યોગ્ય ઉદાહરણ સાથે સમજાવો કે શું ઘર્ષણ બળ હંમેશા ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં કાર્ય કરે છે કે નહીં.
(N/A) આ વિધાન કે ઘર્ષણ બળ હંમેશા ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં કાર્ય કરે છે,તે સંપૂર્ણપણે સાચું નથી. સામાન્ય રીતે ઘર્ષણ બે સપાટીઓ વચ્ચેની સાપેક્ષ ગતિનો વિરોધ કરે છે,પરંતુ કેટલીકવાર તે ગતિની દિશામાં પણ કાર્ય કરી શકે છે.
ઉદાહરણ: ચાલતી વ્યક્તિનું ઉદાહરણ લો. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલે છે,ત્યારે તે તેના પગ વડે જમીનને પાછળની તરફ ધકેલે છે. ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ મુજબ,જમીન પગ પર આગળની દિશામાં સમાન અને વિરુદ્ધ બળ લગાડે છે. આ આગળની દિશામાં લાગતું બળ એ પગ પર લાગતું સ્થિત ઘર્ષણ બળ છે,જે વ્યક્તિને આગળ વધવામાં મદદ કરે છે. આ કિસ્સામાં,ઘર્ષણ બળ ગતિની દિશામાં કાર્ય કરે છે.
ઉદાહરણ: ચાલતી વ્યક્તિનું ઉદાહરણ લો. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલે છે,ત્યારે તે તેના પગ વડે જમીનને પાછળની તરફ ધકેલે છે. ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ મુજબ,જમીન પગ પર આગળની દિશામાં સમાન અને વિરુદ્ધ બળ લગાડે છે. આ આગળની દિશામાં લાગતું બળ એ પગ પર લાગતું સ્થિત ઘર્ષણ બળ છે,જે વ્યક્તિને આગળ વધવામાં મદદ કરે છે. આ કિસ્સામાં,ઘર્ષણ બળ ગતિની દિશામાં કાર્ય કરે છે.
Explore More
Similar Questions
એક ટ્રક સ્થિર અવસ્થામાંથી ગતિ શરૂ કરે છે અને અચળ પ્રવેગ સાથે ટેકરી પરથી નીચે ઉતરે છે. તે $20 \, s$ માં $400 \, m$ અંતર કાપે છે. તેનો પ્રવેગ શોધો. જો તેનું દળ $7$ મેટ્રિક ટન હોય, તો તેના પર લાગતું બળ શોધો.
Difficult
View Solutionએક મોટું ટ્રક અને એક કાર,બંને $v$ જેટલા વેગથી ગતિ કરી રહ્યા છે,તેમની વચ્ચે સામસામે અથડામણ થાય છે અને ત્યારબાદ બંને સ્થિર થઈ જાય છે. જો આ અથડામણ $1$ સેકન્ડ સુધી ચાલે તો:
$(i)$ કયું વાહન વધુ બળ અનુભવે છે અને શા માટે?
$(ii)$ કયું વાહન વેગમાનમાં વધુ ફેરફાર અનુભવે છે અને શા માટે?
$(iii)$ કયું વાહન વધુ પ્રવેગ અનુભવે છે અને શા માટે?
$(i)$ કયું વાહન વધુ બળ અનુભવે છે અને શા માટે?
$(ii)$ કયું વાહન વેગમાનમાં વધુ ફેરફાર અનુભવે છે અને શા માટે?
$(iii)$ કયું વાહન વધુ પ્રવેગ અનુભવે છે અને શા માટે?
Medium
View Solution$m$ અને $2m$ દળ ધરાવતા બે દડા $A$ અને $B$ અનુક્રમે $2V$ અને $V$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. તેમની નીચેની બાબતોની તુલના કરો:
$(i)$ તેમની જડત્વ,
$(ii)$ તેમનું વેગમાન,અને
$(iii)$ તેમને સમાન સમયમાં અટકાવવા માટે જરૂરી બળ.
$(i)$ તેમની જડત્વ,
$(ii)$ તેમનું વેગમાન,અને
$(iii)$ તેમને સમાન સમયમાં અટકાવવા માટે જરૂરી બળ.
Medium
View Solution$1\, kg$ નો એક પથ્થર $20\, m\ s^{-1}$ ના વેગથી થીજી ગયેલા તળાવની સપાટી પર ફેંકવામાં આવે છે અને $50\, m$ નું અંતર કાપ્યા પછી તે સ્થિર થઈ જાય છે. પથ્થર અને બરફ વચ્ચેનું ઘર્ષણ બળ ($N$ માં) કેટલું હશે?
Medium
View Solution$(a)$ વેગમાન સંરક્ષણનો નિયમ જણાવો.
$(b)$ $2 \, kg$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ શરૂઆતમાં $10 \, m s^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરે છે,જે સ્થિર અવસ્થામાં રહેલા $5 \, kg$ દળના બીજા પદાર્થ સાથે અથડાય છે. અથડામણ પછી પ્રથમ પદાર્થનો વેગ $1 \, m s^{-1}$ થાય છે. બીજા પદાર્થનો વેગ શોધો.
$(b)$ $2 \, kg$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ શરૂઆતમાં $10 \, m s^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરે છે,જે સ્થિર અવસ્થામાં રહેલા $5 \, kg$ દળના બીજા પદાર્થ સાથે અથડાય છે. અથડામણ પછી પ્રથમ પદાર્થનો વેગ $1 \, m s^{-1}$ થાય છે. બીજા પદાર્થનો વેગ શોધો.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo