Taxonomic categories Questions in Gujarati

(A) વૈજ્ઞાનિક નામ $Panthera \text{ } tigris$ (વાઘ) માં, $Panthera$ એ પ્રજાતિ છે અને $tigris$ એ જાતિ (specific epithet) છે. તેથી, $Tigris$ ને જાતિ તરીકે યોગ્ય રીતે જોડવામાં આવ્યું છે.
$Cuttle \text{ } fish$ એ $Mollusca$ સમુદાયમાં આવે છે, વર્ગમાં નહીં.
$\text{મનુષ્ય}$ એ $Primata$ ગોત્રમાં આવે છે, કુળમાં નહીં.
$\text{ઘરમાખી}$ એ $Musca$ પ્રજાતિમાં આવે છે, ગોત્રમાં નહીં.

(C) ઘરમાખી ($Musca$ $domestica$) નું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. સૃષ્ટિ: પ્રાણી (Animalia)
$2$. સમુદાય: સંધિપાદ (Arthropoda)
$3$. વર્ગ: કીટક (Insecta)
$4$. ગોત્ર: દ્વિપક્ષ (Diptera)
$5$. કુળ: મ્યુસિડી (Muscidae)
$6$. પ્રજાતિ: મસ્કા (Musca)
$7$. જાતિ: ડોમેસ્ટિકા (domestica)
તેથી,'ગોત્ર $-$ Primata' વિકલ્પ ખોટો છે કારણ કે ઘરમાખીનું ગોત્ર Diptera છે,Primata નથી.

(C) આપેલા વિકલ્પોમાં,'બિલાડી' માટેની જોડણી ખોટી છે. બિલાડીઓ $Felidae$ કુળમાં આવે છે,જ્યારે બિલાડીની પ્રજાતિ $Felis$ છે. તેથી,$Felidae$ એ કુળ છે,પ્રજાતિ નથી.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. વર્ગક: $II$. કોઈપણ હરોળનું વર્ગીકરણ જૂથ.
$B$. જાતિ: $I$. વર્ગીકરણનો પાયાનો એકમ.
$C$. સમુદાય: $III$. વનસ્પતિઓના કિસ્સામાં વિભાગ (Division) એ સમાન કક્ષા છે.
$D$. પ્રજાતિ: $V$. સંબંધિત જાતિઓનું જૂથ.
$E$. ગોત્ર: $IV$. કક્ષા લક્ષણોના સમૂહના આધારે ઓળખાયેલ.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-II, B-I, C-III, D-V, E-IV$ છે.

(A) આપેલા તમામ વર્ણનો 'જાતિ' (Species) નામની વર્ગીકરણ કક્ષા સાથે સંબંધિત છે.
જાતિ એ વર્ગીકરણ શ્રેણીમાં સૌથી નીચલી અને સૌથી પાયાની કક્ષા છે,જે વર્ગીકરણના મૂળભૂત એકમ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેને એવા વ્યક્તિગત સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેઓ મૂળભૂત બાહ્યકારવિદ્યાકીય અને પ્રાજનનિક સમાનતાઓ ધરાવે છે,એકબીજા સાથે આંતરપ્રજનન કરવા સક્ષમ છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મનુષ્યો $sapiens$ જાતિના છે,જે $Homo$ પ્રજાતિ હેઠળ મૂકવામાં આવે છે.

(B) વિધાન $(i)$ સાચું છે: પ્રજાતિ એ સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ છે જે અન્ય પ્રજાતિઓની જાતિઓ કરતા એકબીજા સાથે વધુ સમાન લક્ષણો ધરાવે છે.
વિધાન $(ii)$ ખોટું છે: સોલેનમ,દતુરા અને પેટુનિયા પ્રજાતિઓને સોલેનેસી (Solanaceae) કુળમાં મૂકવામાં આવે છે,માલ્વેસીમાં નહીં.
વિધાન $(iii)$ સાચું છે: વનસ્પતિ વર્ગીકરણમાં,થોડા સમાન લક્ષણો ધરાવતા વર્ગોને વિભાગ (Division) નામની ઉચ્ચ શ્રેણીમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે (જે પ્રાણીઓમાં સમુદાય (Phylum) ને સમકક્ષ છે).

(C) વિધાન $(i)$ સાચું છે: વર્ગીકરણ શ્રેણીમાં દરેક પગથિયું કે ક્રમ એ વર્ગીકરણ કક્ષા તરીકે ઓળખાય છે.
વિધાન $(ii)$ સાચું છે: જાતિને મૂળભૂત સમાનતાઓ ધરાવતા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેઓ આંતરપ્રજનન કરવા માટે સક્ષમ છે.
વિધાન $(iii)$ સાચું છે: તમામ જાણીતા સજીવોના વર્ગીકરણ અભ્યાસોને કારણે સૃષ્ટિ,સમુદાય કે વિભાગ,વર્ગ,શ્રેણી,કુળ,પ્રજાતિ અને જાતિ જેવી સામાન્ય કક્ષાઓનો વિકાસ થયો છે.
વિધાન $(iv)$ ખોટું છે: નિયમ મુજબ 'કક્ષા જેટલી ઊંચી,તેટલી જ સમાન સ્તરના અન્ય વર્ગો સાથે સંબંધ નક્કી કરવામાં મુશ્કેલી વધારે હોય છે.' જેમ આપણે શ્રેણીમાં ઉપર જઈએ છીએ,તેમ સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા ઘટે છે,જેનાથી સંબંધો નક્કી કરવાનું મુશ્કેલ બને છે.
તેથી,વિધાન $(i)$,$(ii)$ અને $(iii)$ સાચા છે.

(B) વનસ્પતિ વર્ગીકરણવિદ્યામાં,'વર્ગ' (Class) કરતા ઉચ્ચ વર્ગીકૃત કક્ષાને 'વિભાગ' (Division) કહેવામાં આવે છે.
'સમુદાય' (Phylum) શબ્દ પ્રાણીઓ માટે વપરાય છે,જ્યારે 'વિભાગ' (Division) શબ્દ વનસ્પતિઓ માટે વપરાય છે.
આંબા,રીંગણ,ઘઉં અને ચોખા એ તમામ સપુષ્પી વનસ્પતિઓ હોવાથી,તેમને 'Angiospermae' (આવૃત બીજધારી) નામના 'વિભાગ' (Division) હેઠળ મૂકવામાં આવે છે.

(D) દ્વિનામી નામકરણના નિયમો અનુસાર:
$1$. જૈવિક નામો સામાન્ય રીતે લેટિન ભાષામાં હોય છે અને તેને ત્રાંસા અક્ષરોમાં $(italics)$ લખવામાં આવે છે.
$2$. જૈવિક નામનો પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ $(genus)$ દર્શાવે છે, જ્યારે બીજો ઘટક જાતિ સંકેત પ્રત્યય $(specific epithet)$ દર્શાવે છે.
$3$. પ્રજાતિ દર્શાવતો પ્રથમ શબ્દ હંમેશા મોટા અક્ષર $(capital letter)$ થી શરૂ થાય છે, જ્યારે જાતિ સંકેત પ્રત્યય નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
તેથી, પ્રજાતિનો પ્રથમ શબ્દ નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે તે વિધાન ખોટું છે.

(C) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં, વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિ (Genus) અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય (Species epithet).
ત્યારબાદ, જે લેખકે સૌપ્રથમ આ જાતિનું વર્ણન કર્યું હોય તેમનું નામ અંતમાં ટૂંકાક્ષરોમાં લખવામાં આવે છે.
આપેલ ઉદાહરણમાં, $Mangifera$ એ પ્રજાતિ $(C)$ છે, $indica$ એ જાતિ સંકેત પ્રત્યય $(B)$ છે, અને $Linn$ (લિનિયસ માટેનું ટૂંકાક્ષર) એ લેખકનું નામ $(A)$ છે.

(B) બે અલગ-અલગ જાતિઓ પ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે, તે વિધાન ખોટું છે.
વ્યાખ્યા મુજબ, જાતિ એ સજીવોનો એવો સમૂહ છે જે કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં આંતરપ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
અલગ-અલગ જાતિના સભ્યો પ્રજનનક્ષમ રીતે અલગ હોય છે અને તેઓ ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકતા નથી.

(D) વર્ગીકરણ વિદ્યા એ વિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે સજીવોની સમાનતાઓ અને તફાવતોના આધારે તેમના લક્ષણીકરણ,ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વિવિધ વર્ગકો (taxa) માં વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે.

(C) વૈજ્ઞાનિક નામો દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ પર આધારિત છે, જે બે ઘટકો ધરાવે છે: વંશગત નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય.
તેઓ લેટિન ભાષામાંથી ઉતરી આવ્યા છે અથવા લેટિનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે.
જ્યારે છાપવામાં આવે છે, ત્યારે તે ઈટાલિક્સમાં લખવામાં આવે છે.
લેખકનું નામ જાતિ સંકેત પ્રત્યય પછી સંક્ષિપ્ત સ્વરૂપમાં આવે છે, પરંતુ દરેક વૈજ્ઞાનિક નામમાં તેનો સમાવેશ કરવો ફરજિયાત નથી, અને તે માત્ર "$Linn$" (લિનિયસ) સુધી મર્યાદિત નથી.
તેથી, એ વિધાન કે તેઓ હંમેશા અંતે "$Linn$" ધરાવે છે તે ખોટું છે.

(D) વર્ગીકરણ અભ્યાસનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. લક્ષણીકરણ (Characterisation): સજીવના બાહ્યકારવિદ્યાકીય અને અન્ય લક્ષણોને સમજવા.
$2$. ઓળખવિધિ (Identification): તેના લક્ષણોના આધારે સજીવની ઓળખવિધિ નક્કી કરવી.
$3$. નામકરણ (Nomenclature): સજીવને વૈજ્ઞાનિક નામ આપવું.
$4$. વર્ગીકરણ (Classification): સજીવને વિવિધ વર્ગીકૃત કક્ષાઓમાં ગોઠવવું.
તેથી, સાચો ક્રમ છે: $\text{લક્ષણીકરણ} \rightarrow \text{ઓળખવિધિ} \rightarrow \text{નામકરણ} \rightarrow \text{વર્ગીકરણ}$.

(B) દ્વિનામી નામકરણના સાર્વત્રિક નિયમો અનુસાર:
$1$. જૈવિક નામો સામાન્ય રીતે લેટિનમાં હોય છે અને ઇટાલિક્સમાં લખાય છે.
$2$. જૈવિક નામનો પ્રથમ શબ્દ પ્રજાતિ (genus) દર્શાવે છે જ્યારે બીજો શબ્દ જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet) દર્શાવે છે.
$3$. જ્યારે જૈવિક નામના બંને શબ્દો હાથથી લખવામાં આવે ત્યારે તેમને અલગ-અલગ નીચે લીટી કરવામાં આવે છે,અથવા લેટિન મૂળ દર્શાવવા માટે ઇટાલિક્સમાં છાપવામાં આવે છે.
$4$. પ્રજાતિ દર્શાવતો પ્રથમ શબ્દ કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે જ્યારે જાતિ સંકેત પ્રત્યય નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$5$. લેખકનું નામ જૈવિક નામની અંતે જાતિ સંકેત પ્રત્યય પછી આવે છે અને તેને ટૂંકા સ્વરૂપમાં લખવામાં આવે છે (દા.ત.,Mangifera indica Linn.).
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે લેખકનું નામ જાતિ સંકેત પ્રત્યય પછી લખાય છે,વંશગત નામની તરત જ પાછળ નહીં.

(B) વર્ગીકૃત શ્રેણીનો ક્રમ ચોક્કસ હોય છે જે સૌથી વિશિષ્ટથી સૌથી સામાન્ય (અથવા તેનાથી ઉલટું) તરફ જાય છે.
પ્રમાણિત ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
વિકલ્પ $B$ આ કક્ષાઓનો સાચો ચડતો ક્રમ દર્શાવે છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણની શ્રેણી આ ક્રમમાં હોય છે: સૃષ્ટિ,સમુદાય,વર્ગ,ગોત્ર,કુળ,પ્રજાતિ,જાતિ.
$Mammalia$ (સસ્તન) એ પૃષ્ઠવંશીઓનો એક વર્ગ છે.
$Sapindales$ એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું એક ગોત્ર છે.
$Primata$ (જેને $Primates$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ સસ્તન પ્રાણીઓનું એક ગોત્ર છે.
$Poales$ એ એકદળી સપુષ્પી વનસ્પતિઓનું એક ગોત્ર છે.
તેથી,$Mammalia$ એ સાચો વર્ગ છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વર્ગીકરણની કક્ષાઓની શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$Species (\text{જાતિ}) \rightarrow Genus (\text{પ્રજાતિ}) \rightarrow Family (\text{કુળ}) \rightarrow Order (\text{ગોત્ર}) \rightarrow Class (\text{વર્ગ}) \rightarrow Phylum/Division (\text{સમુદાય}/\text{વિભાગ}) \rightarrow Kingdom (\text{સૃષ્ટિ})$.
$Order$ (ગોત્ર) એ એક ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષા છે જેમાં સંબંધિત કુળોનો સમૂહ હોય છે જે થોડા સમાન લક્ષણો ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, $Felidae$ અને $Canidae$ કુળને $Carnivora$ (માંસાહારી) ગોત્રમાં સમાવવામાં આવે છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં વર્ગીકરણની શ્રેણી એક ચોક્કસ ક્રમ અનુસરે છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ.
આપેલ શ્રેણી સાથે સરખામણી કરતા: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ સમુદાય $\rightarrow$ $[A]$ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ $[B]$,આપણે જાણી શકીએ છીએ કે $[A]$ એ વર્ગ છે અને $[B]$ એ કુળ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) વર્ગીકૃત શ્રેણીનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ (Species) $\rightarrow$ પ્રજાતિ (Genus) $\rightarrow$ કુળ (Family) $\rightarrow$ ગોત્ર (Order) $\rightarrow$ વર્ગ (Class) $\rightarrow$ સમુદાય/વિભાગ (Phylum/Division) $\rightarrow$ સૃષ્ટિ (Kingdom).
તેથી,પ્રજાતિ (Genus) કક્ષા એ જાતિ (Species) અને કુળ (Family) ની વચ્ચે આવે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સંબંધિત પ્રજાતિઓને એક કુળમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
$Solanum$,$Petunia$ અને $Datura$ એ ત્રણ અલગ-અલગ પ્રજાતિઓ છે જે સમાન બાહ્યાકાર અને પ્રાજનનિક લક્ષણો ધરાવે છે.
આ પ્રજાતિઓને સામૂહિક રીતે $Solanaceae$ કુળમાં મૂકવામાં આવે છે.

(D) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,સજીવોને પદાનુક્રમિક શ્રેણીની વર્ગીકૃત કક્ષાઓમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
ઘરેલું બિલાડી ($Felis$ $catus$) માટે,કુળ $Felidae$ છે.
ઘરેલું કૂતરા ($Canis$ $lupus$ $familiaris$) માટે,કુળ $Canidae$ છે.
તેથી,બિલાડી અને કૂતરા માટેનો સાચો ક્રમ અનુક્રમે $Felidae$ અને $Canidae$ છે.

(D) શાસ્ત્રીય વર્ગીકરણવિદ્યા (Classical taxonomy),જેને આલ્ફા વર્ગીકરણવિદ્યા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે મુખ્યત્વે સજીવોના બાહ્ય લક્ષણો પર આધારિત છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તે સજીવોને વર્ગીકૃત કરવા માટે બાહ્ય અને આંતરિક રચના (બાહ્યાકાર વિદ્યા અને અંતઃસ્થ રચના) ના અભ્યાસ પર આધાર રાખે છે.
તેનાથી વિપરીત,આધુનિક વર્ગીકરણવિદ્યા અભ્યાસ (પદ્ધતિસર વિજ્ઞાન - Systematics) માં માળખાકીય માહિતીની સાથે પારિસ્થિતિક માહિતી,વિકાસ પ્રક્રિયાઓ અને ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો જેવા વધારાના માપદંડોનો સમાવેશ થાય છે.

(B) વર્ગીકૃત શ્રેણીનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ < પ્રજાતિ < કુળ < ગોત્ર < વર્ગ < સમુદાય < સૃષ્ટિ.
જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ જઈએ છીએ,તેમ સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
$(1)$ $Solanaceae$,$Convolvulaceae$ અને $Poaceae$ એ કુળ છે.
$(2)$ $Polymoniales$,$Poales$ અને $Sapindales$ એ ગોત્ર છે.
$(3)$ $Solanum$,$Petunia$ અને $Atropa$ એ પ્રજાતિઓ છે.
$(4)$ ચિત્તો,વાઘ અને સિંહ એક જ પ્રજાતિ $(Panthera)$ માં આવે છે,જે જાતિઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
સૌથી ઊંચી વર્ગીકૃત હરોળ ધરાવતા જૂથમાં સમાન લક્ષણો સૌથી ઓછા હોય છે,તેથી ગોત્રનું જૂથ ($Polymoniales$,$Poales$ અને $Sapindales$) સૌથી ઓછી સમાનતા ધરાવશે.

(B) વર્ગીકૃત શ્રેણી ઉતરતા ક્રમમાં આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ (Kingdom) > સમુદાય (Phylum)/વિભાગ (Division) > વર્ગ (Class) > ગોત્ર (Order) > કુળ (Family) > પ્રજાતિ (Genus) > જાતિ (Species).
'વર્ગ' (Class) ની હરોળથી નીચે આવતી કક્ષાઓ તે છે જે શ્રેણીમાં તેની પછી આવે છે.
આ કક્ષાઓ છે: ગોત્ર (Order),કુળ (Family),પ્રજાતિ (Genus) અને જાતિ (Species).
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.

(A) જાતિની જૈવિક વિભાવના મુજબ,જાતિને એવા વ્યક્તિગત સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે સમાન બાહ્યાકાર લક્ષણો ધરાવે છે અને એકબીજા સાથે મૂળભૂત રીતે સમાન હોય છે,જે પ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે સક્ષમ હોય છે.
આથી,પ્રાણીઓ $A$ અને $B$ સમાન બાહ્યાકાર લક્ષણો ધરાવે છે અને મૂળભૂત રીતે સમાન હોવાથી,તેઓ એક જ જૈવિક જાતિના સભ્યો છે.

(B) કેરોલસ લિનિયસને વર્ગીકરણના પિતા માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે $Binomial \ nomenclature$ (દ્વિનામી નામકરણ) પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી. આ પદ્ધતિ સજીવોને નામ આપવાની એક પ્રમાણિત રીત પૂરી પાડે છે,જેમાં બે ઘટકોનો ઉપયોગ થાય છે: પ્રજાતિનું નામ (genus) અને જાતિનું નામ (species). આ પદ્ધતિએ જૈવિક વર્ગીકરણમાં ક્રાંતિ લાવી હતી અને આજે પણ તે વૈજ્ઞાનિક નામકરણમાં પ્રમાણિત પદ્ધતિ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.

(C) કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા પ્રસ્તાવિત દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિમાં બે ઘટકો હોય છે: વંશગત નામ અને જાતિ સંકેત પ્રત્યય. આ નામો લેટિન ભાષામાંથી લેવામાં આવ્યા છે અથવા લેટિનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યા છે. જૈવિક નામકરણના નિયમો અનુસાર,વૈજ્ઞાનિક નામ તેની લેટિન ઉત્પત્તિ દર્શાવવા માટે ઈટાલિકમાં છાપવામાં આવે છે,અને જે લેખકે સૌપ્રથમ તે જાતિનું વર્ણન કર્યું હોય તેમનું નામ જાતિ સંકેત પ્રત્યય પછી રોમન લિપિમાં લખવામાં આવે છે.

(C) પ્રજાતિઓની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે આપેલ સજીવોનું વર્ગીકરણ કરીએ:
$1$. ઘઉં: $Triticum$
$2$. રીંગણ: $Solanum$
$3$. બટાટા: $Solanum$
$4$. સિંહ: $Panthera$
$5$. કૂતરો: $Canis$
$6$. વાઘ: $Panthera$
પ્રજાતિ મુજબ જૂથ બનાવતા:
- પ્રજાતિ $1$: $Triticum$ (ઘઉં)
- પ્રજાતિ $2$: $Solanum$ (રીંગણ,બટાટા)
- પ્રજાતિ $3$: $Panthera$ (સિંહ,વાઘ)
- પ્રજાતિ $4$: $Canis$ (કૂતરો)
આમ,કુલ $4$ અલગ-અલગ પ્રજાતિઓ છે.

(A) $Species$ (જાતિ) ને એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જે કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં મુક્તપણે પ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
તેઓ સામાન્ય જનીન પૂલ ધરાવે છે અને સમાન આનુવંશિક માહિતી અથવા 'બ્લુ પ્રિન્ટ' ધરાવે છે જે તેમના વિશિષ્ટ લક્ષણો નક્કી કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Species$ (જાતિ) છે.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષા (Taxonomic hierarchy) એ શ્રેણીઓની ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવણી દર્શાવે છે.
વનસ્પતિઓ માટે,સાચો ક્રમ આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ $\rightarrow$ વિભાગ $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ શ્રેણી (Order) $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ.
આપેલા વિકલ્પોમાં,વિકલ્પ $B$ સાચો ક્રમ દર્શાવે છે: વિભાગ $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ શ્રેણી $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર (Tribe) $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ જાતિ (જ્યાં ગોત્ર એ કુળ અને પ્રજાતિ વચ્ચેની એક મધ્યવર્તી કક્ષા છે).

(A) જે પ્રજાતિમાં એક કરતા વધુ જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે તેને પોલિટિપિક પ્રજાતિ કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Solanum$ પ્રજાતિમાં $Solanum$ $tuberosum$ (બટાટા) અને $Solanum$ $melongena$ (રીંગણ) જેવી જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. તેનાથી વિપરીત,મોનોટિપિક પ્રજાતિમાં માત્ર એક જ જાતિ હોય છે.

(D) વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં,જેમ આપણે સૃષ્ટિથી પ્રજાતિના સ્તર તરફ જઈએ છીએ,તેમ સામાન્ય લક્ષણો અથવા સમાનતાઓની સંખ્યા વધતી જાય છે.
$1$. $Anacardiaceae, Convolvulaceae$ અને $Poaceae$ એ કુળ (families) છે.
$2$. $Polymoniales, Poales$ અને $Sapindales$ એ ગોત્ર (orders) છે.
$3$. $Solanum, Petunia$ અને $Atropa$ એ પ્રજાતિઓ (genera) છે.
$4$. દીપડો ($Panthera$ $pardus$),વાઘ ($Panthera$ $tigris$) અને સિંહ ($Panthera$ $leo$) એક જ પ્રજાતિ $Panthera$ માં આવે છે.
કારણ કે એક જ પ્રજાતિમાં આવતા સજીવો કુળ કે ગોત્રમાં આવતા સજીવો કરતા વધુ સમાન લક્ષણો ધરાવે છે,તેથી દીપડો,વાઘ અને સિંહનું જૂથ સૌથી વધુ સમાનતા દર્શાવે છે.

(C) વર્ગીકરણની શ્રેણીમાં,જેમ આપણે જાતિથી સૃષ્ટિ તરફ આગળ વધીએ છીએ,તેમ સામાન્ય લક્ષણોની સંખ્યા ઘટતી જાય છે.
ઉચ્ચ સ્તરની કક્ષાઓ (જેમ કે $Division$ (વિભાગ) અને $Phylum$ (સમુદાય)) માં નીચલી કક્ષાઓની તુલનામાં ઓછા સમાન લક્ષણો ધરાવતા સજીવો હોય છે.
ઉચ્ચ વર્ગીકરણ સ્તરો પર સામાન્ય લક્ષણો ઓછા હોવાને કારણે,સમાન સ્તરના વિવિધ વર્ગકો વચ્ચે ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો નક્કી કરવાનું વધુ મુશ્કેલ બને છે.
તેથી,$Division$ અને $Phylum$ જેવી ઉચ્ચ વર્ગીકરણ હરોળમાં વર્ગીકરણની સમસ્યા વધુ જટિલ બને છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં દરેક સ્તર એક હરોળ અથવા કક્ષા દર્શાવે છે.
ડાંગર એ એક જાતિ (species) છે,અનાજ એક કુળ (family - Poaceae) માં આવે છે,એકદળી (monocots) એક વર્ગ (class - Monocotyledonae) દર્શાવે છે,અને વનસ્પતિઓ એક સૃષ્ટિ (kingdom - Plantae) દર્શાવે છે.
આમ,આ વિવિધ પદાનુક્રમિક સ્તરો પર વિવિધ વર્ગીકરણ જૂથો (taxa) દર્શાવતા હોવાથી,તેમને વિવિધ સ્તરે વિવિધ વર્ગકો તરીકે ગણવામાં આવે છે.

(D) વર્ગીકરણમાં,$Carnivora$ એ એક $Order$ (ગોત્ર) છે.
મનુષ્ય ($Homo$ $sapiens$) માટે,$Order$ (ગોત્ર) $Primata$ છે.
ઘરમાખી ($Musca$ $domestica$) માટે,$Order$ (ગોત્ર) $Diptera$ છે.
તેથી,મનુષ્ય અને ઘરમાખી માટે $Carnivora$ ની સમકક્ષ હરોળ અનુક્રમે $Primata$ અને $Diptera$ છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વિવિધ વર્ગીકૃત હરોળ માટે ચોક્કસ પ્રત્યયોનો ઉપયોગ થાય છે.
-phyta એ $Division$ (વિભાગ) હરોળ માટે વપરાતો પ્રત્યય છે.
-opsida એ $Class$ (વર્ગ) હરોળ માટે વપરાતો પ્રત્યય છે.
-phyceae એ $Class$ (વર્ગ) હરોળ માટે વપરાતો પ્રત્યય છે.
-ae એ $Class$ (વર્ગ) હરોળ માટે વપરાતો પ્રત્યય છે.
તેથી,$-phyta$ એ અપવાદ છે કારણ કે તે $Division$ (વિભાગ) દર્શાવે છે.

(C) વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં,કક્ષાઓને ઉતરતા ક્રમમાં નીચે મુજબ ગોઠવવામાં આવે છે: સૃષ્ટિ (Kingdom) $\rightarrow$ સમુદાય (Phylum) $\rightarrow$ વર્ગ (Class) $\rightarrow$ ગોત્ર (Order) $\rightarrow$ કુળ (Family) $\rightarrow$ પ્રજાતિ (Genus) $\rightarrow$ જાતિ (Species).
તેથી,ઉતરતા ક્રમમાં સમુદાય પછી તરત જ આવતી કક્ષા વર્ગ (Class) છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકરણ શ્રેણી (taxonomic hierarchy) આ ક્રમમાં હોય છે: સૃષ્ટિ (Kingdom),સમુદાય (Phylum),વર્ગ (Class),શ્રેણી (Order),કુળ (Family),પ્રજાતિ (Genus),જાતિ (Species).
ઓર્ડર Primata (જેમાં વાંદરા,ગોરિલા અને મનુષ્યોનો સમાવેશ થાય છે) અને ઓર્ડર Carnivora (જેમાં વાઘ,બિલાડી અને કુતરાઓનો સમાવેશ થાય છે) બંનેમાં સમાન લક્ષણો જેવા કે સ્તન ગ્રંથીઓની હાજરી અને ત્વચા પર વાળ જોવા મળે છે.
આ સમાન લક્ષણોને કારણે,આ બંને ઓર્ડરને એક જ વર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે,જે Mammalia છે.

(A) $Panthera \ leo$ એ સિંહનું વૈજ્ઞાનિક નામ છે.
વિકલ્પ $A$ અસંગત છે કારણ કે $Panthera \ leo$ એ સિંહ માટે વપરાય છે,વાઘ માટે નહીં.
વિકલ્પ $B$ સાચો છે કારણ કે $Panthera$ એ પ્રજાતિ (genus) છે.
વિકલ્પ $C$ સાચો છે કારણ કે $leo$ એ જાતિ સંકેત પ્રત્યય (specific epithet) છે.
વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે પ્રજાતિ $(Panthera)$ એ જાતિ $(leo)$ કરતા ઉચ્ચ વર્ગીકરણ કક્ષા છે.

(B) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,પ્રજાતિ (genus) એ એક વર્ગીકરણ કક્ષા છે જેમાં સંબંધિત જાતિઓનો સમૂહ હોય છે,જે અન્ય પ્રજાતિઓની જાતિઓની તુલનામાં વધુ સમાન લક્ષણો ધરાવે છે. બટાટા ($Solanum$ $tuberosum$) અને રીંગણ ($Solanum$ $melongena$) એ અલગ-અલગ જાતિઓ છે જે સમાન લક્ષણો ધરાવે છે,તેથી તેમને એક જ પ્રજાતિ $Solanum$ માં મૂકવામાં આવે છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Class$ (વર્ગ) એ એક વર્ગીકરણ કક્ષા છે જે $Order$ (ગોત્ર) થી ઉપર અને $Phylum$ (સમુદાય) થી નીચેની હરોળમાં આવે છે.
$Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગ એ એક વ્યાપક કક્ષા છે જેમાં વિવિધ સંબંધિત ગોત્રોનો સમાવેશ થાય છે.
$Mammalia$ વર્ગમાં સમાવિષ્ટ ગોત્રોના ઉદાહરણોમાં $Carnivora$ (જેમાં $Felidae$ અને $Canidae$ જેવા કુળનો સમાવેશ થાય છે) અને $Primata$ (જેમાં વાંદરા,ગોરિલા અને મનુષ્યોનો સમાવેશ થાય છે) છે.
તેથી,$Mammalia$ વર્ગમાં ઘણા સંબંધિત ગોત્રોનો સમાવેશ થાય છે.

(D) વનસ્પતિ વર્ગીકરણવિદ્યામાં,'Division' (વિભાગ) એ પ્રાણી વર્ગીકરણવિદ્યામાં 'Phylum' (સમુદાય) ની સમકક્ષ છે.
આંબા (દ્વિદળી),રીંગણ (દ્વિદળી) અને ઘઉં (એકદળી) જેવી વનસ્પતિઓ એક જ વિભાગમાં આવે છે,જે $Angiospermae$ (આવૃત બીજધારી) છે.
તેથી,તેમને $Angiospermae$ વિભાગની સામાન્ય વર્ગીકૃત કક્ષા હેઠળ મૂકવામાં આવે છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં, વનસ્પતિઓ માટેની વર્ગીકૃત કક્ષાઓ 'કુળ' (Family) સામાન્ય રીતે $-\text{aceae}$ પ્રત્યય સાથે સમાપ્ત થાય છે.

વનસ્પતિ	કુળ
ડાંગર	Poaceae
રીંગણ	Solanaceae

ડાંગર અને રીંગણ બંને કુળ (Family) સ્તરના છે, જે $-\text{aceae}$ પ્રત્યયનો ઉપયોગ કરે છે.

(B) વર્ગીકરણ કક્ષાઓ એ માત્ર બાહ્યાકાર સામૂહિક એકમો કે માત્ર રચનાત્મક સમાનતાઓને આધારે બનાવેલા સજીવોના સમૂહ નથી. દરેક કક્ષા,જેમ કે જાતિ,પ્રજાતિ,કુળ,ગોત્ર,વર્ગ,સમુદાય અથવા સૃષ્ટિ,એક સ્પષ્ટ જૈવિક એકમ (distinct biological entity) દર્શાવે છે જે વર્ગીકૃત શ્રેણીમાં ચોક્કસ સ્તરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ કક્ષાઓ વર્ગીકરણના પાયાના એકમો છે જે સજીવોની વિવિધતાને વ્યવસ્થિત કરવામાં મદદ કરે છે.

(C) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વનસ્પતિઓ માટે વર્ગીકરણની શ્રેણી આ મુજબ છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ વિભાગ $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
થોડા સમાન લક્ષણો ધરાવતા વર્ગોને એક ઉચ્ચ કક્ષામાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે જેને વિભાગ (Division) કહેવામાં આવે છે. પ્રાણીઓમાં,આ સમકક્ષ કક્ષાને સમુદાય (Phylum) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) વિધાન સાચું છે કારણ કે જૈવિક જાતિ ખ્યાલ મુજબ,એક જાતિના સભ્યો અન્ય જાતિના સભ્યોથી પ્રજનનક્ષમ રીતે અલગ હોય છે.
કારણ પણ સાચું છે કારણ કે વર્ગીકરણની શ્રેણીમાં 'જાતિ' એ ખરેખર પાયાની વર્ગીકરણ કક્ષા છે.
જોકે,જાતિ એ પાયાની વર્ગીકરણ કક્ષા છે તે હકીકત એ સમજાવતી નથી કે શા માટે એક જાતિના સભ્યો પ્રજનનક્ષમ રીતે અલગ હોય છે.
તેથી,બંને સાચા છે,પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.

(A) જ્યારે કોઈ પ્રજાતિમાં એક કરતા વધુ જાતિઓનો સમાવેશ થતો હોય,ત્યારે તેને પોલીટાઈપિક પ્રજાતિ કહેવામાં આવે છે.
$Panthera$ એ પોલીટાઈપિક પ્રજાતિ છે કારણ કે તેમાં $Panthera$ $leo$ (સિંહ),$Panthera$ $tigris$ (વાઘ) અને $Panthera$ $pardus$ (દીપડો) જેવી અનેક જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.
આમ,પ્રજાતિમાં અનેક જાતિ સંકેત પ્રત્યયો હોવાથી,વિધાન સાચું છે અને કારણ તેના વર્ગીકરણની યોગ્ય સમજૂતી આપે છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,વર્ગીકૃત શ્રેણીનો ક્રમ આ મુજબ છે: જાતિ $\rightarrow$ પ્રજાતિ $\rightarrow$ કુળ $\rightarrow$ ગોત્ર $\rightarrow$ વર્ગ $\rightarrow$ સમુદાય $\rightarrow$ સૃષ્ટિ.
ગોત્ર એ ઉચ્ચ વર્ગીકૃત કક્ષા છે જેમાં નજીકથી સંબંધિત કુળોનો સમૂહ સમાવિષ્ટ હોય છે.
આ કુળો પાયાના લક્ષણોમાં નોંધપાત્ર સામ્યતા દર્શાવે છે અને સમાન ઉત્ક્રાંતિના વલણો ધરાવે છે,જે તેમને એક જ ગોત્રમાં મૂકવાનું સમર્થન કરે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(C) જાતિની જૈવિક વિભાવના અર્ન્સ્ટ મેયર દ્વારા આપવામાં આવી હતી,જે જાતિને એવા સજીવોના સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે જે કુદરતમાં આંતરપ્રજનન કરી શકે છે અને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે,જે પ્રાજનનિક અલગતા પર ભાર મૂકે છે.
લિનિયસ 'વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા' તરીકે ઓળખાય છે અને તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી,પરંતુ તેમણે જાતિની આધુનિક જૈવિક વિભાવના આપી ન હતી.
તેથી,વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે.