Discovery of the Cell and Cell Theory Questions in Gujarati

(N/A) કોષની શોધ $Robert \ Hooke$ દ્વારા $1665$ માં તેમના દ્વારા સ્વ-નિર્મિત સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર (microscope) ની મદદથી કરવામાં આવી હતી.
તેમણે બૂચ (cork) ના એક પાતળા છેદનું અવલોકન કર્યું હતું.
તેમણે જોયું કે બૂચની રચના મધપૂડા જેવી દેખાતી હતી,જેમાં ઘણા નાના,ખાના જેવા ભાગો હતા,જેને તેમણે 'કોષ' $(cell)$ નામ આપ્યું.

(N/A) કોષને જીવનનો રચનાત્મક એકમ માનવામાં આવે છે કારણ કે તમામ સજીવો કોષોના બનેલા હોય છે,જે શરીર માટે પાયાનું માળખું અને આયોજન પૂરું પાડે છે.
તેને જીવનનો કાર્યાત્મક એકમ કહેવામાં આવે છે કારણ કે અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે જરૂરી તમામ ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ અને શારીરિક ક્રિયાઓ,જેમ કે શ્વસન,પ્રોટીન સંશ્લેષણ અને ઉત્સર્જન,કોષની અંદર જ થાય છે.
આ પ્રક્રિયાઓ કોષીય અંગિકાઓ તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ રચનાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે,જે ઉર્જા ઉત્પાદન,વહન અને પદાર્થોના સંશ્લેષણ જેવા ચોક્કસ કાર્યો કરે છે.
તેથી,કોષ એ જીવનની તમામ પ્રક્રિયાઓ સ્વતંત્ર રીતે કરવા માટે સક્ષમ સૌથી નાનો એકમ છે.

(N/A) $(i)$ વાટકી $B$ અને $C$ ના ખાડામાં પાણી એકઠું થવા માટે આસૃતિ (osmosis) પ્રક્રિયા જવાબદાર છે. વાટકીની અંદર દ્રાવ્યની સાંદ્રતા (વાટકી $B$ માં ખાંડ અને વાટકી $C$ માં મીઠું) બહારના પાણીની સાંદ્રતા કરતા વધારે હોવાથી,પાણી તેની વધુ સાંદ્રતા (વાટકીની બહાર) થી ઓછી સાંદ્રતા (વાટકીની અંદર) તરફ બટાકાના કોષોની અર્ધપ્રવેશશીલ પટલ દ્વારા ગતિ કરે છે. દ્રાવકના અંદરના તરફના આ પ્રસરણને અંતઃઆસૃતિ (endosmosis) કહે છે.
$(ii)$ બટાકું $A$ આ પ્રયોગ માટે નિયંત્રિત (control) તરીકે કાર્ય કરે છે. પરિણામોની સરખામણી કરવા માટે અને એ સાબિત કરવા માટે કે પાણીનું વહન દ્રાવ્યના સાંદ્રતા તફાવતને કારણે થાય છે,તે જરૂરી છે.
$(iii)$ બટાકા $A$ અને $D$ ના ખાડામાં પાણી એકઠું થતું નથી કારણ કે:
બટાકા $A$ માં,ખાડો ખાલી છે. ત્યાં કોઈ સાંદ્રતાનો તફાવત (કોઈ દ્રાવ્ય નથી) ન હોવાથી,આસૃતિની પ્રક્રિયા થતી નથી.
બટાકા $D$ માં,જોકે તેમાં ખાંડ છે,પરંતુ તે બાફેલું છે. બાફવાથી બટાકાના કોષો મૃત્યુ પામે છે અને અર્ધપ્રવેશશીલ પટલ નાશ પામે છે,જે આસૃતિ માટે આવશ્યક છે. તેથી,પાણીનું વહન થતું નથી.

(B) 'બધા કોષો અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે' તેવો ખ્યાલ રુડોલ્ફ વિરચો દ્વારા $1855$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. આ વિધાન,જેને 'Omnis cellula-e cellula' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેણે શ્લેઈડન અને શ્વાન દ્વારા આપવામાં આવેલા મૂળ કોષવાદમાં એક મહત્વપૂર્ણ ઉમેરો કર્યો હતો,કારણ કે તે મૂળ સિદ્ધાંત નવા કોષો કેવી રીતે બને છે તે સમજાવવામાં અસમર્થ હતો.

(C) કોષવાદ મેથિયાસ શ્લેઇડન અને થિયોડોર શ્વાન દ્વારા અનુક્રમે $1838$ અને $1839$ માં આપવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે તમામ વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ કોષોના બનેલા છે અને કોષ એ જીવનનો પાયાનો એકમ છે.

(D) રોબર્ટ હૂકે સૌપ્રથમ $1665$ માં કોષોનું અવલોકન કર્યું હતું,પરંતુ તેમણે બૂચ (cork) ના મૃત કોષો જોયા હતા.
એન્ટોની વાન લ્યુવેનહોક એવા પ્રથમ વ્યક્તિ હતા જેમણે સુધારેલા માઇક્રોસ્કોપની મદદથી તળાવના પાણીમાં બેક્ટેરિયા અને પ્રોટોઝોઆ જેવા મુક્ત-જીવંત કોષોનું અવલોકન કર્યું હતું અને તેનું વર્ણન કર્યું હતું.

(N/A) હા,હું આ વિધાન સાથે સહમત છું કે 'કોષ એ સજીવનો રચનાત્મક એકમ છે'.
આનું કારણ એ છે કે તમામ સજીવો કોષોના બનેલા હોય છે,જે જીવનના પાયાના રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમો છે.
જેમ ઈંટો એક ઈમારતના બાંધકામનો પાયો છે,તેમ કોષો એ પાયાના એકમો છે જે ભેગા મળીને પેશીઓ,અંગો અને અંગતંત્રો બનાવે છે,જે અંતે આખા સજીવની રચના કરે છે.
વધુમાં,કોષ એ સૌથી નાનો સ્વતંત્ર એકમ છે જે જીવનની તમામ આવશ્યક પ્રક્રિયાઓ જેવી કે ચયાપચય,વૃદ્ધિ અને પ્રજનન કરવા માટે સક્ષમ છે.

(A) રોબર્ટ હૂકે આદિમ માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ કોર્કનો પાતળો ટુકડો તપાસ્યો. તેમણે અવલોકન કર્યું કે કોર્ક મધપૂડા જેવી રચના જેવું દેખાતું હતું, જેમાં ઘણા નાના ખાનાઓ હતા. તેમણે આ ખાનાઓને '$\text{કોષ}$' $(cells)$ નામ આપ્યું.

(A) કોષનું અવલોકન સૌપ્રથમ રોબર્ટ હૂક દ્વારા $1665$ માં કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે બુચ (cork) ના પાતળા છેદનું પ્રાથમિક સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર હેઠળ અવલોકન કર્યું અને જોયું કે તે ઘણા નાના,ખાના જેવા ભાગોનું બનેલું હતું,જેને તેમણે 'કોષ' (cell) નામ આપ્યું.

(N/A) કોષ એ તમામ સજીવોનો પાયાનો બંધારણીય,કાર્યાત્મક અને જૈવિક એકમ છે.
લેટિન ભાષામાં,'cellula' શબ્દનો અર્થ 'નાનો ઓરડો' (a little room) થાય છે.

(N/A) હા, હું સહમત છું કે કોષ એ સજીવનો બંધારણીય એકમ છે.
$1$. બંધારણીય આધાર: જેમ ઈંટો એક ઈમારતનો પાયાનો એકમ છે, તેમ કોષો તમામ સજીવોના પાયાના બંધારણીય એકમો છે.
$2$. કાર્યાત્મક આધાર: તમામ જૈવિક પ્રક્રિયાઓ, જેવી કે ચયાપચય, શ્વસન અને પ્રજનન, કોષીય સ્તરે થાય છે.
$3$. આયોજન: કોષો ભેગા મળીને પેશીઓ બનાવે છે, જે અંગો, અંગતંત્રો અને અંતે સંપૂર્ણ સજીવનું નિર્માણ કરે છે. તેથી, કોષ એ જીવનનો પાયાનો એકમ છે.

(N/A) કોષની શોધ કરનાર વૈજ્ઞાનિક $Robert \ Hooke$ છે,જેમણે $1665$ માં કોષની શોધ કરી હતી.
એકકોષી (unicellular) સજીવોના બે ઉદાહરણો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ $Amoeba$ (અમીબા)
$(ii)$ $Paramecium$ (પેરામીશિયમ)

(N/A) કોષવાદ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ બધા જ સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા છે.
$(ii)$ બધા જ કોષો અગાઉ અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે.
કોષવાદ સૌપ્રથમ મેથિયાસ સ્લાઈડન $(1838)$ અને થિયોડોર શ્વાન $(1839)$ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
ત્યારબાદ,રુડોલ્ફ વિરચો $(1855)$ એ આ સિદ્ધાંતને વિસ્તૃત કરતા જણાવ્યું કે બધા જ કોષો અગાઉ અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી જ બને છે (Omnis cellula-e cellula).

(N/A) $Antony$ $van$ $Leeuwenhoek$ દ્વારા માઇક્રોસ્કોપ (સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર) ની શોધને કારણે સૂક્ષ્મ જીવજગતની શોધ થઈ.
$(b)$ $Amoeba$ (અમીબા) એક એવો કોષ છે જે આખા સજીવ તરીકે કાર્ય કરે છે. આવા સજીવોને એકકોષીય સજીવો કહેવામાં આવે છે.
$(c)$ દરેક બહુકોષીય સજીવ તેના જીવનની શરૂઆત એક જ કોષથી કરે છે,જેને યુગ્મનજ $(Zygote)$ કહેવાય છે. આ યુગ્મનજ ફલન દરમિયાન નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણથી બને છે. સતત કોષ વિભાજન દ્વારા,આ એક કોષ વિકસીને જટિલ બહુકોષીય સજીવમાં ફેરવાય છે.

(N/A) $(i)$ જીવનનો પાયાનો એકમ કોષ $(Cell)$ છે.
$(ii)$ કોષની શોધ સૌપ્રથમ રોબર્ટ હૂક $(Robert \text{ } Hooke)$ દ્વારા $1665$ માં કરવામાં આવી હતી.
$(iii)$ કોષો કદમાં સૂક્ષ્મ હોવાથી સામાન્ય રીતે તેનું અવલોકન માઇક્રોસ્કોપ (સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર) હેઠળ કરવામાં આવે છે. જોકે, કેટલાક કોષો એટલા મોટા હોય છે કે તેને નરી આંખે જોઈ શકાય છે, ઉદાહરણ તરીકે, શાહમૃગનું ઈંડું.

(A) એન્ટોન વાન લ્યુવેનહોક પ્રથમ વ્યક્તિ હતા જેમણે $1674$ માં સાદા માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કરીને બેક્ટેરિયા,પ્રોટોઝોઆ અને શુક્રાણુઓ જેવા જીવંત કોષોનું અવલોકન કર્યું હતું અને તેનું વર્ણન કર્યું હતું.
રોબર્ટ હૂકે $1665$ માં બૂચના ટુકડામાં મૃત કોષોની શોધ કરી હતી.
પુરકિન્જે 'પ્રોટોપ્લાઝમ' (કોષરસ) શબ્દ આપ્યો હતો.
રોબર્ટ બ્રાઉને કોષમાં કોષકેન્દ્રની શોધ કરી હતી.

(B) નવા કોષો અગાઉના અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે, જેને "Omnis cellula-e cellula" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે વિચાર રુડોલ્ફ વિરચો દ્વારા $1855$ માં આપવામાં આવ્યો હતો।
આ વિધાને શ્લેઈડન અને શ્વાન દ્વારા આપવામાં આવેલા મૂળ કોષવાદનો વિસ્તાર કર્યો, જે સમજાવવામાં નિષ્ફળ ગયા હતા કે નવા કોષો કેવી રીતે બને છે।
તેથી, સાચો જવાબ $B$ (વિરચો) છે।

(B) કોષવાદ $M.J. Schleiden$ અને $Theodor Schwann$ દ્વારા અનુક્રમે $1838$ અને $1839$ માં આપવામાં આવ્યો હતો.
$M.J. Schleiden$, જે એક જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી હતા, તેમણે અવલોકન કર્યું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે.
$Theodor Schwann$, જે એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી હતા, તેમણે અહેવાલ આપ્યો કે કોષોમાં એક પાતળું બાહ્ય પડ હોય છે જેને આજે '$\text{કોષરસસ્તર}$' (plasma membrane) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે સાથે મળીને કોષવાદ પ્રસ્તાવિત કર્યો, જે જણાવે છે કે તમામ સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા હોય છે.