હાઇડ્રોજન પરમાણુ માટે બોહરના મોડેલની અભિધારણાઓ લખો.

(N/A) નીલ્સ બોહર $(1913)$ હાઇડ્રોજન પરમાણુના બંધારણ અને તેના વર્ણપટની સામાન્ય લાક્ષણિકતાઓને જથ્થાત્મક રીતે સમજાવનાર પ્રથમ વૈજ્ઞાનિક હતા.
મોડેલની અભિધારણાઓ:
$(i)$ હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રની આસપાસ નિશ્ચિત ત્રિજ્યા અને ઉર્જા ધરાવતા વર્તુળાકાર માર્ગમાં ફરી શકે છે. આ માર્ગોને કક્ષા,સ્થાયી અવસ્થાઓ અથવા માન્ય ઉર્જા અવસ્થાઓ કહેવામાં આવે છે. આ કક્ષાઓ કેન્દ્રની આસપાસ સમકેન્દ્રીય રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે.
$(ii)$ કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જા સમય સાથે બદલાતી નથી. જોકે,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા જરૂરી ઉર્જાનું શોષણ થાય ત્યારે તે નીચી સ્થાયી અવસ્થામાંથી ઉચ્ચ સ્થાયી અવસ્થામાં જાય છે,અથવા જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન ઉચ્ચ સ્થાયી અવસ્થામાંથી નીચી સ્થાયી અવસ્થામાં આવે ત્યારે ઉર્જાનું ઉત્સર્જન થાય છે. ઉર્જાનો ફેરફાર સતત રીતે થતો નથી.
$(iii)$ જ્યારે બે સ્થાયી અવસ્થાઓ વચ્ચે સંક્રમણ થાય છે જેની ઉર્જાનો તફાવત $\Delta E$ હોય,ત્યારે શોષાયેલા અથવા ઉત્સર્જિત વિકિરણની આવૃત્તિ નીચે મુજબ મળે છે:
$E = h \nu$ અને $\Delta E = (E_{2} - E_{1})$
તેથી,$\nu = \frac{\Delta E}{h}$ (બોહરનો આવૃત્તિનો નિયમ)
જ્યાં $E_{1}$ અને $E_{2}$ અનુક્રમે નીચી અને ઉચ્ચ માન્ય ઉર્જા અવસ્થાઓની ઉર્જા છે.
$(iv)$ આપેલી સ્થાયી અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન નીચેના સમીકરણ દ્વારા દર્શાવી શકાય છે:
$m_{e} v r = n \left( \frac{h}{2 \pi} \right)$ જ્યાં $n = 1, 2, 3, \dots$
આમ,ઇલેક્ટ્રોન ફક્ત તે જ કક્ષાઓમાં ફરી શકે છે જેના માટે તેનું કોણીય વેગમાન $\frac{h}{2 \pi}$ નો પૂર્ણાંક ગુણાંક હોય,તેથી જ માત્ર અમુક ચોક્કસ નિશ્ચિત કક્ષાઓ જ માન્ય છે.