વિદ્યુતક્ષેત્ર અને વિદ્યુતસ્થિતિમાન વચ્ચેનો સંબંધ મેળવો.

(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,બે નજીક રહેલી સમસ્થિતિમાન સપાટીઓ $A$ અને $B$ લો,જેના સ્થિતિમાનના મૂલ્યો $V$ અને $V+\delta V$ છે,જ્યાં $\delta V$ એ વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ ની દિશામાં $V$ માં થતો ફેરફાર છે.
ધારો કે $P$ એ સપાટી $B$ પરનું એક બિંદુ છે. $\delta l$ એ સપાટી $A$ નું $P$ થી લંબ અંતર છે. ધારો કે એક એકમ ધન વિદ્યુતભારને સપાટી $B$ થી સપાટી $A$ પર વિદ્યુતક્ષેત્રની વિરુદ્ધ દિશામાં લંબ રૂપે ખસેડવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં થયેલું કાર્ય $|\vec{E}| \delta l$ છે.
પરંતુ થયેલું કાર્ય,$W = V_{A} - V_{B}$.
તેથી,$|\vec{E}| \delta l = V - (V + \delta V)$.
$|\vec{E}| \delta l = -\delta V$.
$|\vec{E}| = -\frac{\delta V}{\delta l}$.
આમ,સ્થિતિમાન પ્રચલનનું ઋણ મૂલ્ય એ વિદ્યુતક્ષેત્રના મૂલ્ય જેટલું હોય છે. $\frac{\delta V}{\delta l}$ ને સ્થિતિમાન પ્રચલન કહેવામાં આવે છે. તેનો એકમ $V \cdot m^{-1}$ છે.
આના પરથી બે મહત્વના તારણો મળે છે:
$(1)$ વિદ્યુતક્ષેત્ર તે દિશામાં હોય છે જે દિશામાં સ્થિતિમાન સૌથી ઝડપથી ઘટે છે.
$(2)$ વિદ્યુતક્ષેત્રનું મૂલ્ય એ બિંદુએ સમસ્થિતિમાન સપાટીને લંબ એકમ સ્થાનાંતર દીઠ સ્થિતિમાનમાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે.