાપેક્ષમાં તેના વજનનું ટોર્ક શોધો.

Difficult
View Solution

જો $R$ અને $H$ એ પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ દ્વારા પ્રાપ્ત કરેલ અવધિ (horizontal range) અને મહત્તમ ઊંચાઈ દર્શાવતા હોય,તો નીચેનામાંથી કયો સંબંધ સાચો છે?

બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થોને સમાન પ્રારંભિક વેગ સાથે સમક્ષિતિજ સાથે અનુક્રમે $45^{\circ}$ અને $30^{\circ}$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે. તેમની સંબંધિત અવધિ (ranges) નો ગુણોત્તર કેટલો થશે?

પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની પ્રક્ષિપ્ત બિંદુ પરની ઝડપ અને તેના ગતિપથના સર્વોચ્ચ બિંદુ પરની ઝડપનો ગુણોત્તર $x$ છે. સમક્ષિતિજ સાથે પ્રક્ષિપ્ત કોણ કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo