Description of Some Important Families Questions in Gujarati

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. $Asclepiadaceae$ કુળમાં (જેને હવે ઘણીવાર $Apocynaceae$ માં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે),એક પરાગકોથળીના તમામ લઘુબીજાણુઓ એકસાથે જોડાઈને એક જ સમૂહ બનાવે છે જેને $pollinium$ (બહુવચન: $pollinia$) કહેવામાં આવે છે. આ વિશિષ્ટ રચના કીટકો દ્વારા પર-પરાગનયનની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે.

(C) એગ્રોસ્ટોલોજી એ વનસ્પતિશાસ્ત્રની એક શાખા છે જે ખાસ કરીને ઘાસ (કુળ $Poaceae$) ના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે. તેમાં વિવિધ ઘાસની જાતિઓનું વર્ગીકરણ, ઓળખ અને પારિસ્થિતિકીય અભ્યાસનો સમાવેશ થાય છે.

(A) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,દ્વિદળી (Dicotyledonae) વર્ગને ત્રણ ઉપવર્ગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે: પોલીપેટલી (Polypetalae),ગેમોપેટલી (Gamopetalae) અને મોનોક્લેમિડી (Monochlamydeae).
$1$. પોલીપેટલીને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવી છે: થેલેમિફ્લોરી,ડિસ્કિફ્લોરી અને કેલિફ્લોરી.
$2$. ગેમોપેટલીને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવી છે: ઇન્ફેરી,હેટરોમેરી અને બાયકાર્પિલેટી.
$3$. પ્રશ્ન ગેમોપેટલી હેઠળની શ્રેણી વિશે પૂછે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ ઇન્ફેરી છે.
$4$. વિકલ્પો $B, C$ અને $D$ એ પોલીપેટલી ઉપવર્ગના ભાગ છે.

(B) બેન્થમ અને હૂકરની સપુષ્પી વનસ્પતિઓની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Inferae$ શ્રેણી અધઃસ્થ બીજાશય (inferior ovary) ધરાવવા માટે જાણીતી છે.
આ શ્રેણી $Gamopetalae$ ઉપવર્ગમાં આવે છે અને તેમાં $Rubiales$,$Asterales$ અને $Campanulales$ જેવા ગોત્રનો સમાવેશ થાય છે,જે તમામમાં અધઃસ્થ બીજાશય જોવા મળે છે.

(B) $Catharanthus$ $roseus$ (જે સામાન્ય રીતે $Vinca$ $rosea$ તરીકે ઓળખાય છે) તે $Apocynaceae$ કુળમાં આવે છે.
બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,$Apocynaceae$ કુળને $Gamopetalae$ ઉપવર્ગની $Bicarpellatae$ શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યું છે.
$Bicarpellatae$ શ્રેણીની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં પુષ્પોમાં ઉચ્ચસ્થ બીજાશય અને બે સ્ત્રીકેસર હોય છે.

(B) ડુંગળીનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Allium \text{ } cepa$ છે. તે $Liliaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે.
$Madhuca \text{ } indica$ એ મહુડાનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Rosa \text{ } indica$ એ ગુલાબનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Citrus \text{ } limon$ એ લીંબુનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.

(B) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ દ્વિદળી વનસ્પતિઓને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરે છે: પોલીપેટાલી (Polypetalae),ગેમોપેટાલી (Gamopetalae) અને મોનોક્લેમિડી (Monochlamydeae). શ્રેણી પોલીપેટાલીને વધુ ત્રણ સમૂહોમાં વિભાજિત કરવામાં આવી છે: થેલેમિફ્લોરી (Thalamiflorae),ડિસ્કીફ્લોરી (Disciflorae) અને કેલિસિફ્લોરી (Calyciflorae). ડિસ્કીફ્લોરી સમૂહની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં પુંકેસર અને બીજાશયની વચ્ચે એક સ્પષ્ટ તકતી જેવું પુષ્પાસન (thalamus) જોવા મળે છે. લીંબુ $(Citrus)$ એ રૂટેસી (Rutaceae) કુળની વનસ્પતિ છે,જે ડિસ્કીફ્લોરી સમૂહનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(B) બેન્થમ અને હૂકરે બીજાશયના સ્થાન અને પુષ્પાસનના આકારના આધારે પોલીપેટાલીને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરી છે:
$1$. $Thalamiflorae$: પુષ્પાસન ઘુમ્મટ આકારનું અથવા શંકુ આકારનું હોય છે અને બીજાશય ઊર્ધ્વસ્થ હોય છે.
$2$. $Disciflorae$: પુષ્પાસન ચકતી આકારનું હોય છે અને બીજાશય ઊર્ધ્વસ્થ હોય છે.
$3$. $Calyciflorae$: પુષ્પાસન કપ આકારનું હોય છે અને બીજાશય અધઃસ્થ હોય છે.
વિકલ્પ $B$ માં,$Disciflorae$ ને અધઃસ્થ બીજાશય સાથે જોડવામાં આવ્યું છે,જે ખોટું છે કારણ કે $Disciflorae$ વનસ્પતિઓમાં બીજાશય ઊર્ધ્વસ્થ હોય છે.

(B) $Liliaceae$ કુળમાં,જેમાં ડુંગળી $(Allium)$ નો સમાવેશ થાય છે,પુષ્પો સામાન્ય રીતે ત્રિઅવયવી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે પુષ્પીય ભાગો $3$ ના ગુણાંકમાં હોય છે.
$A$. મહુડો $(Madhuca)$ એ $Sapotaceae$ કુળમાં આવે છે,જેમાં સામાન્ય રીતે બીજાશય ઉર્ધ્વસ્થ હોય છે.
$B$. ડુંગળી $(Allium)$ એ $Liliaceae$ કુળમાં આવે છે,જે ત્રિઅવયવી પુષ્પો (પરિપુષ્પ,પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસર $3$ ના ગુણાંકમાં) દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
$C$. બારમાસી $(Catharanthus)$ એ $Apocynaceae$ કુળમાં આવે છે અને તેમાં બીંબ આકારનું પુષ્પાસન મુખ્ય લાક્ષણિકતા નથી.
$D$. સૂર્યમુખી $(Helianthus)$ એ $Asteraceae$ કુળમાં આવે છે અને તેમાં સામાન્ય રીતે દ્વિસ્ત્રીકેસરી,યુક્તસ્ત્રીકેસરી,અધઃસ્થ બીજાશય હોય છે,પરંતુ આ કુળના તમામ સંદર્ભોમાં સ્ત્રીકેસરની સંખ્યા 'હંમેશાં બે' હોતી નથી,જ્યારે ત્રિઅવયવી સ્થિતિ એ $Allium$ માટે સૌથી સચોટ નિદાન લક્ષણ છે.

(B) બેન્થમ અને હૂકરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ દ્વિદળી (Dicotyledonae) વર્ગને ત્રણ ઉપવર્ગોમાં વિભાજિત કરે છે: પોલીપેટાલી,ગેમોપેટાલી અને મોનોક્લેમિડી.
પોલીપેટાલીને વધુ ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: થેલેમિફ્લોરી,ડિસ્કીફ્લોરી અને કેલિસિફ્લોરી.
$1$. થેલેમિફ્લોરી: પુષ્પો અધોજાયી (hypogynous) હોય છે અને પુષ્પાસન ગુંબજ આકારનું અથવા શંકુ આકારનું હોય છે.
$2$. ડિસ્કીફ્લોરી: પુષ્પોમાં સ્પષ્ટ તકતી આકારનું પુષ્પાસન હોય છે.
$3$. કેલિસિફ્લોરી: પુષ્પો પરિજાયી (perigynous) અથવા ઉપરીજાયી (epigynous) હોય છે જેમાં પુષ્પાસન પ્યાલા આકારની રચના બનાવે છે.
$Catharanthus$ $roseus$ (વિન્કા રોઝિયા) એ એપોસાયનેસી કુળની વનસ્પતિ છે,જે ગેમોપેટાલી ઉપવર્ગ (ખાસ કરીને બાયકાર્પેલાટી શ્રેણી) નો સભ્ય છે,થેલેમિફ્લોરીનો નહીં. તેથી,$Thalamiflorae - Catharanthus$ $roseus$ ની જોડ અયોગ્ય છે.

(B) આ વર્ગીકરણ બેન્થમ અને હૂકરની દ્વિદળી વનસ્પતિઓની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પર આધારિત છે:
$1$. $(a)$ બાયકાર્પેલેટી: સ્ત્રીકેસરમાં બે સ્ત્રીકેસરપત્રોની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે। તે $(s)$ સાથે જોડાય છે.
$2$. $(b)$ ઇન્ફીરી: અધઃસ્થ બીજાશય દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે। તે $(t)$ સાથે જોડાય છે.
$3$. $(c)$ થેલેમીફ્લોરી: ઘુમ્મટ આકારના પુષ્પાસન અને ઉચ્ચસ્થ બીજાશય દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે। તે $(r)$ સાથે જોડાય છે.
$4$. $(d)$ કેલિસિફ્લોરી: કપ આકારના પુષ્પાસન દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે। તે $(q)$ સાથે જોડાય છે.
$5$. $(e)$ હીટરોમેરી: વિવિધ સંખ્યામાં સ્ત્રીકેસરપત્રો અને ઉચ્ચસ્થ બીજાશય દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે। તે $(p)$ સાથે જોડાય છે.
તેથી, સાચી જોડ $a-(s), b-(t), c-(r), d-(q), e-(p)$ છે.

(A) બેન્થમ અને હૂકરના પોલીપેટલીના વર્ગીકરણ મુજબ:
$1$. $Hibiscus$ $rosa-sinensis$ એ થેલેમિફ્લોરી શ્રેણીમાં આવે છે (પુષ્પો જેમાં થેલેમસ બહિર્મુખ અથવા શંકુ આકારનો હોય છે).
$2$. $Rosa$ $indica$ એ કિલિસિફ્લોરી શ્રેણીમાં આવે છે (પુષ્પો જેમાં થેલેમસ કપ આકારનો હોય છે).
$3$. $Madhuca$ $indica$ (સેપોટેસી) એ સુપીરી શ્રેણીમાં આવે છે (અંડાશય ઉચ્સ્થ હોય છે, પરંતુ થેલેમિફ્લોરી કે ડિસ્કીફ્લોરીમાં આવતું નથી).
$4$. $Citrus$ $limon$ એ ડિસ્કીફ્લોરી શ્રેણીમાં આવે છે (પુષ્પો જેમાં સ્પષ્ટ ડિસ્ક જોવા મળે છે).
તેથી, સાચી જોડ $1-(C), 2-(B), 3-(D), 4-(A)$ છે.

(A) $Curcuma$ $longa$,જે સામાન્ય રીતે હળદર તરીકે ઓળખાય છે,તે $Zingiberaceae$ કુળમાં આવે છે. આ કુળ સુગંધિત બહુવર્ષાયુ છોડ માટે જાણીતું છે જેમાં આડા અથવા ગાંઠામૂળી જેવા પ્રકાંડ હોય છે. તે $Zingiberales$ શ્રેણીનો સભ્ય છે.

(A) $Ficus \text{ } elastica$, જે સામાન્ય રીતે ઈન્ડિયન રબર પ્લાન્ટ તરીકે ઓળખાય છે, તે $Moraceae$ કુળનું સભ્ય છે। આ કુળની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તેમના પેશીઓમાં લેટેક્સ (ક્ષીર) ની હાજરી છે અને તેમાં વડ $(Ficus \text{ } benghalensis)$ અને પીપળો $(Ficus \text{ } religiosa)$ જેવા અન્ય જાણીતા વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે।

(B) ચાનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Camellia \text{ } sinensis$ (અગાઉ $Thea \text{ } sinensis$ તરીકે ઓળખાતું) છે.
$Piper \text{ } nigrum$ એ કાળા મરીનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Allium \text{ } cepa$ એ ડુંગળીનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
$Capsicum \text{ } species$ એ મરચાંની પ્રજાતિઓ માટે વપરાય છે.

(C) ટેપીઓકા વનસ્પતિ,જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Manihot$ $esculenta$ છે,તે $Euphorbiaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે.
તે દક્ષિણ અમેરિકાની મૂળ વતની એક કાષ્ઠીય ક્ષુપ છે અને તેના સ્ટાર્ચયુક્ત કંદમૂળ માટે વ્યાપકપણે ઉગાડવામાં આવે છે,જે કાર્બોદિતોનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.

(D) $Ricinus$ $communis$,જે સામાન્ય રીતે એરંડાના છોડ તરીકે ઓળખાય છે,તે $Euphorbiaceae$ કુળમાં સમાવિષ્ટ છે.
આ કુળની મુખ્ય લાક્ષણિકતા દૂધ જેવું લેટેક્ષ (ક્ષીર) અને એકલિંગી પુષ્પોની હાજરી છે.

(B) ઘઉં ($Triticum$ $aestivum$) એ $Poaceae$ કુળની એક મુખ્ય ખાદ્ય પાક છે. તેને વૈજ્ઞાનિક રીતે ધાન્ય પાક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. ધાન્યો એ ઘાસના પ્રકારો છે જે તેમના દાણાના ખાદ્ય ભાગો માટે ઉગાડવામાં આવે છે,જે કાર્બોદિતોથી સમૃદ્ધ હોય છે અને વિશ્વભરમાં મનુષ્યો માટે મુખ્ય ખોરાકનો સ્ત્રોત પૂરો પાડે છે.

(C) બીટરૂટ, જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Beta vulgaris$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે $Chenopodiaceae$ (હવે $APG$ સિસ્ટમ મુજબ $Amaranthaceae$ માં વર્ગીકૃત) કુળનું સભ્ય છે।
તે એક મૂળવાળી શાકભાજી છે જે તેના પોષક મૂલ્ય અને ખાંડના પ્રમાણ માટે વ્યાપકપણે ઉગાડવામાં આવે છે।

(D) કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓ,જે નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતા બેક્ટેરિયા ધરાવતી મૂળ ગંડિકાઓની હાજરી માટે જાણીતી છે,તે $Fabaceae$ (ફેબેસી) કુળમાં સમાવેશ પામે છે.
ઐતિહાસિક રીતે,આ કુળને $Papilionoideae$ (પેપીલીઓનેસી) તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું,જે $Leguminosae$ (લેગ્યુમિનોસી) ની એક ઉપકુળ છે.
$Poaceae$ માં ઘાસનો સમાવેશ થાય છે,$Cucurbitaceae$ માં વેલાવાળી શાકભાજી (જેમ કે દૂધી,તડબૂચ) નો સમાવેશ થાય છે,અને $Liliaceae$ માં લીલી અને ડુંગળી જેવી વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે.

(C) શણ એ $Tiliaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે.
તે મુખ્યત્વે તેના રેસા (bast fibers) માટે ઉગાડવામાં આવતો પાક છે,જે વનસ્પતિના પ્રકાંડમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
વનસ્પતિશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ,શણને $Corchorus$ $capsularis$ અથવા $Corchorus$ $olitorius$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે બંને $Tiliaceae$ કુળમાં આવે છે.

(D) $Rauwolfia \text{ } serpentina$, જેને સામાન્ય રીતે સર્પગંધા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે $Apocynaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે।
આ એક ઔષધીય વનસ્પતિ છે જેમાંથી રિસર્પિન મેળવવામાં આવે છે, જેનો ઉપયોગ હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને માનસિક વિકૃતિઓની સારવાર માટે થાય છે।

(B) $Leguminosae$ કુળ,જેને હવે $Fabaceae$ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,તે આર્થિક રીતે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
તે મુખ્યત્વે કઠોળ (જેમ કે ચણા,અરહર,સેમ,મગ અને સોયાબીન) ના મુખ્ય સ્ત્રોત તરીકે જાણીતું છે.
આ વનસ્પતિઓ પ્રોટીનથી ભરપૂર હોય છે અને વૈશ્વિક સ્તરે ખોરાકનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) $Solanum$ $lycopersicum$ (જેને અગાઉ $Lycopersicon$ $esculentum$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું) એ ટામેટાના છોડનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
તે $Solanaceae$ કુળમાં આવે છે.
બટાટાનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Solanum$ $tuberosum$,મૂળાનું $Raphanus$ $sativus$ અને કોબીજનું $Brassica$ $oleracea$ var. $capitata$ છે.

(A) ક્રુસીફેરી $(Cruciferae)$ કુળ (જેને $Brassicaceae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) તેલ આપતી ઘણી વનસ્પતિઓ માટે જાણીતું છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Brassica$ $juncea$ (રાય) જે ખાદ્ય તેલનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
અન્ય કુળ જેવા કે સોલેનેસી મુખ્યત્વે શાકભાજી અને ઔષધીય વનસ્પતિઓ માટે,કુકુરબિટેસી વેલાવાળી શાકભાજી (જેમ કે દૂધી,તડબૂચ) માટે અને રાનનક્યુલેસી સુશોભન માટેની વનસ્પતિઓ માટે જાણીતા છે.

(B) સાચો જવાબ $Crotalaria$ $juncea$ છે.
$Crotalaria$ $juncea$,જેને સામાન્ય રીતે સણ (Sunn hemp) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે $Fabaceae$ કુળની ઉષ્ણકટિબંધીય એશિયન વનસ્પતિ છે.
તે તેના રેસા માટે વ્યાપકપણે ઉગાડવામાં આવે છે,જે તેના પ્રકાંડમાંથી મેળવવામાં આવે છે અને તેનો ઉપયોગ દોરડા,સૂતળી અને કાગળ બનાવવા માટે થાય છે.
$Triticum$ $aestivum$ એ ઘઉં છે,$Cicer$ $arietinum$ એ ચણા છે,અને $Impatiens$ $balsamina$ એ બગીચામાં ઉગાડવામાં આવતો ફૂલછોડ છે.

(B) પેટ્રો-પ્લાન્ટ્સ (પેટ્રો વનસ્પતિઓ) એવી વનસ્પતિઓ છે જે હાઇડ્રોકાર્બન જેવા પદાર્થો ઉત્પન્ન કરે છે જેને બળતણમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. $Euphorbiaceae$ (યુફોર્બીએસી) કુળની ઘણી વનસ્પતિઓ (દા.ત.,$Euphorbia$ પ્રજાતિ) તેમના ઉચ્ચ લેટેક્સ (ક્ષીર) સામગ્રી માટે જાણીતી છે,જેમાં હાઇડ્રોકાર્બન હોય છે. આ હાઇડ્રોકાર્બનને પેટ્રોલિયમ જેવા બળતણમાં પ્રક્રિયા કરી શકાય છે. તેથી,સાચો જવાબ $Euphorbiaceae$ છે.

(B) રાઉવોલ્ફિયા સર્પેન્ટીના,જે સામાન્ય રીતે સર્પગંધા તરીકે ઓળખાય છે,તે એક ઔષધીય વનસ્પતિ છે. તે એપોસાયનેસી (Apocynaceae) કુળની વનસ્પતિ છે. આ વનસ્પતિ રિસર્પિન (reserpine) નામના આલ્કલોઇડના ઉત્પાદન માટે જાણીતી છે,જેનો ઉપયોગ હાઈ બ્લડ પ્રેશર (હાયપરટેન્શન) અને માનસિક વિકૃતિઓની સારવારમાં થાય છે.

(C) ફેરુલા અસોફીટીડા,જેને સામાન્ય રીતે હિંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે એપીએસી (Apiaceae) કુળની વનસ્પતિ છે,જેને અગાઉ એમ્બેલીફેરી (Umbelliferae) તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું.
આ કુળની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છત્રક (umbel) પ્રકારનો પુષ્પવિન્યાસ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) પોલિનીયા એ પરાગરજનું એકત્રિત સમૂહ છે જે પરાગનયન દરમિયાન એક એકમ તરીકે સ્થાનાંતરિત થાય છે. તે $Asclepiadaceae$ (મિલ્કવીડ કુળ) અને $Orchidaceae$ કુળના કેટલાક સભ્યોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે. $Asclepiadaceae$ માં,પરાગરજ પોલિનીયામાં જૂથબદ્ધ હોય છે,જે ટ્રાન્સલેટર એપરેટસ નામના કેન્દ્રીય માળખા સાથે જોડાયેલ હોય છે.

(A) સિન્કોના $(Cinchona)$ પ્રજાતિ રુબિએસી $(Rubiaceae)$ કુળમાં આવે છે. આ કુળ સિન્કોનાના વૃક્ષની છાલમાંથી મેળવવામાં આવતા ક્વિનાઈન $(Quinine)$ નામના આલ્કલોઈડ માટે જાણીતું છે,જેનો ઉપયોગ મેલેરિયાની સારવારમાં થાય છે.

(B) એકદળી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જેના બીજમાં એક જ બીજપત્ર હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $\text{હળદર}$ $(Curcuma \text{ } longa)$ એ $Zingiberaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે, જે એકદળી વનસ્પતિ છે.
$\text{રાઉવોલ્ફિયા}$ (Apocynaceae), $\text{સિન્કોના}$ (Rubiaceae), અને $\text{પાપાવર}$ (Papaveraceae) એ બધી દ્વિદળી વનસ્પતિઓ છે.

(C) પરાગરજ (Pollinia) એ પરાગરજોનો સમૂહ છે જે પરાગનયન દરમિયાન એક એકમ તરીકે સ્થળાંતરિત થાય છે.
આ રચનાઓ $Asclepiadaceae$ (મિલ્કવીડ કુળ) અને $Orchidaceae$ કુળના કેટલાક સભ્યોની લાક્ષણિકતા છે.
$Asclepiadaceae$ માં,પરાગરજ એક રચના દ્વારા જોડાયેલ હોય છે જેને ટ્રાન્સલેટર એપરેટસ કહેવામાં આવે છે,જે તેમને મુલાકાત લેતા કીટકો સાથે જોડવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) ફેરુલા અસાફોટિડા (Ferula assa-foetida),જેને સામાન્ય રીતે હિંગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે એક શાકીય વનસ્પતિ છે જે $Apiaceae$ (અગાઉ $Umbelliferae$ તરીકે ઓળખાતું) કુળમાં સમાવિષ્ટ છે. આ કુળની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છત્રક (umbel) પ્રકારનો પુષ્પવિન્યાસ છે અને તે વિવિધ સુગંધિત રેઝિન અને આવશ્યક તેલના ઉત્પાદન માટે જાણીતું છે.

(B) ફેબેસી $(Fabaceae)$ કુળમાં પુંકેસર સામાન્ય રીતે દ્વિગુચ્છી હોય છે.
દ્વિગુચ્છી સ્થિતિનો અર્થ એ છે કે પુંકેસર બે સમૂહમાં જોડાયેલા હોય છે.
વટાણાના છોડ $(Pisum sativum)$ માં, $10$ પુંકેસર $(9+1)$ ની ગોઠવણીમાં હોય છે, જેમાં $9$ પુંકેસર જોડાઈને એક સમૂહ બનાવે છે અને $1$ પુંકેસર મુક્ત રહે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) $Asteraceae$ (જેને $Compositae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળ એ સપુષ્પ વનસ્પતિઓનું સૌથી મોટું કુળ છે. આ કુળ વિશ્વભરમાં વ્યાપકપણે ફેલાયેલું છે અને તેમાં પ્રજાતિઓ અને જાતિઓની વિશાળ સંખ્યા છે,જેનો અંદાજ $1,600$ થી વધુ પ્રજાતિઓ અને $23,000$ થી વધુ જાતિઓનો છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી વધુ જાતિઓ ધરાવતું કુળ $Asteraceae$ છે.

(D) નાલચોલી (Ochreate) ઉપપર્ણ એ એક વિશિષ્ટ પ્રકારનું ઉપપર્ણ છે જે પ્રકાંડની ગાંઠ (node) પર નળી જેવું આવરણ બનાવે છે.
આ રચના $Polygonaceae$ કુળની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
આ કુળમાં,બે પર્ણોના ઉપપર્ણો જોડાઈને એક પાતળી નળી જેવી રચના બનાવે છે જેને 'ઓક્રિયા' (ochrea) કહેવામાં આવે છે,જે ગાંઠની ઉપરના પ્રકાંડને ઘેરી લે છે.

(D) કમ્પોઝીટી $(Asteraceae)$ કુળમાં,વજ્રચક્ર $(Calyx)$ રૂપાંતરિત થઈને એક સ્થાયી,વાળ જેવી અથવા પીંછા જેવી રચના બનાવે છે જેને રોમગુચ્છ $(Pappus)$ કહેવામાં આવે છે.
આ રોમગુચ્છ પેરાશુટ જેવું કાર્ય કરે છે,જે ફળ (સાઇપ્સેલા) અને બીજને પવન દ્વારા લાંબા અંતર સુધી સરળતાથી ફેલાવવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,આ પદ્ધતિ માટે જવાબદાર રચના રોમગુચ્છ $(Pappus)$ છે.

(B) આભાસી પટ,જેને 'replum' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે બ્રાસીકેસી (Brassicaceae) કુળની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
આ કુળમાં બીજાશય ઉચ્ચસ્થ,દ્વિસ્ત્રીકેસરી,યુક્તસ્ત્રીકેસરી અને એકકોટરીય હોય છે,પરંતુ 'replum' નામના આભાસી પટના વિકાસને કારણે તે દ્વિકોટરીય બને છે.

(B) ચણા (Cicer arietinum) એ દ્વિદળી વનસ્પતિ છે.
દ્વિદળી કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓ ફેબેસી (અગાઉ લેગ્યુમિનોસી તરીકે ઓળખાતી) કુળમાં આવે છે.
તેથી,ચણા માટેનું સાચું કુળ ફેબેસી છે.

(A) $Fabaceae$ (જેને અગાઉ $Leguminosae$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું) કુળ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું એક મોટું અને આર્થિક રીતે મહત્વનું કુળ છે.
કઠોળ ઉત્પન્ન કરતી મોટાભાગની વનસ્પતિઓ (જેમ કે ચણા,તુવેર,વાલ,મગ,સોયાબીન) આ કુળમાં સમાવિષ્ટ છે.
આ વનસ્પતિઓના મૂળમાં નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતા બેક્ટેરિયા $(Rhizobium)$ ધરાવતી મૂળગંડિકાઓ જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) લજામણી, જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે $Mimosa \text{ } pudica$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે $Mimosoideae$ કુળની જાણીતી વનસ્પતિ છે।
આ કુળ એ $Fabaceae$ કુળની એક ઉપ-કુળ (subfamily) છે।
$Mimosa \text{ } pudica$ તેના સ્પર્શ પ્રત્યેના ઝડપી હલનચલન માટે જાણીતી છે, જેને સિસ્મોનેસ્ટી (seismonasty) કહેવામાં આવે છે।

(B) સામાન્ય લાલ મરચાંનું વનસ્પતિક નામ $Capsicum \ annuum$ છે.
તે $Solanaceae$ (સોલેનેસી) કુળની વનસ્પતિ છે.
$Capsicum \ frutescens$ પણ મરચાંની એક જાતિ છે,પરંતુ લાલ મરચાંના ઉત્પાદન માટે $Capsicum \ annuum$ સૌથી વધુ ઉગાડવામાં આવતી જાતિ છે.

(B) $Asteraceae$ (જેને અગાઉ $Compositae$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું) કુળના પુષ્પો $\text{ઉપરિજાયી}$ $(Epigynous)$ પ્રકારના હોય છે। $\text{ઉપરિજાયી}$ પુષ્પોમાં, પુષ્પાસન ઉપરની તરફ વૃદ્ધિ પામીને બીજાશયને સંપૂર્ણપણે ઘેરી લે છે અને તેની સાથે જોડાયેલું હોય છે, જ્યારે અન્ય પુષ્પીય ભાગો બીજાશયની ઉપરથી ઉદ્ભવે છે। પરિણામે, બીજાશયને $\text{અધઃસ્થ}$ $(Inferior)$ તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે।

(C) કોફી $Coffea$ $arabica$ ના બીજમાંથી મેળવવામાં આવે છે અને ક્વિનાઈન $Cinchona$ $officinalis$ ની છાલમાંથી મેળવવામાં આવે છે. આ બંને વનસ્પતિઓ $Rubiaceae$ કુળની છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) ભીંડા, જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Abelmoschus \text{ esculentus}$ છે, તે $Malvaceae$ કુળ સાથે સંબંધ ધરાવે છે. આ કુળની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ ચીકણો રસ, ઉપવજ્ર (epicalyx) અને એકસંઘી પુંકેસર છે. તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) $Solanaceae$ (સોલેનેસી) કુળ (દા.ત.,$Solanum$) માં,બીજાશય દ્વિસ્ત્રીકેસરી અને યુક્તસ્ત્રીકેસરી હોય છે.
બીજાશયની ત્રાંસી ગોઠવણીને કારણે,પશ્ચ સ્ત્રીકેસર જમણી બાજુ અને અગ્ર સ્ત્રીકેસર ડાબી બાજુ વળેલું હોય છે.
આ ત્રાંસી ગોઠવણી એ $Solanaceae$ કુળની લાક્ષણિકતા છે,જે તેને અન્ય કુળથી અલગ પાડે છે જ્યાં સ્ત્રીકેસરો સામાન્ય રીતે મધ્ય સમતલમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.

(D) ટામેટાનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Solanum \ lycopersicum$ છે (જેને અગાઉ $Lycopersicon$ પ્રજાતિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવતું હતું).
તેથી,ટામેટાં $Lycopersicon$ પ્રજાતિ સાથે સંકળાયેલાં છે.

(A) $Rhizobium$ બેક્ટેરિયા લેગ્યુમિનસ (કઠોળ વર્ગની) વનસ્પતિના મૂળની મૂળગંડિકાઓમાં સહજીવન ગુજારે છે.
આ બેક્ટેરિયા વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું જમીનમાં નાઈટ્રોજનયુક્ત સંયોજનોમાં સ્થાપન કરે છે,જેનો ઉપયોગ વનસ્પતિ પોષકતત્વ તરીકે કરે છે.
કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓ $Leguminosae$ (જેને $Fabaceae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળમાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) આપેલ લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. પંચાવયવી પુષ્પ (પુષ્પીય ભાગો $5$ ના ગુણાંકમાં હોય છે).
$2$. નિયમિત (ત્રિજ્યાવર્તી સંમિતિ).
$3$. દ્વિસ્ત્રીકેસરી બીજાશય જેમાં ત્રાંસુ પટલ (oblique septum) જોવા મળે છે,જે $Solanaceae$ કુળની મુખ્ય ઓળખ છે.
$4$. ફળ સામાન્ય રીતે અનષ્ટિલા (berry) અથવા પ્રાવર (capsule) પ્રકારના હોય છે.
આ લક્ષણો $Solanaceae$ (બટાટા કુળ) ની લાક્ષણિકતાઓ છે.