પાણી પર તરતું તેલ પ્રકાશના વ્યતિકરણને કારણે રંગીન દેખાય છે. આ અસર જોવા મળે તે માટે તેલના સ્તરની જાડાઈનો ક્રમ કેટલો હોવો જોઈએ? ($m$ માં)

પાણીની સપાટી પર તરતા તેલના સ્તરના રંગો વ્યતિકરણને કારણે દેખાય છે. તેલના સ્તરની જાડાઈ કયા ક્રમમાં હોવી જોઈએ?

કાચના લેન્સ પર નોન-રિફ્લેક્ટિંગ (પ્રકાશનું પરાવર્તન ન કરે તેવું) પડ ચડાવવું જરૂરી છે. જો કોટિંગમાં પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $\lambda$ હોય,તો કાચ અને હવાના વક્રીભવનાંકની વચ્ચે વક્રીભવનાંક ધરાવતા પદાર્થનું પડ અને તેની જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ?

જો બાયપ્રિઝમના પ્રયોગને પાણીમાં ડુબાડવામાં આવે,અને હવામાં શલાકાની પહોળાઈ $\beta_a$ હોય,તો નવી શલાકાની પહોળાઈ શોધો. બાયપ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $1.5$ અને પાણીનો વક્રીભવનાંક $1.33$ છે.

જ્યારે $7 \ \mu m$ જાડાઈ અને $\mu = 1.6$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી માઈકાશીટને બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં વ્યતિકરણ પામતા બે કિરણોમાંથી એકના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ શલાકા સાતમી પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસે છે. તો પ્રકાશની તરંગલંબાઈ શોધો.

વિધાન: જ્યારે લેન્સ અને કાચની પ્લેટ વચ્ચેની જગ્યામાં કાચના વક્રીભવનાંક કરતા વધારે વક્રીભવનાંક ધરાવતું પ્રવાહી ભરવામાં આવે ત્યારે પરાવર્તિત તંત્રમાં ન્યૂટનના વલયો રચાય છે,જેમાં ભાતનું કેન્દ્રિય બિંદુ પ્રકાશિત હોય છે.
કારણ: આનું કારણ એ છે કે આ કિસ્સાઓમાં પરાવર્તન ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં થાય છે અને બે વ્યતિકરણ પામતા કિરણો સમાન પરિસ્થિતિઓમાં પરાવર્તિત થાય છે.