Reproductive Health Questions in Gujarati

(B) ના. કોપર-$T$ નો ઉપયોગ કરવાથી જાતીય સંક્રમિત રોગો (STDs) સામે રક્ષણ મળતું નથી,કારણ કે તે શારીરિક પ્રવાહીના આદાન-પ્રદાનને રોકવા માટે ભૌતિક અવરોધ તરીકે કામ કરતું નથી.
તે એક ગર્ભાશયની અંદરનું સાધન $(IUD)$ છે જે મુખ્યત્વે ગર્ભાશયમાં ગર્ભના સ્થાપનને અટકાવીને અને શુક્રાણુઓની ગતિશીલતાને અવરોધીને કાર્ય કરે છે.
જાતીય સંક્રમિત રોગોને રોકવા માટે કોન્ડોમ જેવી અવરોધક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવો આવશ્યક છે.

(N/A) ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિઓને મુખ્યત્વે નીચેના પ્રકારોમાં વહેંચી શકાય છે:
$1$. $\text{કુદરતી પદ્ધતિઓ}$: આ પદ્ધતિમાં શુક્રકોષ અને અંડકોષના મિલનને ટાળવામાં આવે છે। ઉદાહરણ તરીકે, સામયિક સંયમ પદ્ધતિમાં માસિક ચક્રના $10$ થી $17$ દિવસ દરમિયાન જાતીય સંબંધ બાંધવાનું ટાળવામાં આવે છે, કારણ કે આ સમયગાળા દરમિયાન અંડપાત થવાની સંભાવના હોય છે, જેથી ફલનની શક્યતા ખૂબ વધી જાય છે.
$2$. $\text{અવરોધક પદ્ધતિઓ}$: આ પદ્ધતિમાં અવરોધોની મદદથી શુક્રકોષ અને અંડકોષના મિલનને અટકાવવામાં આવે છે। ઉદાહરણ તરીકે કોન્ડોમ, જે પાતળા રબરના બનેલા હોય છે અને પુરુષોમાં શિશ્ન અથવા સ્ત્રીઓમાં યોનિમાર્ગને ઢાંકવા માટે વપરાય છે.
$3$. $\text{મુખવાટે લેવાતી ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ}$: આ પદ્ધતિમાં ગોળીઓ અથવા દવાઓ મોં દ્વારા લેવામાં આવે છે। તેમાં હોર્મોન્સના નાના ડોઝ હોય છે જે અંડકોષના મુક્ત થવાની પ્રક્રિયાને અટકાવે છે, જેથી ફલન થઈ શકતું નથી.
$4$. $\text{ગર્ભાશયમાં મૂકવાના સાધનો } (IUDs)$: ગર્ભાવસ્થાને રોકવા માટે $Copper-T$ અથવા લૂપ જેવા સાધનો ગર્ભાશયમાં મૂકવામાં આવે છે.
$5$. $\text{શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિઓ}$: આ કાયમી પદ્ધતિઓ છે જે જનનકોષોના વહનને રોકવા માટે વપરાય છે। $\text{વેસેક્ટોમી}$ (નસબંધી) માં પુરુષોમાં શુક્રવાહિનીને બ્લોક કરવામાં આવે છે જેથી શુક્રકોષોનું વહન અટકે। તેવી જ રીતે, સ્ત્રીઓમાં $\text{ટ્યુબેક્ટોમી}$ દ્વારા અંડવાહિનીઓને બ્લોક કરવામાં આવે છે જેથી અંડકોષ ગર્ભાશય સુધી પહોંચી શકતો નથી.

(D) ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિઓ નીચેના કારણોસર અપનાવવામાં આવે છે:
$(i)$ ફલન અટકાવીને અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાને રોકવા માટે.
$(ii)$ જન્મ દરને મર્યાદિત કરીને વસ્તી વૃદ્ધિના દરને નિયંત્રિત કરવા માટે.
$(iii)$ $HIV$,સિફિલિસ અને ગોનોરિયા જેવા જાતીય સંક્રમિત રોગો $(STDs)$ ના ફેલાવાને અટકાવવા માટે.

(C) જાતીય સંક્રમિત રોગો $(STDs)$ એવા ચેપ છે જે મુખ્યત્વે જાતીય સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે.
સિફિલિસ,$HIV-AIDS$ અને ગોનોરિયા એ $STDs$ ના જાણીતા ઉદાહરણો છે.
હિપેટાઇટિસ (ખાસ કરીને $Hepatitis-B$) જાતીય રીતે ફેલાઈ શકે છે,પરંતુ 'હિપેટાઇટિસ' શબ્દ સામાન્ય રીતે યકૃતના સોજાનો ઉલ્લેખ કરે છે,જે દૂષિત ખોરાક અથવા પાણી દ્વારા (જેમ કે $Hepatitis-A$) અથવા આલ્કોહોલના સેવન જેવા વિવિધ પરિબળોને કારણે થઈ શકે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,હિપેટાઇટિસ સૌથી યોગ્ય જવાબ છે કારણ કે તે અન્ય રોગોની જેમ માત્ર કે મુખ્યત્વે $STD$ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ નથી.

(C) કોન્ડોમ જેવા યાંત્રિક અવરોધો ભૌતિક કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે જે શુક્રકોષોને અંડકોષ સુધી પહોંચતા અટકાવે છે,જેનાથી ગર્ભાવસ્થા અસરકારક રીતે અટકાવી શકાય છે.
વધુમાં,આ અવરોધો એક રક્ષણાત્મક પડ પૂરું પાડે છે જે જાતીય સંભોગ દરમિયાન જાતીય સંક્રમિત રોગો $(STIs)$ ના ફેલાવાને અટકાવે છે.

(N/A) ગર્ભાવસ્થા ટાળવા (ગર્ભનિરોધક) માટેની વિવિધ પદ્ધતિઓ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ અવરોધક પદ્ધતિઓ (દા.ત.,કોન્ડોમ) જે શુક્રકોષ અને અંડકોષ વચ્ચે ભૌતિક સંપર્ક અટકાવે છે.
$(ii)$ રાસાયણિક પદ્ધતિઓ (દા.ત.,મુખ દ્વારા લેવાતી ગોળીઓ) જે શરીરના અંતઃસ્ત્રાવી સંતુલનમાં ફેરફાર કરે છે જેથી અંડકોષ મુક્ત થતો નથી (અંડપાત અટકાવે છે).
$(iii)$ ગર્ભાશયમાં મૂકવામાં આવતા સાધનો (દા.ત.,કોપર $T$ અથવા લૂપ) જે ગર્ભાશયમાં સ્થાપિત કરવામાં આવે છે જેથી ગર્ભ સ્થાપન અટકાવી શકાય.
$(iv)$ શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિઓ (દા.ત.,પુરુષોમાં વાસેક્ટોમી અથવા સ્ત્રીઓમાં ટ્યુબેક્ટોમી) જે અનુક્રમે શુક્રવાહિની અથવા અંડવાહિનીને અવરોધે છે.
રાસાયણિક પદ્ધતિ (મુખ દ્વારા લેવાતી ગોળીઓ) ની સમજૂતી:
મુખ દ્વારા લેવાતી ગર્ભનિરોધક ગોળીઓમાં ચોક્કસ અંતઃસ્ત્રાવો હોય છે જે અંડાશયમાંથી અંડકોષના મુક્ત થવાની પ્રક્રિયાને અટકાવે છે. અંડપાત અટકાવવાથી,શુક્રકોષ પાસે ફલન કરવા માટે અંડકોષ હોતો નથી,આમ તે અસરકારક રીતે ગર્ભાવસ્થાને અટકાવે છે.

(N/A) $1$. જાતીય સંક્રમિત રોગો (STDs) એવા ચેપ છે જે મુખ્યત્વે સંક્રમિત વ્યક્તિ સાથેના જાતીય સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે.
$2$. આ રોગો વિવિધ રોગકારકો દ્વારા થઈ શકે છે,જેમાં બેક્ટેરિયા (દા.ત.,સિફિલિસ,ગોનોરિયા),વાયરસ (દા.ત.,$HIV$,જનનાંગ હર્પીસ) અથવા પરોપજીવીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. અટકાવવાના ઉપાયો:
- કોન્ડોમ જેવા યાંત્રિક અવરોધોનો ઉપયોગ કરીને સુરક્ષિત જાતીય સંબંધ બાંધવો,જે ચેપના ફેલાવાના જોખમને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.
- વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા જાળવવી અને અજાણ્યા કે અનેક ભાગીદારો સાથે જાતીય સંપર્ક ટાળવો.
- જો લક્ષણો દેખાય તો રોગના વધુ ફેલાવાને રોકવા માટે વહેલા તબીબી નિદાન અને સારવાર લેવી.

(N/A) $(i)$ જાતીય સંક્રમિત રોગો $(STDs)$ એવા ચેપ છે જે મુખ્યત્વે જાતીય સંપર્ક દ્વારા એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં ફેલાય છે.
$(ii)$ $AIDS$ (એક્વાયર્ડ ઇમ્યુનો ડેફિસિયન્સી સિન્ડ્રોમ) એ $HIV$ વાયરસ દ્વારા થતો એક $STD$ છે,જે ખાસ કરીને માનવ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને લક્ષ્ય બનાવે છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે.

(B) કોપર-$T$ એ ગર્ભનિરોધક તરીકે વપરાતું ગર્ભાશયનું સાધન $(IUD)$ છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય ફલિત અંડકોષને ગર્ભાશયમાં સ્થાપિત થતા અટકાવીને ગર્ભાવસ્થાને રોકવાનું છે.
તે કોપર આયનો મુક્ત કરે છે જે શુક્રાણુઓ માટે ઝેરી હોય છે,જેનાથી તેમની ગતિશીલતા ઘટે છે અને ફલન અટકે છે.
કોપર-$T$ ના ઉપયોગની સામાન્ય આડઅસર ગર્ભાશયમાં બળતરા અથવા અગવડતા છે,જે કેટલીક સ્ત્રીઓમાં વધુ રક્તસ્રાવ અથવા પેટમાં દુખાવાનું કારણ બની શકે છે.

(D) $(i)$ અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાને રોકવા માટે.
$(ii)$ જાતીય સંક્રમિત રોગો (STDs) ને રોકવા માટે.
$(iii)$ બાળકો વચ્ચે યોગ્ય અંતર જાળવવા માટે.
$(iv)$ એકંદરે પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે.

(A) $STDs$ (જાતીય સંક્રમિત રોગો) ને અટકાવતી ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિ $(a)$ અવરોધક પદ્ધતિ છે.
આ પદ્ધતિ અસરકારક છે કારણ કે તે પુરુષ અને સ્ત્રીના જનનાંગો વચ્ચે ભૌતિક અવરોધ ઊભો કરે છે.
જનન અંગોના પ્રવાહી અને પેશીઓ વચ્ચે સીધો સંપર્ક અટકાવીને,તે $STDs$ ફેલાવતા રોગકારકોના સંક્રમણને અસરકારક રીતે રોકે છે.

(N/A) $(i)$ માદા ગર્ભના ગેરકાયદેસર ગર્ભપાતને રોકવા માટે.
$(ii)$ સ્ત્રી ભ્રૂણહત્યાની પ્રથાને ડામવા માટે,જેણે સમાજમાં સ્ત્રી-પુરુષના જાતિ પ્રમાણને નોંધપાત્ર રીતે ખોરવી નાખ્યું છે.

(C) પ્રજનન કોષોના મિલનને રોકવા માટે પ્રજનન માર્ગોમાં અવરોધ ઊભો કરવા માટે શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે。
પુરુષોમાં, $vas deferens$ (શુક્રવાહિની) ને અવરોધવાની શસ્ત્રક્રિયાને વાસેક્ટોમી કહેવામાં આવે છે, જે શુક્રકોષોના સ્થળાંતરને અટકાવે છે。
સ્ત્રીઓમાં, $fallopian tubes$ (અંડવાહિની) ને અવરોધવાની શસ્ત્રક્રિયાને ટ્યુબેક્ટોમી કહેવામાં આવે છે, જે અંડકોષને ગર્ભાશય સુધી પહોંચતા અને શુક્રકોષ સાથે મળતા અટકાવે છે。

(N/A) સમાજમાં પ્રજનન સ્વાસ્થ્યનું મહત્વ:
$1$. તે જાતીય સંક્રમિત રોગો $(STDs)$ ના ફેલાવાને રોકવામાં મદદ કરે છે.
$2$. તે નાના પરિવારના ફાયદાઓને પ્રોત્સાહન આપે છે,જેનાથી સંસાધનોનું વધુ સારું આયોજન થઈ શકે છે.
$3$. તે બાળ મૃત્યુદરમાં ઘટાડો કરવામાં ફાળો આપે છે.
$4$. તે વધુ સારી આરોગ્ય સેવાઓ અને જાગૃતિ દ્વારા માતાના મૃત્યુદરમાં ઘટાડો કરવામાં મદદ કરે છે.
છેલ્લા $50$ વર્ષોમાં આપણા દેશમાં પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય સાથે સંબંધિત સુધરેલા બે ક્ષેત્રો:
$1$. પરિવાર નિયોજન કાર્યક્રમોની વધતી જતી જાગૃતિ અને અમલીકરણ.
$2$. વધુ સારી તબીબી સુવિધાઓ અને શિક્ષણને કારણે $STDs$ ના કિસ્સાઓમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો.

(N/A) ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિઓના ચાર પ્રકારો નીચે મુજબ છે:
$1.$ અવરોધક પદ્ધતિઓ (દા.ત.,કોન્ડોમ,ડાયાફ્રામ).
$2.$ રાસાયણિક પદ્ધતિઓ (દા.ત.,મુખ દ્વારા લેવાતી ગોળીઓ,શુક્રાણુનાશકો).
$3.$ ગર્ભાશયમાં મૂકવામાં આવતા સાધનો (દા.ત.,$IUCD$,કોપર-$T$).
$4.$ શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિઓ (દા.ત.,પુરુષોમાં વાસેક્ટોમી,સ્ત્રીઓમાં ટ્યુબેક્ટોમી).
આ પદ્ધતિઓ અપનાવવાના બે ફાયદા:
$1.$ વસ્તી નિયંત્રણ: તે જન્મદરને નિયંત્રિત કરવામાં અને વસ્તી વૃદ્ધિને વ્યવસ્થિત કરવામાં મદદ કરે છે.
$2.$ સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષા: તે સ્ત્રીઓના પ્રજનન સ્વાસ્થ્યને જાળવવામાં મદદ કરે છે અને જાતીય સંક્રમિત રોગો $(STDs)$ જેવા કે $AIDS$ અને સિફિલિસના ફેલાવાને અટકાવે છે.

(A) જાતીય સંક્રમિત રોગો $(STDs)$ એવા ચેપ છે જે મુખ્યત્વે જાતીય સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે।
$\text{સિફિલિસ}$, $HIV-AIDS$, અને $\text{ગોનોરિયા}$ એ $STDs$ ના જાણીતા ઉદાહરણો છે।
$\text{હિપેટાઇટિસ}$ (ખાસ કરીને $\text{હિપેટાઇટિસ}$ $A$) મુખ્યત્વે મળ-મૌખિક માર્ગ (દૂષિત ખોરાક અથવા પાણી) દ્વારા ફેલાય છે, જાતીય સંપર્ક દ્વારા નહીં।
તેથી, $\text{હિપેટાઇટિસ}$ સાચો જવાબ છે।

(B) કોન્ડોમ એ ગર્ભનિરોધકનું એક અવરોધક સાધન છે જેનો ઉપયોગ પુરુષો દ્વારા ગર્ભાવસ્થા અટકાવવા અને જાતીય સંક્રમિત રોગો $(STIs)$ ના ફેલાવાને રોકવા માટે કરવામાં આવે છે.
તે એક ભૌતિક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે જે શુક્રકોષોને સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગ સુધી પહોંચતા અટકાવે છે.
અન્ય વિકલ્પો જેવા કે આંકડી,કોપર-$T$ અને માલા-$D$ એ મુખ્યત્વે સ્ત્રીઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી પદ્ધતિઓ છે.

(A) સ્ત્રીઓમાં ગર્ભધારણ અટકાવવા માટે અંડવાહિનીઓને અવરોધવાની શસ્ત્રક્રિયાને $Tubectomy$ (ટ્યુબેક્ટોમી) કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,અંડવાહિનીઓને કાપીને અથવા બાંધીને બંધ કરવામાં આવે છે,જેનાથી અંડકોષ ગર્ભાશય સુધી પહોંચી શકતા નથી અને ફલન અટકે છે.
$Vasectomy$ (વસેક્ટોમી) એ પુરુષોમાં કરવામાં આવતી સમાન શસ્ત્રક્રિયા છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) $Treponema$ $pallidum$ નામના બેક્ટેરિયા સિફિલિસ (Syphilis) નામના જાતીય સંક્રમિત રોગ માટે જવાબદાર છે.
એઇડ્સ $(AIDS)$ એ $Human$ $Immunodeficiency$ $Virus$ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
ગોનોરિયા $(Gonorrhea)$ એ $Neisseria$ $gonorrhoeae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
હિપેટાઈટિસ $(Hepatitis)$ એ વાયરસ દ્વારા થતો રોગ છે જે મુખ્યત્વે યકૃતને અસર કરે છે.

(B) $Neisseria$ $gonorrhoeae$ એ ગ્રામ-નેગેટિવ ડિપ્લોકોકસ બેક્ટેરિયા છે.
તે ગોનોરિયા તરીકે ઓળખાતા જાતીય સંક્રમિત રોગ માટે જવાબદાર છે.
એઇડ્સ $(AIDS)$ એ હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાયરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
સિફિલિસ એ $Treponema$ $pallidum$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
હિપેટાઈટિસ એ યકૃતને અસર કરતો વાયરલ ચેપ છે (દા.ત.,હિપેટાઈટિસ $B$ વાયરસ).

(A) સિફિલિસ એ જાતીય સંક્રમિત ચેપ $(STI)$ છે જે $Treponema$ $pallidum$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
$Treponema$ $pallidum$ એ સ્પાયરોકીટ પ્રકારના બેક્ટેરિયા છે જે શરીરની શ્લેષ્મ પટલ અથવા ત્વચાના ઘા દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.
$B$ ગોનોરિયા રોગ માટે, $C$ ટાયફોઈડ તાવ માટે અને $D$ કોલેરા માટે જવાબદાર છે.

(A) એઈડ્સ $(AIDS)$ (Acquired Immuno Deficiency Syndrome) રોગ હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિસિયન્સી વાઇરસ $(HIV)$ દ્વારા થાય છે.
ગોનોરીયા અને સિફિલિસ અનુક્રમે $Neisseria$ $\text{gonorrhoeae}$ અને $Treponema$ $\text{pallidum}$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થતા ચેપી રોગો છે.
વંધ્યત્વ એ એક સ્થિતિ છે, કોઈ ચોક્કસ રોગકારક દ્વારા થતો ચેપી રોગ નથી.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) $NACO$ (નેશનલ એઇડ્સ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઈઝેશન) એ ભારત સરકારના સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયનો એક વિભાગ છે,જે રાષ્ટ્રીય એઇડ્સ નિયંત્રણ કાર્યક્રમનું નેતૃત્વ કરે છે.
તે $AIDS$ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય તેમજ જાતીય સંક્રમિત રોગો સંબંધિત માહિતી પૂરી પાડવા માટે જવાબદાર છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. કૉન્ડોમ એ પુરુષો દ્વારા ગર્ભધારણ અટકાવવા માટે વપરાતું યાંત્રિક અવરોધક સાધન છે $(1-c)$.
$2$. કૉપર-$T$ એ સ્ત્રીઓ દ્વારા ગર્ભધારણ અટકાવવા માટે વપરાતું આંતરગર્ભાશયી સાધન $(IUD)$ છે $(2-a)$.
$3$. ટ્યુબેક્ટોમી એ સ્ત્રીઓમાં ગર્ભધારણ અટકાવવા માટેની શસ્ત્રક્રિયાની પદ્ધતિ છે $(3-d)$.
$4$. સોનોગ્રાફી એ ગર્ભસ્થ શિશુના જાતિ પરીક્ષણ માટે વપરાતી તકનીક છે, જે કાયદેસર રીતે પ્રતિબંધિત છે $(4-b)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $1-c, 2-a, 3-d, 4-b$ છે.