સમતલ અરીસામાંથી પ્રકાશના કિરણનું પરાવર્તન, કાચના બ્લોકમાં પ્રવેશતા પ્રકાશના કિરણના વક્રીભવનથી કેવી રીતે અલગ છે?

અંતર્ગોળ લેન્સ અને બહિર્ગોળ અરીસામાં સમાન હોય તેવા ગુણધર્મોની યાદી બનાવો.

નીચેના દરેકનો એક વ્યવહારુ ઉપયોગ જણાવો: $(i)$ બહિર્ગોળ અરીસો, (ii) અંતર્ગોળ અરીસો, (iii) બહિર્ગોળ લેન્સ, અને (iv) અંતર્ગોળ લેન્સ.

એક બિંદુવત્ વસ્તુ બધી દિશાઓમાં કિરણોનું ઉત્સર્જન કરે છે. વસ્તુમાંથી ઉત્સર્જિત થતું એક કિરણ ધ્યાનમાં લો જે અરીસાના મુખ્ય અક્ષને સમાંતર છે. પરાવર્તિત કિરણને દોરવા માટે જરૂરી બિંદુઓમાંનું એક બિંદુ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ આપાતબિંદુ પોતે છે. આપેલી આકૃતિમાંથી એવું બિંદુ પસંદ કરો જેમાંથી પરાવર્તિત કિરણ પસાર થાય છે.

$(a)$ જો લેન્સ દ્વારા બનતું પ્રતિબિંબ વસ્તુના તમામ સ્થાનો માટે કદમાં નાનું અને ચત્તું હોય, તો તે કયા પ્રકારનો લેન્સ છે?
$(b)$ લેન્સ પરના તે બિંદુનું નામ આપો જેમાંથી પ્રકાશનું કિરણ વિચલિત થયા વગર પસાર થાય છે.
$(c)$ $20 \text{ cm}$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સની મુખ્ય અક્ષને લંબ રૂપે એક વસ્તુ મૂકવામાં આવી છે. લેન્સથી વસ્તુનું અંતર $30 \text{ cm}$ છે. શોધો:
$(i)$ પ્રતિબિંબનું સ્થાન.
(ii) મોટવણી.
(iii) રચાતા પ્રતિબિંબનો પ્રકાર.

આકૃતિઓ બહિર્ગોળ અરીસા દ્વારા બનતા પ્રતિબિંબોના કિરણ આકૃતિઓ દર્શાવે છે.
$P$ એ અરીસાનું ધ્રુવ છે.
$C$ એ અરીસાનું વક્રતા કેન્દ્ર છે.
$F$ એ અરીસાનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે.
$AB$ એ વસ્તુ છે અને $A'B'$ એ પ્રતિબિંબ છે.
$5$. બંને આકૃતિઓ દ્વારા કયું વિધાન સમર્થિત છે? દરેક વિધાન માટે 'હા' અથવા 'ના' દર્શાવો.

શું વિધાન બંને આકૃતિઓ દ્વારા સમર્થિત છે?	હા/ના
બહિર્ગોળ અરીસા આભાસી પ્રતિબિંબ બનાવે છે	હા/ના
બહિર્ગોળ અરીસા ચત્તાં પ્રતિબિંબ બનાવે છે	હા/ના
બહિર્ગોળ અરીસાનું મુખ્ય કેન્દ્ર અરીસાની પાછળ હોય છે	હા/ના

$6$. આમાંથી કયો બહિર્ગોળ અરીસો છે?
$A$. શેવિંગ અરીસો
$B$. ડેન્ટિસ્ટનો અરીસો
$C$. બાઇકનો હેડલાઇટ અરીસો
$D$. કારનો રિયર-વ્યૂ અરીસો
$7$. એક અરીસો વસ્તુના પ્રતિબિંબને $-1.5$ ગણું મોટું કરે છે. અરીસા દ્વારા બનતા પ્રતિબિંબ વિશે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
$A$. પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક અને વસ્તુ કરતાં મોટું છે.
$B$. પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક અને વસ્તુ કરતાં નાનું છે.
$C$. પ્રતિબિંબ આભાસી અને વસ્તુ કરતાં મોટું છે.
$D$. પ્રતિબિંબ આભાસી અને વસ્તુ કરતાં નાનું છે.