જ્યારે ધ્વનિનો સ્ત્રોત સ્થિર અવલોકનકારને ઓળંગીને જાય છે,ત્યારે અવલોકનકાર દ્વારા અનુભવાતો આભાસી આવૃત્તિમાં ફેરફાર,જ્યારે $V_s << V$ હોય,ત્યારે કેટલો હશે?

જ્યારે એક એન્જિન સ્થિર અવલોકનકારની નજીકથી પસાર થાય છે,ત્યારે તેની આભાસી આવૃત્તિઓનો ગુણોત્તર $5/3$ મળે છે. જો ધ્વનિનો વેગ $340 \ m/s$ હોય,તો એન્જિનનો વેગ .... $m/s$ છે.

એક ટ્રેન સીધા પાટા પર $20 \ ms^{-1}$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહી છે. તે $1000 \ Hz$ ની આવૃત્તિએ તેની સીટી વગાડી રહી છે. જ્યારે ટ્રેન પાટાની નજીક ઉભેલા વ્યક્તિ પાસેથી પસાર થાય છે ત્યારે તેણે સાંભળેલી આવૃત્તિમાં થતો ટકાવારી ફેરફાર (ધ્વનિની ઝડપ $= 320 \ ms^{-1}$) આશરે .... $\%$ છે.

વિધાન $-1$: શ્રોતાની ગતિને કારણે,સ્થિર ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિ તરંગોની આવૃત્તિ (જે શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-2$: ઉદગમની ગતિને કારણે,સ્થિર શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ધ્વનિ તરંગોની તરંગલંબાઈ (ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-3$: જો શ્રોતા અને ઉદગમ બંને ગતિ કરતા હોય,તો અવલોકિત આવૃત્તિ ઉદગમની મૂળ આવૃત્તિ કરતા અલગ જ હોવી જોઈએ.
ઉપરોક્ત તમામ કિસ્સાઓ માટે ઉદગમ અથવા શ્રોતાની ગતિને હંમેશા તેમને જોડતી રેખા પર ગણો.

એક એન્જિન આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $400\, Hz$ ની આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્સર્જિત કરીને વર્તુળાકાર ટ્રેક પર સમાન ઝડપે ગતિ કરી રહ્યું છે. એન્જિનની ઝડપ $30\, m/s$ છે અને અવાજની ઝડપ $330\, m/s$ છે. એક અવલોકનકાર ટ્રેકની અંદર ઉભો છે. અવલોકનકાર દ્વારા અવલોકન કરવામાં આવતી મહત્તમ આવૃત્તિ કેટલી છે?

$20 \ ms^{-1}$ ની ઝડપે રેલ્વે પ્લેટફોર્મ તરફ આવતી ટ્રેન સીટી વગાડવાનું શરૂ કરે છે. હવામાં અવાજની ઝડપ $340 \ ms^{-1}$ છે. જો સીટીમાંથી નીકળતા અવાજની આવૃત્તિ $640 \ Hz$ હોય, તો પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલા વ્યક્તિને સંભળાતી અવાજની આવૃત્તિ કેટલી હશે ($Hz$ માં)?