એક રોકેટને પૃથ્વીની સપાટી પરથી $5 \; km/s$ ની ઝડપે શિરોલંબ દિશામાં છોડવામાં આવે છે. પૃથ્વી પર પાછા ફરતા પહેલા રોકેટ પૃથ્વીની સપાટીથી કેટલી ઊંચાઈ સુધી જશે? (પૃથ્વીનું દળ $M_e = 6.0 \times 10^{24} \; kg$,પૃથ્વીની સરેરાશ ત્રિજ્યા $R_e = 6.4 \times 10^{6} \; m$,$G = 6.67 \times 10^{-11} \; N m^2 kg^{-2}$)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ધારો કે રોકેટનું દળ $m$ છે અને તે પ્રાપ્ત કરેલી ઊંચાઈ $h$ છે.
પૃથ્વીની સપાટી પર,કુલ ઉર્જા $E_i$ એ ગતિ ઉર્જા અને સ્થિતિ ઉર્જાનો સરવાળો છે:
$E_i = \frac{1}{2} m v^2 - \frac{G M_e m}{R_e}$
મહત્તમ ઊંચાઈ $h$ પર,વેગ $v = 0$ છે,તેથી કુલ ઉર્જા $E_f$ માત્ર સ્થિતિ ઉર્જા છે:
$E_f = -\frac{G M_e m}{R_e + h}$
ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,$E_i = E_f$:
$\frac{1}{2} m v^2 - \frac{G M_e m}{R_e} = -\frac{G M_e m}{R_e + h}$
$m$ વડે ભાગતા અને પદ ગોઠવતા:
$\frac{v^2}{2} = G M_e \left( \frac{1}{R_e} - \frac{1}{R_e + h} \right) = G M_e \left( \frac{h}{R_e(R_e + h)} \right)$
$g = \frac{G M_e}{R_e^2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $G M_e = g R_e^2$:
$\frac{v^2}{2} = \frac{g R_e^2 h}{R_e(R_e + h)} = \frac{g R_e h}{R_e + h}$
$h$ માટે ઉકેલતા:
$v^2(R_e + h) = 2 g R_e h \implies v^2 R_e = h(2 g R_e - v^2)$
$h = \frac{R_e v^2}{2 g R_e - v^2}$
કિંમતો મૂકતા $v = 5 \times 10^3 \; m/s$,$R_e = 6.4 \times 10^6 \; m$,$g = 9.8 \; m/s^2$:
$h = \frac{6.4 \times 10^6 \times (5 \times 10^3)^2}{2 \times 9.8 \times 6.4 \times 10^6 - (5 \times 10^3)^2}$
$h = \frac{6.4 \times 10^6 \times 25 \times 10^6}{125.44 \times 10^6 - 25 \times 10^6} = \frac{160 \times 10^{12}}{100.44 \times 10^6} \approx 1.593 \times 10^6 \; m \approx 1.6 \times 10^6 \; m$.

Explore More

Similar Questions

$m$ દળ ધરાવતા પદાર્થને પૃથ્વીની સપાટી પરથી પૃથ્વીની ત્રિજ્યા કરતાં ત્રણ ગણી ઊંચાઈ સુધી ઉપર લઈ જવામાં આવે છે. પદાર્થની સ્થિતિઊર્જામાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે? (જ્યાં $g$ એ પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વપ્રવેગ છે.)

Difficult
View Solution

જો કોઈ પદાર્થને પૃથ્વીની સપાટી પરથી $8000 \,ms^{-1}$ ની ઝડપથી ઉર્ધ્વ દિશામાં ફેંકવામાં આવે, તો તે પદાર્થ દ્વારા પ્રાપ્ત કરવામાં આવતી મહત્તમ ઊંચાઈ કેટલી હશે ($km$ માં)? (પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $= 6400 \,km$ અને ગુરુત્વપ્રવેગ $= 10 \,ms^{-2}$)

જ્યારે કોઈ પદાર્થ પૃથ્વીથી દૂર જાય છે અને પૃથ્વીની નજીક આવે છે ત્યારે તેની ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જામાં શું ફેરફાર થાય છે?

$m$ દળ ધરાવતા એક પદાર્થને પૃથ્વીની સપાટી પરથી પૃથ્વીની ત્રિજ્યા જેટલી ઊંચાઈ સુધી લઈ જવામાં આવે છે,એટલે કે તેને પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $R$ અંતરથી $2R$ અંતર સુધી લઈ જવામાં આવે છે. તેની સ્થિતિઊર્જામાં થતો વધારો કેટલો હશે?

એક પદાર્થ પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $R_0$ અંતરે સ્થિર સ્થિતિમાંથી ગતિ શરૂ કરે છે. જ્યારે તે પૃથ્વીની સપાટી પર પહોંચે ત્યારે પદાર્થ દ્વારા પ્રાપ્ત વેગ કેટલો હશે? ($R=$ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા,$M=$ પૃથ્વીનું દળ)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo