$(a)$ $1 \; mm^2$ માપના ચોરસમાં વિભાજિત એક કાર્ડ શીટને આંખની નજીક રાખેલા મેગ્નિફાઇંગ ગ્લાસ (કેન્દ્રલંબાઈ $9 \; cm$ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ) દ્વારા જોવામાં આવે છે. મહત્તમ શક્ય મેગ્નિફાઇંગ પાવર સાથે ચોરસને સ્પષ્ટ રીતે જોવા માટે લેન્સને ક્યાં રાખવો જોઈએ?
$(b)$ આ કિસ્સામાં મોટવણી (magnification) કેટલી છે?
$(c)$ શું આ કિસ્સામાં મોટવણી એ મેગ્નિફાઇંગ પાવર જેટલી છે? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે પ્રતિબિંબ નજીકના બિંદુ $(d = 25 \; cm)$ પર રચાય ત્યારે મહત્તમ શક્ય મેગ્નિફાઇંગ પાવર મળે છે.
પ્રતિબિંબ અંતર,$v = -25 \; cm$.
કેન્દ્રલંબાઈ,$f = 9 \; cm$.
લેન્સના સૂત્ર $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{u} = \frac{1}{v} - \frac{1}{f} = \frac{1}{-25} - \frac{1}{9} = \frac{-9 - 25}{225} = -\frac{34}{225}$.
$u = -\frac{225}{34} \approx -6.62 \; cm$.
તેથી,લેન્સને કાર્ડ શીટથી $6.62 \; cm$ દૂર રાખવો જોઈએ.
$(b)$ મોટવણી $m = \left| \frac{v}{u} \right| = \frac{25}{225/34} = \frac{25 \times 34}{225} = \frac{34}{9} \approx 3.78$.
$(c)$ મેગ્નિફાઇંગ પાવર $M = \frac{d}{u} = \frac{25}{225/34} = 3.78$.
હા,જ્યારે પ્રતિબિંબ નજીકના બિંદુ પર રચાય છે,ત્યારે મેગ્નિફાઇંગ પાવર એ રેખીય મોટવણીના મૂલ્ય જેટલો હોય છે.

Explore More

Similar Questions

કમ્પાઉન્ડ માઇક્રોસ્કોપમાં,${f_o}$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો ઓબ્જેક્ટિવ અને ${f_e}$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો આઈપીસ $L$ અંતરે એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી $L$ બરાબર થાય:

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાં $10 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો આઈપીસ અને $4 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ છે. જો વસ્તુને ઓબ્જેક્ટિવથી $5 \, cm$ ના અંતરે રાખવામાં આવે જેથી અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતરે $(20 \, cm)$ રચાય,તો મોટવણીની ગણતરી કરો.

Difficult
View Solution

સાદા માઇક્રોસ્કોપની મોટવણી (magnifying power) કેટલી હોય છે? (જ્યારે અંતિમ પ્રતિબિંબ આંખથી $D = 25 \ cm$ અંતરે રચાય છે)

કમ્પાઉન્ડ માઇક્રોસ્કોપ (સંયુક્ત સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર) ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?

સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપની મોટવણી પાવર ક્યારે વધે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo