Taxonomic categories Questions in Gujarati

(A) $ICBN$ (International Code of Nomenclature for algae,fungi,and plants) અગ્રતાના સિદ્ધાંત (Principle of Priority) ને અનુસરે છે. આ સિદ્ધાંત મુજબ,સૌથી પહેલા માન્ય રીતે પ્રકાશિત થયેલું નામ સાચું નામ ગણાય છે. જો કોઈ સજીવને એક કરતા વધુ નામો આપવામાં આવ્યા હોય,તો સૌથી જૂના માન્ય નામને સાચું નામ તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે અને ત્યારબાદના નામોને સમાનાર્થી તરીકે ગણવામાં આવે છે. તેથી,વિધાન અને કારણ બંને વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(A) વર્ગીકરણવિદ્યામાં,જાતિને મૂળભૂત સમાનતાઓ ધરાવતા વ્યક્તિગત સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. જો બે સજીવો તેમના સહસંબંધિત બાહ્યાકાર અને દેહધાર્મિક લક્ષણોમાં નોંધપાત્ર તફાવત દર્શાવતા હોય,તો તેમને અલગ વર્ગીકરણકીય જાતિઓ ગણવામાં આવે છે. કારણ કે કારણ એ બે વર્ગીકરણકીય જાતિઓ વચ્ચે તફાવત કરવા માટે વપરાતા માપદંડોને યોગ્ય રીતે સમજાવે છે,તેથી વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(A) જાતિને સજીવોના એવા સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
પ્રાજનનિક અલગીકરણ એક જૈવિક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે જે વિવિધ જાતિના સભ્યોને આંતરપ્રજનન કરતા અટકાવે છે.
આ અલગીકરણને કારણે વિવિધ જાતિઓ વચ્ચે જનીન પ્રવાહ મર્યાદિત હોવાથી,જાતિ એક આનુવંશિક રીતે બંધ તંત્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(C) વિધાન સાચું છે કારણ કે $ICBN$ (ઇન્ટરનેશનલ કોડ ફોર બોટનિકલ નોમેન્ક્લેચર) વનસ્પતિઓના વૈજ્ઞાનિક નામકરણ માટેના નિયમો અને માપદંડો પૂરા પાડે છે.
કારણ ખોટું છે કારણ કે ત્રણ શબ્દોની નામકરણ પદ્ધતિ,જેને ત્રિ-નામી નામકરણ (trinomial nomenclature) કહેવામાં આવે છે,તે $Lamarck$ અને $Huxley$ દ્વારા આપવામાં આવી હતી,લિનિયસ દ્વારા નહીં. લિનિયસ દ્વિનામી નામકરણ (binomial nomenclature) માટે જાણીતા છે,જે બે શબ્દોના બંધારણ (પ્રજાતિ અને જાતિ) નો ઉપયોગ કરે છે.

(D) કેમોટેક્સોનોમી એ સજીવોના રાસાયણિક ઘટકો પર આધારિત જૈવિક વર્ગીકરણની એક પદ્ધતિ છે.
તેમાં સજીવોનું જૂથબદ્ધકરણ નીચેના આધારે કરવામાં આવે છે:
- $DNA$ ક્રમ
- $RNA$ ક્રમ
- પ્રોટીન,એમિનો એસિડ અને ગૌણ ચયાપચયના પદાર્થોની રાસાયણિક પ્રકૃતિ.
તેથી,સાચો જવાબ $Chemotaxonomy$ (કેમોટેક્સોનોમી) છે.

(N/A) $\rightarrow$ તમામ સજીવો એકબીજા સાથે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે આંતર-સંબંધ ધરાવે છે.
$\rightarrow$ વર્ગીકરણ વિદ્યાનો અભ્યાસ કૃષિ,વનીકરણ,ઉદ્યોગો અને આપણા જૈવિક સંસાધનો તથા તેમની વિવિધતાને સમજવા માટે અત્યંત ઉપયોગી છે.
$\rightarrow$ વર્ગીકરણના અભ્યાસ દ્વારા વિવિધ ભૌગોલિક વિસ્તારોની વનસ્પતિસૃષ્ટિ (Flora) અને પ્રાણીસૃષ્ટિ (Fauna) ની યાદી તૈયાર કરી શકાય છે,જે ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો અને પારિસ્થિતિકીય નિર્ભરતાને સમજવામાં મદદ કરે છે.

(A) પ્રજાતિ (Genus) એ એક વર્ગીકૃત કક્ષા છે જેમાં સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ હોય છે,જેમાં અન્ય પ્રજાતિઓની જાતિઓની તુલનામાં વધુ સમાન લક્ષણો જોવા મળે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,બટાટા ($Solanum$ $tuberosum$) અને રીંગણ ($Solanum$ $melongena$) એ બે અલગ જાતિઓ છે,પરંતુ બંને $Solanum$ પ્રજાતિમાં આવે છે.

(B) કુળ એ વર્ગીકરણની એક એવી શ્રેણી છે જેમાં સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહનો સમાવેશ થાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,વનસ્પતિઓમાં,$Solanum$,$Petunia$ અને $Datura$ પ્રજાતિઓને $Solanaceae$ કુળમાં મૂકવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ ઘણી સમાન લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે.

(D) લિનિયસને દ્વિનામી નામકરણ અને શ્રેણીબદ્ધ વર્ગીકરણ પરના તેમના કાર્ય માટે વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વનસ્પતિ વર્ગીકરણવિદ્યામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપનાર અન્ય અગ્રણી વનસ્પતિશાસ્ત્રીઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. જ્યોર્જ બેન્થમ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકર,જેમણે બીજધારી વનસ્પતિઓ માટે વર્ગીકરણની કુદરતી પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી.
$2$. એડોલ્ફ એન્ગલર અને કાર્લ પ્રાન્ટલ,જેમણે વર્ગીકરણની જાતિવિકાસીય (phylogenetic) પદ્ધતિ વિકસાવી હતી.

(D) વર્ગીકૃત શ્રેણી એ સૃષ્ટિથી જાતિ સુધી અથવા તેનાથી ઉલટું ઘટતા કે વધતા ક્રમમાં કક્ષાઓનો ક્રમ છે.
ચડતા ક્રમમાં (સૌથી નાના એકમથી સૌથી મોટા એકમ સુધી), ગોઠવણી આ મુજબ છે: $\text{જાતિ} < \text{પ્રજાતિ} < \text{કુળ} < \text{ગોત્ર} < \text{વર્ગ} < \text{સમુદાય} < \text{સૃષ્ટિ}$.
આમ, સાચો ક્રમ $\text{જાતિ}, \text{પ્રજાતિ}, \text{કુળ}, \text{ગોત્ર}, \text{વર્ગ}, \text{સમુદાય}, \text{સૃષ્ટિ}$ છે.

(D) કેરોલસ લિનિયસને વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ વિકસાવી હતી,જે સજીવોના નામકરણ માટેની ઔપચારિક પદ્ધતિ છે અને આજે પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે.
તેમણે તેમનું કાર્ય 'Systema Naturae' અને 'Species Plantarum' જેવા પુસ્તકોમાં પ્રકાશિત કર્યું હતું.

(B) આધુનિક માનવનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo$ $sapiens$ $sapiens$ છે.
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં,પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ $(Homo)$ દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ જાતિ $(sapiens)$ દર્શાવે છે.
જ્યારે ત્રીજો શબ્દ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ઉપજાતિ દર્શાવે છે,જે આ કિસ્સામાં $sapiens$ છે.

(A) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો મુજબ:
$1$. વૈજ્ઞાનિક નામ બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય.
$2$. પ્રજાતિનું નામ હંમેશા કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે,જ્યારે જાતિ સંકેત પ્રત્યય નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$3$. જ્યારે તેને હસ્તલિખિત કરવામાં આવે ત્યારે બંને શબ્દો નીચે અલગ-અલગ રેખાંકિત કરવામાં આવે છે,અને જ્યારે છાપવામાં આવે ત્યારે તે ઈટાલિક્સમાં હોય છે.
$4$. લેખકનું નામ ($L.$ એટલે કે લિનિયસ) જાતિ સંકેત પ્રત્યય પછી ટૂંકાક્ષરમાં અને રોમન લિપિમાં લખવામાં આવે છે.
તેથી,$Mangifera$ $indica$ $L.$ એ સાચું નામ છે.

(D) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો મુજબ:
$1$. વૈજ્ઞાનિક નામો સામાન્ય રીતે લેટિન ભાષામાં હોય છે અને ઈટાલિકમાં લખાય છે.
$2$. વૈજ્ઞાનિક નામમાં પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (Genus) દર્શાવે છે જ્યારે બીજો ઘટક જાતિ સંકેત પ્રત્યય (Specific epithet) સૂચવે છે.
$3$. જ્યારે વૈજ્ઞાનિક નામ હસ્તલિખિત હોય,ત્યારે બંને શબ્દો નીચે અલગ-અલગ આડી લીટી કરવામાં આવે છે અથવા તેમની લેટિન ઉત્પત્તિ દર્શાવવા માટે ઈટાલિકમાં છાપવામાં આવે છે.
$4$. પ્રજાતિ દર્શાવતો પ્રથમ શબ્દ મોટી લિપિ (Capital letter) થી શરૂ થાય છે જ્યારે જાતિ (Species) નાની લિપિ (Small letter) થી શરૂ થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $D$ અસંગત છે કારણ કે તેમાં પ્રજાતિ અને જાતિ માટેના કેપિટલ અક્ષરોના નિયમને ઉલટાવી દેવામાં આવ્યો છે.

(D) આધુનિક વર્ગીકરણવિદ્યા અભ્યાસ સજીવોને સમજવા માટેના સર્વગ્રાહી અભિગમ પર આધારિત છે.
આમાં નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. સજીવોની બાહ્ય અને આંતરિક રચના (બાહ્યાકાર વિદ્યા અને અંતઃસ્થ રચના).
$2$. વિકાસલક્ષી પ્રક્રિયાઓ (ભ્રૂણવિદ્યા).
$3$. સજીવોની પરિસ્થિતિકીય માહિતી.
તેથી,આ તમામ પરિબળો આધુનિક વર્ગીકરણવિદ્યા માટે આવશ્યક છે,તેથી $D$ સાચો જવાબ છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં,કક્ષાઓને સૌથી નીચીથી સૌથી ઊંચી હરોળમાં આ રીતે ગોઠવવામાં આવે છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
આ શ્રેણી મુજબ,સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ કુળ બનાવે છે અને સંબંધિત કુળોનો સમૂહ ગોત્ર રચે છે. તેથી,સાચો જવાબ ગોત્ર છે.

(A) વર્ગીકરણની કક્ષાઓ એ જટિલતાના ઉતરતા કે ચડતા ક્રમમાં ગોઠવાયેલી શ્રેણી છે.
સૌથી ઉચ્ચ કક્ષા (સૃષ્ટિ) થી સૌથી નીચી કક્ષા (જાતિ) સુધીનો પ્રમાણિત ક્રમ નીચે મુજબ છે:
સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય (વનસ્પતિ માટે વિભાગ) $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો ક્રમ દર્શાવે છે.

(D) આપેલ સજીવો માટે વર્ગીકૃત શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. $P$. પ્રજાતિ: $Triticum$ $(II)$
$2$. $Q$. કુળ: $Poaceae$ $(I)$
$3$. $R$. ગોત્ર: $Diptera$ $(IV)$
$4$. $S$. વર્ગ: $Dicotyledonae$ $(III)$
તેથી,સાચી જોડ $P-II, Q-I, R-IV, S-III$ છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સજીવોના સમૂહ બનાવવા માટે વર્ગીકરણ કક્ષાઓનો ઉપયોગ થાય છે.
$A$. પ્રાઈમેટા એ સસ્તન પ્રાણીઓનો એક ગોત્ર (Order) છે.
$B$. હોમીનીડી એ પ્રાઈમેટ્સનું એક કુળ (Family) છે.
$C$. ડીપ્ટેરા એ કીટકોનો એક ગોત્ર (Order) છે.
$D$. પોએલ્સ એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનો એક ગોત્ર (Order) છે.
આમાંથી,$A$,$C$ અને $D$ એ વર્ગીકરણના ગોત્ર (Order) દર્શાવે છે,જ્યારે $B$ (હોમીનીડી) એ કુળ (Family) દર્શાવે છે. તેથી,હોમીનીડી એ અસંગત છે.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષામાં, જેમ આપણે સૃષ્ટિ (સૌથી ઊંચી કક્ષા) થી જાતિ (સૌથી નીચી કક્ષા) તરફ જઈએ છીએ, તેમ સજીવો વચ્ચે સમાન લક્ષણોની સંખ્યા વધે છે કારણ કે તેઓ એકબીજા સાથે વધુ ગાઢ રીતે સંબંધિત બને છે.
તેનાથી વિપરીત, જેમ આપણે વર્ગીકરણની શ્રેણીમાં નીચે જઈએ છીએ તેમ જાતિઓની સંખ્યા ઘટે છે, કારણ કે દરેક કક્ષા વધુ વિશિષ્ટ અને મર્યાદિત બનતી જાય છે.

(C) ઘરમાખી ($Musca$ $domestica$) નું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. સૃષ્ટિ: $Animalia$
$2$. સમુદાય: $Arthropoda$
$3$. વર્ગ: $Insecta$
$4$. ગોત્ર: $Diptera$
$5$. કુળ: $Muscidae$
$6$. પ્રજાતિ: $Musca$
$7$. જાતિ: $domestica$
તેથી,'Insecta' એ વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં 'વર્ગ' (Class) દર્શાવે છે.

(A) આપેલ સજીવો અને તેમની સંબંધિત પ્રજાતિઓ માટે સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$P$. મનુષ્ય એ $Homo$ (હોમો) પ્રજાતિમાં આવે છે.
$Q$. ઘરમાખી એ $Musca$ (મસ્કા) પ્રજાતિમાં આવે છે.
$R$. આંબો એ $Mangifera$ (મેન્જીફેરા) પ્રજાતિમાં આવે છે.
$S$. ઘઉં એ $Triticum$ (ટ્રીટીકમ) પ્રજાતિમાં આવે છે.
તેથી, સાચી જોડ $(P-II), (Q-IV), (R-III), (S-I)$ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વર્ગીકૃત શ્રેણીનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ, સમુદાય/વિભાગ, વર્ગ, ગોત્ર, કુળ, પ્રજાતિ અને જાતિ.
$Dicotyledonae$ (દ્વિદળી) એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનો એક સમૂહ છે જેમના બીજમાં બે બીજપત્રો હોય છે.
વર્ગીકરણની કક્ષા મુજબ, $Dicotyledonae$ ને $\text{વર્ગ}$ (Class) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણી એક ચોક્કસ ક્રમમાં હોય છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય/વિભાગ,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ અને જાતિ.
$1$. $Homo$ એ પ્રજાતિ (Genus) છે.
$2$. $Sapindales$ એ ગોત્ર (Order) છે.
$3$. $Angiospermae$ એ વિભાગ (Division) છે.
$4$. $Anacardiaceae$ એ કુળ (Family) છે,વર્ગ (Class) નથી. તેથી,વિકલ્પ $D$ અસંગત છે કારણ કે $Anacardiaceae$ એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું એક કુળ છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Panthera$,$Solanum$ અને $Mangifera$ એ પ્રજાતિ (Genus) નામની વર્ગીકરણ કક્ષાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$Panthera$ એ મોટી બિલાડીઓ (દા.ત.,$Panthera$ $leo$ - સિંહ) માટેની પ્રજાતિ છે.
$Solanum$ એ બટાટા ($Solanum$ $tuberosum$) અને ટામેટા ($Solanum$ $lycopersicum$) જેવી વનસ્પતિઓ માટેની પ્રજાતિ છે.
$Mangifera$ એ કેરી ($Mangifera$ $indica$) માટેની પ્રજાતિ છે.
તેથી,આ પ્રજાતિના ઉદાહરણો છે.

(C) $Solanum$ પ્રજાતિમાં ઘણી મહત્વની વનસ્પતિઓનો સમાવેશ થાય છે,જેમ કે $Solanum$ $tuberosum$ (બટાટા),$Solanum$ $nigrum$ (પીલુડી/મકોઈ),અને $Solanum$ $melongena$ (રીંગણ).
વટાણા એ $Pisum$ પ્રજાતિમાં આવે છે (મુખ્યત્વે $Pisum$ $sativum$).
તેથી,જે વનસ્પતિ $Solanum$ પ્રજાતિમાં આવતી નથી તે વટાણા છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીની કક્ષાઓમાં, સજીવોને તેમની સમાનતાના આધારે ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે। આ ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{સૃષ્ટિ} > \text{સમુદાય} > \text{વર્ગ} > \text{ગોત્ર} > \text{કુળ} > \text{પ્રજાતિ} > \text{જાતિ}$.
જેમ આપણે $\text{જાતિ}$ થી $\text{સૃષ્ટિ}$ તરફ જઈએ છીએ, તેમ સજીવો વચ્ચેના સમાન લક્ષણોમાં ઘટાડો થાય છે, પરંતુ તે કક્ષામાં આવતા સજીવોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે।
તેથી, $\text{સૃષ્ટિ}$ એ સૌથી મોટી વર્ગીકૃત કક્ષા છે જેમાં સૌથી વધુ સજીવોનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે $\text{જાતિ}$ એ સૌથી નાની કક્ષા છે જેમાં સૌથી ઓછા સજીવો હોય છે।

(D) આપેલા વૈજ્ઞાનિક નામ $Panthera$ $leo$ (સિંહ), $Panthera$ $pardus$ (દીપડો) અને $Panthera$ $tigris$ (વાઘ) છે.
દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં, પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (Genus) દર્શાવે છે અને બીજો શબ્દ જાતિ (Species) દર્શાવે છે.
આ ત્રણેય સજીવો એક જ પ્રજાતિ $Panthera$ માં આવે છે.
તેઓ અલગ-અલગ જાતિઓ ધરાવે છે ($leo$, $pardus$ અને $tigris$).
જોકે, તેઓ એક જ કુળ $(Felidae)$, એક જ ગોત્ર $(Carnivora)$ અને એક જ વર્ગ $(Mammalia)$ માં આવે છે.
તેથી, તેઓ સમાન પ્રજાતિ અને સમાન વર્ગ ધરાવતા હોવાથી, વિકલ્પ $(D)$ એ સાચો ઉત્તર છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણીનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,ગોત્ર (Order),કુળ,પ્રજાતિ (Genus) અને જાતિ.
$Felis$ (બિલાડી),$Canis$ (કૂતરો) અને $Panthera$ (સિંહ/વાઘ) એ બધા પ્રજાતિના ઉદાહરણો છે.
$Carnivora$ એ એક ગોત્ર (Order) છે જેમાં Felidae અને Canidae જેવા વિવિધ કુળોનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$Carnivora$ એ પ્રજાતિ નથી.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,કક્ષાઓને સમાન લક્ષણોની સંખ્યા અને જટિલતાના આધારે ગોઠવવામાં આવે છે.
$P$ (સમાન લક્ષણોને આધારે વર્ગીકૃત થતી કક્ષાઓ): આ નીચલી વર્ગીકરણ કક્ષાઓ છે જ્યાં સજીવોમાં સમાનતાનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. જેમાં $I$ (જાતિ),$IV$ (પ્રજાતિ) અને $V$ (કુળ) નો સમાવેશ થાય છે.
$Q$ (લક્ષણોના સમૂહને આધારે વર્ગીકૃત થતી કક્ષાઓ): આ ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષાઓ છે જ્યાં સજીવોને વ્યાપક અને સામાન્ય લક્ષણોના આધારે જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે. જેમાં $II$ (સૃષ્ટિ),$III$ (વર્ગ),$VI$ (સમુદાય) અને $VII$ (ગોત્ર) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$P = I, IV, V$ અને $Q = II, III, VI, VII$. સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,ગોત્ર પોલીમોનિયેલ્સ $(Polymoniales)$ માં કોન્વોલ્વુલેસી $(Convolvulaceae)$ અને સોલેનેસી $(Solanaceae)$ જેવા વનસ્પતિ કુળોનો સમાવેશ થાય છે.
આ વર્ગીકરણ મુખ્યત્વે આ વનસ્પતિઓના પુષ્પીય લક્ષણો પર આધારિત છે.
વાનસ્પતિક લક્ષણોની સરખામણીમાં ગોત્ર જેવી ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષાઓ માટે પુષ્પીય લક્ષણો વધુ સ્થાયી અને વિશ્વસનીય માનવામાં આવે છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Carnivora$ (માંસાહારી) ગોત્રમાં મુખ્યત્વે માંસ ખાનારા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
બિલાડીઓ (કુળ $Felidae$) અને કૂતરાઓ (કુળ $Canidae$) બંને $Carnivora$ ગોત્રના સભ્યો છે.
તેથી,વાઘ,બિલાડી અને કૂતરા બધા $Carnivora$ ગોત્રમાં સમાવિષ્ટ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Primata$ (પ્રાઈમેટા) ગોત્રમાં વાનર,ગોરિલા,ગીબ્બન અને મનુષ્યોનો સમાવેશ થાય છે.
$Canidae$ (કેનીડી) અને $Felidae$ (ફેલીડી) એ $Carnivora$ (કાર્નિવોરા) ગોત્ર હેઠળ આવતા કુળ છે.
તેથી,વાનર,ગોરિલા અને ગીબ્બન માટે સાચું ગોત્ર $Primata$ છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં કક્ષાનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ > સમુદાય > વર્ગ > ગોત્ર > કુળ > પ્રજાતિ > જાતિ.
જો બે સજીવો એક જ સમુદાયમાં હોય પરંતુ જુદા જુદા ગોત્રમાં હોય,તો તેઓએ એવી વર્ગીકૃત કક્ષા શેર કરવી જોઈએ જે ગોત્ર કરતા ઊંચી હોય પરંતુ સમુદાય કરતા નીચી અથવા સમાન હોય.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,'વર્ગ' એ એકમાત્ર એવી કક્ષા છે જે 'ગોત્ર' કરતા ઊંચી અને 'સમુદાય' કરતા નીચી છે.
તેથી,જુદા જુદા ગોત્રમાં આવતા પરંતુ એક જ સમુદાયમાં આવતા સજીવો એક જ 'વર્ગ' માં વર્ગીકૃત થઈ શકે છે.

(C) આંબા $(Mangifera \text{ } indica)$ માટે વર્ગીકૃત શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. સૃષ્ટિ: વનસ્પતિ
$2$. વિભાગ: આવૃત્ત બીજધારી $(P)$
$3$. વર્ગ: દ્વિદળી
$4$. ગોત્ર: સેપિન્ડેલ્સ $(Q)$
$5$. કુળ: એનાકાર્ડીયેસી $(R)$
$6$. પ્રજાતિ: મેન્જીફેરા
$7$. જાતિ: ઇન્ડિકા
તેથી, $P$ એ આવૃત્ત બીજધારી છે, $Q$ એ ગોત્ર છે અને $R$ એ કુળ છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની કક્ષા 'કુળ' (family) પ્રાણીઓ માટે '-idae' પ્રત્યય અને વનસ્પતિઓ માટે '-aceae' પ્રત્યય સાથે સમાપ્ત થાય છે.
$A$. એનાકાર્ડીયેસી એ વનસ્પતિઓનું કુળ છે (દા.ત.,કેરી).
$B$. મસ્કીડી એ પ્રાણીઓનું કુળ છે (દા.ત.,ઘરમાખી).
$C$. ફેબેસી એ વનસ્પતિઓનું કુળ છે (દા.ત.,વટાણા).
$D$. પોએસી એ વનસ્પતિઓનું કુળ છે (દા.ત.,ઘઉં).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વર્ગીકરણની કક્ષા એક ચોક્કસ ક્રમ અનુસરે છે: જાતિ, પ્રજાતિ, કુળ, ગોત્ર, વર્ગ, સમુદાય અને સૃષ્ટિ.
$\text{પ્રજાતિ}$ (Genus) એ નજીકના સંબંધ ધરાવતી જાતિઓનું જૂથ છે જે સામાન્ય ઉત્ક્રાંતિના પૂર્વજ ધરાવે છે અને ઘણી સમાન બાહ્યાકાર લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, $Panthera$ પ્રજાતિમાં $Panthera$ $leo$ (સિંહ) અને $Panthera$ $tigris$ (વાઘ) જેવી નજીકની સંબંધિત જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.

(A) આપેલા વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Homo$ એ પ્રજાતિ (Genus) છે અને $Hominidae$ તેનું કુળ (Family) છે. આ જોડી સાચી છે.
$2$. $Musca$ એ પ્રજાતિ છે અને $Muscidae$ તેનું કુળ છે. આ જોડી પણ સાચી છે.
$3$. $Mangifera$ એ પ્રજાતિ છે અને $Anacardiaceae$ તેનું કુળ છે,જ્યારે $Sapindales$ તેનો ગોત્ર (Order) છે.
$4$. $Triticum$ એ પ્રજાતિ છે અને $Poaceae$ તેનું કુળ છે,જ્યારે $Monocotyledonae$ તેનો વર્ગ (Class) છે.
નોંધ: વિકલ્પ $A$ અને $B$ બંને સાચા છે,પરંતુ વર્ગીકરણના આધારે $Homo - Hominidae$ એ સૌથી વધુ પ્રમાણભૂત ઉદાહરણ છે.

(A) જૈવિક નામકરણ પદ્ધતિમાં,સજીવનું વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet).
$1$. $Panthera$ $leo$ એ સિંહનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે,જેમાં $Panthera$ એ પ્રજાતિ છે અને $leo$ એ જાતિ છે.
$2$. $Solanum$ $nigrum$ એ પીલુડી (black nightshade) નું વૈજ્ઞાનિક નામ છે,જેમાં $Solanum$ એ પ્રજાતિ છે અને $nigrum$ એ જાતિ છે.
તેથી,$leo$ અને $nigrum$ બંને તેમના સંબંધિત સજીવોની જાતિ સંકેત પ્રત્યય (species) દર્શાવે છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$P$. રસાયણ વર્ગીકરણવિદ્યા: વનસ્પતિના રાસાયણિક ઘટકોનો ઉપયોગ વર્ગીકરણ માટે થાય છે $(P-III)$.
$Q$. કોષ વર્ગીકરણવિદ્યા: રંગસૂત્રોની સંખ્યા, રચના અને વર્તણૂક જેવી કોષવિદ્યાકીય માહિતી પર આધારિત છે $(Q-IV)$.
$R$. સંખ્યાકીય વર્ગીકરણવિદ્યા: કમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ કરીને તમામ અવલોકિત લાક્ષણિકતાઓ પર આધારિત છે $(R-I)$.
$S$. જાતિવિકાસીય વર્ગીકરણવિદ્યા: સજીવો વચ્ચેના ઉદ્વિકાસીય સંબંધો પર આધારિત છે $(S-II)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $P-III, Q-IV, R-I, S-II$ છે.

(B) $Rhizobium$ (રાઈઝોબિયમ) એ બેક્ટેરિયાની એક જાણીતી પ્રજાતિ છે જે કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓના મૂળની મૂળગંડિકાઓમાં વાતાવરણીય નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરે છે. જૈવિક વર્ગીકરણમાં,તે 'પ્રજાતિ' (Genus) ની હરોળમાં આવે છે.

(A) વર્ગીકરણના ક્રમમાં,જેમ આપણે જાતિ (Species) થી સૃષ્ટિ (Kingdom) તરફ જઈએ છીએ,તેમ સજીવો દ્વારા વહેંચવામાં આવતા સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષામાં રહેલા સજીવો નીચલી કક્ષાના સજીવોની તુલનામાં એકબીજા સાથે ઓછા સમાન હોય છે.
વર્ગીકરણનો ક્રમ આ મુજબ છે: $Species < Genus < Family < Order < Class < Phylum < Kingdom$.
આપેલા વિકલ્પો ($Class$,$Genus$,$Family$,$Species$) માંથી,$Class$ (વર્ગ) એ સૌથી ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષા છે.
તેથી,એક જ $Class$ માં આવતા સજીવોમાં સૌથી ઓછા સામાન્ય લક્ષણો જોવા મળે છે,જેના કારણે તેઓ એકબીજા સાથે સૌથી ઓછા સમાન હોય છે.

(B) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં મુખ્ય કક્ષાઓનો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ (Kingdom),સમુદાય (Phylum - પ્રાણીઓ માટે) અથવા વિભાગ (Division - વનસ્પતિઓ માટે),વર્ગ (Class),ગોત્ર (Order),કુળ (Family),પ્રજાતિ (Genus) અને જાતિ (Species).
'ઉપ-સૃષ્ટિ' (Sub kingdom) એ પ્રમાણિત વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં પ્રાથમિક કે વ્યાપક કક્ષા ગણાતી નથી; તે સૃષ્ટિની અંદર વધુ વર્ગીકરણ માટે વપરાતી એક મધ્યવર્તી કક્ષા છે.
તેથી,'ઉપ-સૃષ્ટિ' એ સાચો જવાબ છે.

(C) વર્ગીકૃત શ્રેણી એ સૃષ્ટિથી જાતિ સુધી અથવા તેનાથી ઉલટું,ઘટતા કે વધતા ક્રમમાં કક્ષાઓની શ્રેણી છે.
વનસ્પતિ વર્ગીકરણમાં,ચડતો ક્રમ (સૌથી નાની કક્ષાથી સૌથી મોટી કક્ષા સુધી) નીચે મુજબ છે:
$1$. જાતિ
$2$. પ્રજાતિ
$3$. કુળ
$4$. ગોત્ર
$5$. વર્ગ
$6$. વિભાગ (પ્રાણીઓમાં સમુદાયને સમાન)
$7$. સૃષ્ટિ
તેથી,સાચો ક્રમ જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ છે.

(B) ચાલો દરેક વિધાનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(A)$ દરેક વર્ગીકૃત કક્ષા એ વર્ગીકરણનો એક એકમ છે: આ વિધાન સાચું છે. દરેક હરોળ અથવા કક્ષા વર્ગીકરણનો એક એકમ દર્શાવે છે.
$(B)$ વર્ગીકરણ જૂથો એ વિશિષ્ટ જૈવિક એકમો છે: આ વિધાન સાચું છે. તે માત્ર બાહ્યાકાર સમૂહો નથી પરંતુ વિશિષ્ટ જૈવિક જૂથોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$(C)$ પ્રજાતિઓ એ નજીકથી સંબંધિત કુળોનો સમૂહ છે: આ વિધાન ખોટું છે. પ્રજાતિ (Genus) એ નજીકથી સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ છે,કુળોનો નહીં. કુળો એ સંબંધિત પ્રજાતિઓનો સમૂહ છે.
$(D)$ કુળોને લાક્ષણિક બનાવવા માટે વાનસ્પતિક અને પ્રાજનનિક બંને લક્ષણોનો ઉપયોગ થાય છે: આ વિધાન સાચું છે. વનસ્પતિ વર્ગીકરણવિદ્યામાં,વર્ગીકરણ માટે વાનસ્પતિક અને પ્રાજનનિક બંને લક્ષણો આવશ્યક છે.
તેથી,વિધાનો $(A)$,$(B)$,અને $(D)$ સાચા છે. સાચા વિધાનોની કુલ સંખ્યા $3$ છે.

(C) વિધાન $(a)$ સાચું છે: કોન્વોલ્વ્યુલેસી અને સોલેનેસી બંને પોલિમૉનિયલ્સ (Polymoniales) ગોત્રમાં આવે છે.
વિધાન $(b)$ ખોટું છે: પ્રાણીઓ (સૃષ્ટિ),સસ્તન પ્રાણીઓ (વર્ગ) અને કૂતરાઓ (જાતિ) એ અલગ-અલગ સ્તરે વર્ગકો દર્શાવે છે,સમાન સ્તરે નહીં.
વિધાન $(c)$ સાચું છે: મસ્કા ડોમેસ્ટિકા એ ઘરમાખીનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
વિધાન $(d)$ સાચું છે: વર્ગીકરણ કક્ષાઓ એ અલગ જૈવિક એકમો છે,માત્ર બાહ્યકાર વિષયક સમૂહો નથી.
તેથી,વિધાન $(a), (c)$ અને $(d)$ સાચા છે.

(C) વર્ગીકરણની શ્રેણી ચડતા ક્રમમાં આ મુજબ છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
આપેલ શ્રેણી: $A \rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow B \rightarrow C \rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ વિભાગ.
આને પ્રમાણિત શ્રેણી સાથે સરખાવતા:
$A$ એ જાતિ હોવી જોઈએ (કારણ કે તે પ્રજાતિની નીચે છે).
$B$ એ કુળ હોવું જોઈએ (કારણ કે તે પ્રજાતિની ઉપર છે).
$C$ એ ગોત્ર હોવું જોઈએ (કારણ કે તે કુળની ઉપર અને વર્ગની નીચે છે).
તેથી,સાચી શ્રેણી $A-$ જાતિ,$B-$ કુળ,$C-$ ગોત્ર છે.

(D) $A.$ સાચું: દરેક સજીવને વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં એક ચોક્કસ હરોળ અથવા સ્થાન આપવામાં આવે છે.
$B.$ સાચું: એક જાતિ સંકેત પ્રત્યય (દ્વિનામી નામકરણનો બીજો ભાગ) અલગ-અલગ પ્રજાતિઓની વિવિધ જાતિઓ દ્વારા વહેંચી શકાય છે (દા.ત.,$Mangifera$ $indica$ અને $Tamarindus$ $indica$).
$C.$ ખોટું: મનુષ્ય $Homo$ પ્રજાતિ અને $sapiens$ જાતિનો છે. તેથી,વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo$ $sapiens$ છે.
$D.$ ખોટું: પ્રાણીઓ (સૃષ્ટિ),સસ્તન પ્રાણીઓ (વર્ગ) અને કૂતરાઓ (જાતિ/પ્રજાતિ સ્તર) અલગ-અલગ શ્રેણીબદ્ધ સ્તરે વર્ગકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે,સમાન સ્તરે નહીં.

(D) ટેક્સૉનોમી (વર્ગીકરણ વિદ્યા) એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના લક્ષણીકરણ,ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે.
પદ્ધતિસર વિજ્ઞાન (વર્ગીકરણ પદ્ધતિ) એ એક વ્યાપક ક્ષેત્ર છે જેમાં ટેક્સૉનોમીની સાથે સજીવો વચ્ચેના ઉત્ક્રાંતિ સંબંધોનો અભ્યાસ પણ સામેલ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વનસ્પતિઓના વર્ગીકરણ,નામકરણ અને ઓળખવિધિ સાથે સંકળાયેલા અભ્યાસ માટે 'પદ્ધતિસર વિજ્ઞાન' એ સૌથી યોગ્ય શબ્દ છે.
પરિસ્થિતિવિદ્યા (Ecology) સજીવો અને તેમના પર્યાવરણ વચ્ચેની આંતરક્રિયાઓનો અભ્યાસ કરે છે.
બાહ્યાકારવિદ્યા (Morphology) સજીવોના બાહ્ય સ્વરૂપ અને રચનાનો અભ્યાસ કરે છે.
દેહધર્મવિદ્યા (Physiology) સજીવો અને તેમના અંગોના કાર્યોનો અભ્યાસ કરે છે.

(B) વિધાન $(i)$ ખોટું છે કારણ કે વર્ગીકરણ એ બહુ-પગલાની પ્રક્રિયા છે.
વિધાન $(ii)$ સાચું છે કારણ કે વર્ગીકરણમાં પગલાંઓનો શ્રેણીક્રમ હોય છે.
વિધાન $(iii)$ ખોટું છે કારણ કે ટેક્સન એ વર્ગીકરણના શ્રેણીક્રમનો એકમ છે,પારિસ્થિતિકીય નહીં.
વિધાન $(iv)$ ખોટું છે કારણ કે 'કેરી' (Mangifera indica) એ પ્રજાતિના સ્તરે એક ટેક્સન છે.
વિધાન $(v)$ સાચું છે કારણ કે વર્ગીકરણની શ્રેણીઓ વિશિષ્ટ જૈવિક એકમો છે.
આમ,માત્ર વિધાન $(ii)$ અને $(v)$ સાચા છે. કુલ સાચા વિધાનોની સંખ્યા $2$ છે.