Mix Example-Cell: The Unit of Life Questions in Gujarati

$(A)$ ગોલ્ગીપ્રસાધન એ કોષીય અંગિકા છે જે પ્રોટીનના રૂપાંતરણ, વર્ગીકરણ અને સ્ત્રાવ માટેના પેકેજિંગમાં સામેલ છે $(A-IV)$.
કણાભસૂત્રને કોષનું પાવરહાઉસ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે જૈવિક સંયોજનોમાંથી $ATP$ માં ઉર્જાના રૂપાંતરણ માટેના જારક શ્વસનનું સ્થાન છે $(B-V)$.
રસધાની એ પટલમય અંગિકા છે જે પાણી, પોષક તત્વો અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોનો સંગ્રહ કરે છે $(C-I)$.
ગ્રેના એ હરિતકણની અંદરની થપ્પી જેવી પટલમય રચના છે જેમાં ક્લોરોફિલ હોય છે અને તે પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રકાશ પ્રક્રિયાઓનું સ્થાન છે $(D-II)$.
તેથી, સાચી જોડ $A-IV, B-V, C-I, D-II$ છે.

$(A)$ $RER$ (ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ) તેની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ ધરાવે છે અને તે મુખ્યત્વે પ્રોટીન સંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવમાં સામેલ છે.
કોષદીવાલ કોષને બંધારણીય આધાર, મજબૂતી અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
કશા (Flagella) એ ચાબુક જેવી રચના છે જે કોષના હલનચલન માટે જવાબદાર છે.
લાયસોઝોમ્સ એ પટલમય અંગિકાઓ છે જે જલવિભાજક ઉત્સેચકો ધરાવે છે, જે કોષીય અંતઃપાચન અને બાહ્યપાચન માટે જવાબદાર છે.

$(B)$. માયકોપ્લાઝ્મા એવા બેક્ટેરિયા છે જેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
$B$. પ્લાઝમિડ એ બેક્ટેરિયામાં જોવા મળતો નાનો, વર્તુળાકાર, રંગસૂત્ર બહારનો $DNA$ અણુ છે.
$C$. થાઈલેકોઈડ એ હરિતકણની અંદર જોવા મળતી ચપટી, કોથળી જેવી રચનાઓ છે જે ગ્રેના બનાવે છે.
$D$. લાયસોઝોમ એ પટલમય પુટિકાઓ છે જેમાં જલવિભાજક ઉત્સેચકો હોય છે, જેને ઘણીવાર કોષની 'આત્મઘાતી કોથળી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી, સાચી જોડ $A-II, B-IV, C-III, D-I$ છે.

(C) જોડી $A$ સાચી છે: સૂક્ષ્મનલિકાઓ (Microtubules) એ પક્ષ્મ (cilia) અને કશા (flagella) ના બંધારણીય ઘટકો છે.
જોડી $B$ ખોટી છે: તારાકેન્દ્ર (Centrioles) કોષવિભાજન દરમિયાન ત્રાકતંતુઓના નિર્માણમાં ભાગ લે છે. લાયસોઝોમ્સ એ અંગિકાઓ છે જે હાઇડ્રોલાયટીક ઉત્સચકોનો સંગ્રહ કરે છે.
જોડી $C$ ખોટી છે: મંડકણ (Amyloplasts) ખાસ કરીને સ્ટાર્ચનો સંગ્રહ કરે છે. તૈલકણ (Elaioplasts) તેલ અને ચરબીનો સંગ્રહ કરે છે,જ્યારે સમીતાયાકણ (Aleuroplasts) પ્રોટીનનો સંગ્રહ કરે છે.
તેથી,માત્ર $A$ યોગ્ય રીતે જોડાયેલ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. પ્લાઝ્મોડેસ્માટા એ બે પાસપાસેના વનસ્પતિ કોષો વચ્ચેના કોષરસના પુલ છે જે કોષોને જોડે છે અને વહન તથા સંદેશાવ્યવહારમાં મદદ કરે છે. વનસ્પતિઓમાં રસધાનીને ઘેરતા પટલને ટોનોપ્લાસ્ટ કહેવામાં આવે છે, પ્લાઝ્મોડેસ્માટા નહીં.

(D) મંડકણ કાર્બોદિતો (સ્ટાર્ચ) નો સંગ્રહ કરે છે,$e.g$.,બટાકા,જ્યારે પ્રોટીનનો સંગ્રહ સમીતાયાકણ દ્વારા થાય છે. તેથી,$(I)$ ખોટું છે.
કણાભસૂત્રને કોષનું 'પાવર હાઉસ' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે $ATP$ સ્વરૂપે ઉર્જા ઉત્પન્ન કરે છે. તેથી,$(II)$ સાચું છે.
ક્લોરોફિલ રંજકદ્રવ્યો થાઇલેકોઇડમાં હોય છે,સ્ટ્રોમામાં નહીં. સ્ટ્રોમામાં અંધકાર પ્રક્રિયા માટેના ઉત્સેચકો હોય છે. તેથી,$(III)$ ખોટું છે.
અક્ષસૂત્ર,જે પક્ષ્મ અને કશાનો મુખ્ય ભાગ છે,તે સૂક્ષ્મનલિકાઓની $9+2$ ગોઠવણી ધરાવે છે. તેથી,$(IV)$ સાચું છે.
આમ,યોગ્ય રીતે જોડાયેલી જોડીઓ $(II)$ અને $(IV)$ છે.

$(A)$ તારાકેન્દ્ર એ પટલવિહીન અંગિકા છે જે કોષવિભાજનમાં મદદ કરે છે. તે મુખ્યત્વે ટ્યુબ્યુલિન નામના પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે.
ફીમ્બ્રી એ બેક્ટેરિયાની વિશિષ્ટ રચના છે. આ કોષમાંથી બહાર નીકળતા નાના બ્રશ જેવા તંતુઓ છે જે બેક્ટેરિયાને ઝરણામાં ખડકો સાથે અને યજમાન પેશીઓ સાથે ચોંટવામાં મદદ કરે છે.
અંતઃપટલમયતંત્રમાં એવી અંગિકાઓ (જેમ કે $ER$, ગોલ્ગી પ્રસાધન, લાયસોઝોમ અને રસધાની) નો સમાવેશ થાય છે જેના કાર્યો સંકલિત હોય છે.
કણાભસૂત્ર એ બેવડા પટલ ધરાવતી કોષીય અંગિકા છે જે ભાજન દ્વારા વિભાજન પામે છે અને તે જારક શ્વસનનું સ્થાન છે.

(B) પગલું $1$: વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ કરો. આસૃતિ એ અર્ધ-પ્રવેશશીલ પટલ દ્વારા પાણીનું પ્રસરણ છે (સાચી જોડ).
પગલું $2$: કોષકેન્દ્રરસ એ કોષકેન્દ્રની અંદરનું પ્રવાહી છે; કોષકેન્દ્રિકા (nucleolus) એ રિબોઝોમલ $RNA$ ના સક્રિય સંશ્લેષણનું સ્થાન છે (ખોટી જોડ).
પગલું $3$: મીસોઝોમ એ કોષરસ પટલનું ગળીમય અંતઃવલન અને આદિકોષકેન્દ્રી કોષોની લાક્ષણિકતા છે (સાચી જોડ).
પગલું $4$: પિલી એ બેક્ટેરિયામાં વિશિષ્ટ પ્રોટીનથી બનેલી લાંબી નલિકાકાર સપાટીની રચનાઓ છે (સાચી જોડ).
તેથી, વિકલ્પ $(B)$ યોગ્ય રીતે જોડાયેલ નથી.

(B) 'કણાભસૂત્ર અવખંડન (fragmentation) દ્વારા વિભાજિત થાય છે' તે વિધાન ખોટું છે. વાસ્તવમાં,કણાભસૂત્ર 'બાઈનરી ફિશન' (દ્વિભાજન) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા વિભાજિત થાય છે,જે બેક્ટેરિયાના વિભાજન જેવી જ હોય છે. અન્ય વિધાનો સાચા છે: પોલિસોમમાં રહેલા રિબોઝોમ્સ $mRNA$ નું પ્રોટીનમાં ભાષાંતર કરે છે,કોષવાદ મુજબ બધા કોષો પૂર્વ-અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે,અને કોષરસપટલનું લિપિડના દ્વિ-સ્તર મુખ્યત્વે ફોસ્ફોગ્લિસરાઈડ્સનું બનેલું હોય છે.

(D) માયકોપ્લાઝ્મા એ સૌથી નાના કોષો છે (લંબાઈમાં $0.3\; \mu m$).
બેક્ટેરિયાનું કદ સામાન્ય રીતે $3$ થી $5\; \mu m$ ની વચ્ચે હોય છે.
શાહમૃગનું ઈંડું એ સૌથી મોટો એકલ કોષ છે.
ચેતાકોષો સૌથી નાના કોષો નથી; વાસ્તવમાં,તેઓ માનવ શરીરના સૌથી લાંબા કોષોમાંના એક છે.
તેથી,ચેતાકોષો સૌથી નાના કોષો છે તે વિધાન ખોટું છે.

(A) $(i)$ કોષો તેમના કાર્યના આધારે વિવિધ આકારો ધરાવે છે, જેમ કે તકતી જેવા, બહુકોણીય, સ્તંભાકાર, ઘનાકાર, તંતુમય અથવા અનિયમિત.
$(ii)$ માનવ રક્તકણો $(RBCs)$ નો વ્યાસ આશરે $7.0 \; \mu m$ હોય છે.
$(iii)$ કોષરસ એ અર્ધ-પ્રવાહી આધારક છે જે કોષના કદને રોકે છે અને વિવિધ કોષીય પ્રવૃત્તિઓનું મુખ્ય સ્થાન છે.
$(iv)$ કોષરસમાં વિવિધ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ થાય છે જે કોષને જીવંત રાખવા માટે જરૂરી છે.
આમ, આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(A) વિધાન $(i)$ ખોટું છે કારણ કે તારાકેન્દ્ર લગભગ તમામ પ્રાણી કોષોમાં હાજર હોય છે અને સામાન્ય રીતે વનસ્પતિ કોષોમાં ગેરહાજર હોય છે.
વિધાન $(ii)$ સાચું છે; રિબોઝોમ્સ ખરેખર પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાનો છે.
વિધાન $(iii)$ ખોટું છે કારણ કે મધ્યપટલ મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમના પેક્ટેટ્સનું બનેલું હોય છે, કેલ્શિયમ કાર્બોનેટનું નહીં.
વિધાન $(iv)$ સાચું છે; પ્રાણી કોષોમાં લિપિડ્સ અને સ્ટીરોઇડલ અંતઃસ્ત્રાવોના સંશ્લેષણ માટે લીસી અંતઃકોષરસજાળ $(SER)$ મુખ્ય સ્થાન છે.
તેથી, વિધાન $(i)$ અને $(iii)$ ખોટા છે.

(A) વિધાન $(i)$ ખોટું છે કારણ કે કોષરસ પટલને અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ માનવામાં આવતું નથી.
વિધાન $(ii)$ સાચું છે કારણ કે અંતઃકોષરસજાળ $(ER)$ પદાર્થોના વહન,પ્રોટીન સંશ્લેષણ (ખરબચડી $ER$) અને લિપિડ/ગ્લાયકોજન સંશ્લેષણ (લીસી $ER$) માં સામેલ છે.
વિધાન $(iii)$ સાચું છે કારણ કે રિબોઝોમ્સ પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન છે.
વિધાન $(iv)$ સાચું છે કારણ કે કણાભસૂત્ર જારક શ્વસન,ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન અને $ATP$ ઉત્પાદનના સ્થાન છે.
તેથી,વિધાન $(ii), (iii)$ અને $(iv)$ સાચા છે.

(D) વિધાન $(i)$ ખોટું છે કારણ કે અંતઃપટલમયતંત્રમાં અંતઃકોષરસજાળ $(ER)$,ગોલ્ગી પ્રસાધન,લાયસોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે. કણાભસૂત્ર,હરિતકણ અને પેરોક્સિસોમ અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ નથી કારણ કે તેમના કાર્યો આ અંગિકાઓ સાથે સંકલિત હોતા નથી.
વિધાન $(ii)$ સાચું છે. લીસી અંતઃકોષરસજાળ $(SER)$ લિપિડ સંશ્લેષણ માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે.
વિધાન $(iii)$ સાચું છે. ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ $(RER)$ ની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ આવેલા હોય છે અને તે પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં સક્રિય રીતે ભાગ લે છે.
વિધાન $(iv)$ ખોટું છે. કણાભસૂત્રના આધારકમાં એક વલયાકાર $DNA$ અણુ,થોડા $RNA$ અણુઓ અને $70\; S$ રીબોઝોમ્સ હોય છે,$80\; S$ રીબોઝોમ્સ હોતા નથી.
તેથી,વિધાન $(ii)$ અને $(iii)$ સાચા છે.

(A) વિધાન $A$ સાચું છે: $Na^+/K^+$ પંપ આયનોને તેમના સાંદ્રતા ઢાળની વિરુદ્ધ વહન કરવા માટે $ATP$ નો ઉપયોગ કરે છે,જે સક્રિય વહનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
વિધાન $B$ ખોટું છે: પ્રાણી કોષોમાં,લિપિડ જેવા સ્ટીરોઈડલ અંતઃસ્ત્રાવો $SER$ (સ્મૂથ અંતઃકોષરસજાળ) માં સંશ્લેષિત થાય છે.
વિધાન $C$ ખોટું છે: વનસ્પતિ કોષોમાં,રસધાનીઓ કોષના કદના $90\%$ સુધીનો ભાગ રોકી શકે છે.
વિધાન $D$ ખોટું છે: ક્લોરોફિલ અને કેરોટિનોઈડ રંજકદ્રવ્ય પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે જરૂરી પ્રકાશ ઉર્જાને પકડવા માટે જવાબદાર છે,રંગહીનકણ નહીં (જે મુખ્યત્વે સંગ્રહ માટે હોય છે).

(C) સાચા વિધાનો $(i), (ii)$ અને $(iv)$ છે.
$(i)$ વિધાન $(i)$ સાચું છે કારણ કે આદિકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે,જેમાં પટલમય અંતઃસ્થ કાયનો પણ સમાવેશ થાય છે.
$(ii)$ વિધાન $(ii)$ સાચું છે કારણ કે રિબોઝોમ્સ આદિકોષકેન્દ્રીય અને સુકોષકેન્દ્રીય બંનેમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેનું સાર્વત્રિક સ્થાન છે.
$(iii)$ વિધાન $(iii)$ ખોટું છે કારણ કે પીલી એ સપાટી પરના ઉપાંગો છે જે સંયુગ્મન (જનીનદ્રવ્યનું સ્થળાંતર) અને જોડાણ માટે મદદ કરે છે,પરંતુ તે પ્રચલનમાં કોઈ ભૂમિકા ભજવતા નથી. બેક્ટેરિયામાં પ્રચલન માટે કશા (Flagella) જવાબદાર છે.
$(iv)$ વિધાન $(iv)$ સાચું છે કારણ કે આદિકોષકેન્દ્રીય કોષોનું કોષરસપટલ લિપિડના દ્વિ-સ્તર અને પ્રોટીનનું બનેલું હોય છે,જે સુકોષકેન્દ્રીય કોષોના કોષરસપટલ સાથે બંધારણીય સામ્ય ધરાવે છે.

(A) અંતઃપટલમયતંત્રમાં અંતઃકોષરસજાળ $(ER)$,ગોલ્ગી પ્રસાધન,લાયસોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે કારણ કે તેમના કાર્યો એકબીજા સાથે સંકલિત હોય છે.
$Mitochondria$ (કણાભસૂત્ર) ને અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ ગણવામાં આવતું નથી કારણ કે તેના કાર્યો આ અંગિકાઓ સાથે સંકલિત હોતા નથી.

(A) કણાભસૂત્ર,હરિતકણ અને કોષકેન્દ્ર એ તમામ કોષીય અંગિકાઓ છે જે બેવડી પટલીય રચના દ્વારા ઘેરાયેલી હોય છે.
- કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ એ અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ છે જે પોતાનું $DNA$ અને $70S$ રીબોઝોમ્સ ધરાવે છે.
- કોષકેન્દ્ર એ કોષનું નિયંત્રણ કેન્દ્ર છે,જે કોષકેન્દ્રપટલ (બેવડી પટલીય રચના) દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે.
- તેઓ અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ નથી,જેમાં અંતઃકોષરસજાળ,ગોલ્ગી પ્રસાધન,લાયસોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે.

$(a)$. ગ્લાયઓક્સિઝોમ એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ પરોક્સિઝોમ છે જે ગ્લાયઓક્સિલેટ ચક્ર માટે ઉત્સેચકો ધરાવે છે, જે સંગ્રહિત ચરબીને કાર્બોદિતમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
$(b)$. સ્ફેરોઝોમ એ વનસ્પતિ કોષોમાં નાની, ગોળાકાર અંગિકાઓ છે જેને ઘણીવાર લાયસોઝોમની સમકક્ષ ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં જળવિભાજનકારી ઉત્સેચકો હોય છે.
$(c)$. કણાભસૂત્ર એ જારક શ્વસનનું સ્થાન છે અને તે આંતરિક કણાભસૂત્રીય પટલમાં સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજીનેઝ ઉત્સેચક ધરાવે છે.
$(d)$. પરોક્સિઝોમ વનસ્પતિઓમાં પ્રકાશશ્વસન સાથે સંકળાયેલા છે, જ્યાં તેઓ હરિતકણ અને કણાભસૂત્ર સાથે મળીને કાર્ય કરે છે.
તેથી, સાચી જોડ $a(ii), b(i), c(iv), d(iii)$ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. પેરોક્સિસોમ્સમાં કેટલેઝ જેવા ઉત્સેચકો હોય છે,જે હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડનું પાણી અને ઓક્સિજનમાં વિઘટન કરે છે. આ એક સાચી જોડી છે.
$2$. રિબોઝોમ્સ સૌપ્રથમ જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા જોવામાં આવ્યા હતા,તેથી તેમને ઘણીવાર પેલેડ કણો કહેવામાં આવે છે. આ એક સાચી જોડી છે.
$3$. ગ્લાયોક્સિલેટ ઉત્સેચકો ગ્લાયોક્સિસોમ્સમાં જોવા મળે છે,જે વનસ્પતિઓમાં (ખાસ કરીને અંકુરિત બીજમાં) હાજર વિશિષ્ટ પેરોક્સિસોમ્સ છે,પરંતુ તે પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા નથી. તેથી,આ અસંગત જોડી છે.
$4$. મેસ્યુલ (અથવા માઇક્રોટ્યુબ્યુલ ઓર્ગેનાઇઝિંગ સેન્ટર્સ) $MTG$ સાથે સંકળાયેલા છે. આ એક સાચી જોડી છે.

(C) આપેલ કોષની આકૃતિના આધારે:
$A$ એ સ્મૂથ એન્ડોપ્લાઝમિક રેટિક્યુલમ $(SER)$ દર્શાવે છે,જે લિપિડ અને સ્ટીરોઇડ હોર્મોન સંશ્લેષણમાં સામેલ છે.
$B$ એ કોષદીવાલ (વનસ્પતિ કોષમાં) દર્શાવે છે,જે એક નિર્જીવ સખત રચના છે જે આકાર અને રક્ષણ આપે છે.
$C$ એ સેન્ટ્રિઓલ્સ દર્શાવે છે,જે એકબીજાને લંબ હોય છે અને ગાડાના પૈડા જેવી રચના ધરાવે છે.
$D$ એ કણાભસૂત્ર (Mitochondria) દર્શાવે છે,જે કોષીય શ્વસનમાં સામેલ છે,પ્રકાશ ઉર્જા પકડવામાં નહીં (તે હરિતકણનું કાર્ય છે).
$E$ એ રફ એન્ડોપ્લાઝમિક રેટિક્યુલમ $(RER)$ દર્શાવે છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં સામેલ છે.
$F$ એ લાયસોઝોમ્સ દર્શાવે છે,જે જલવિભાજક ઉત્સેચકોથી સમૃદ્ધ ગોળાકાર રચનાઓ છે.
તેથી,વિધાનો $A, C,$ અને $E$ એ કોષની રચનાના સંદર્ભમાં સાચા છે.

(C) કોષમાં કેટલીક રચનાઓ કોઈ પણ પટલ દ્વારા ઘેરાયેલી હોતી નથી।
$1$. $\text{રીબોઝોમ}$: આ પ્રોટીન સંશ્લેષણ કરતી અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંનેમાં જોવા મળે છે અને તેમાં પટલનો અભાવ હોય છે।
$2$. $\text{કોષકેન્દ્રિકા}$: કોષકેન્દ્રની અંદર આવેલી એક ઘટ્ટ ગોળાકાર રચના છે, જે પટલવિહીન છે।
$3$. $\text{તારાકેન્દ્ર}$ $(\text{તારાકાય})$: આ નળાકાર રચનાઓ છે જે કોષવિભાજનમાં ભાગ લે છે અને તે પણ પટલવિહીન છે।
તેથી, સાચો સમૂહ $\text{રીબોઝોમ}$, $\text{કોષકેન્દ્રિકા}$ અને $\text{તારાકેન્દ્ર}$ છે।

(C) વિધાન $a$ સાચું છે: પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં સક્રિય રીતે સામેલ કોષોને વધુ રિબોઝોમ્સની જરૂર હોય છે,તેથી તેઓમાં મોટા અને વધુ સંખ્યામાં કોષકેન્દ્રિકાઓ હોય છે.
વિધાન $b$ સાચું છે: કોષકેન્દ્રપટલ છિદ્રો કોષકેન્દ્ર અને કોષરસ વચ્ચે $RNA$ અને પ્રોટીન અણુઓની દ્વિ-માર્ગી હેરફેર માટે ચેનલ તરીકે કાર્ય કરે છે.
વિધાન $c$ ખોટું છે: કોષરસ કંકાલ એ પ્રોટીનયુક્ત રચના છે (જે સૂક્ષ્મ નલિકાઓ,સૂક્ષ્મ તંતુઓ અને મધ્યવર્તી તંતુઓથી બનેલી છે),ગ્લાયકોલિપિડ રચના નથી.
વિધાન $d$ ખોટું છે: સ્ટીરોઈડલ હોર્મોન્સનું સંશ્લેષણ લીસી અંતઃકોષરસજાળ $(SER)$ દ્વારા થાય છે,ગોલ્ગી પ્રસાધન દ્વારા નહીં.
તેથી,વિધાન $c$ અને $d$ ખોટા છે.

(A) આપેલા તમામ વિધાનો સુકોષકેન્દ્રીય કોષો માટે સાચા છે.
$a$. સુકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં કોષરસમાં $80S$ રીબોઝોમ્સ અને કણાભસૂત્ર તથા હરિતકણ જેવા અંગિકાઓમાં $70S$ રીબોઝોમ્સ જોવા મળે છે.
$b$. સુકોષકેન્દ્રીય કશા અને પક્ષ્મો લાક્ષણિક $9+2$ સૂક્ષ્મનલિકાની ગોઠવણી દર્શાવે છે.
$c$. કોષરસનું વહન (સાયક્લોસિસ) એ સુકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં જોવા મળતી સામાન્ય લાક્ષણિકતા છે.
$d$. સુકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં,$DNA$ હિસ્ટોન પ્રોટીન સાથે વીંટળાઈને ક્રોમેટિન બનાવે છે,જે આગળ જતાં રંગસૂત્રોમાં રૂપાંતરિત થાય છે.

(B) એક રાસાયણિક પદાર્થ જે જ્યારે $UV$ કિરણો દ્વારા ઉત્તેજિત થાય છે,ત્યારે તે વિકિરણોનું શોષણ કરે છે અને દ્રશ્ય પ્રકાશનું ઉત્સર્જન કરે છે,તેને ફ્લોરોક્રોમ કહેવામાં આવે છે. આ ગુણધર્મનો ઉપયોગ ફ્લોરોસેન્સ માઇક્રોસ્કોપીમાં ચોક્કસ જૈવિક અણુઓને લેબલ કરવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે.

(B) કોષરસ પ્રવાહ ગતિને સાયક્લોસિસ (cyclosis) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
સાયક્લોસિસ એ વનસ્પતિ કોષોમાં મોટી કેન્દ્રસ્થ રસધાનીની આસપાસ અથવા અન્ય સુકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં કોષરસ કંકાલના માર્ગો પર કોષરસ અને અંગિકાઓનો નિર્દેશિત પ્રવાહ છે.
તે કોષની અંદર પોષક તત્વો,પ્રોટીન અને અંગિકાઓના વિતરણમાં મદદ કરે છે.
આ પ્રક્રિયા સુકોષકેન્દ્રીય કોષોની લાક્ષણિકતા છે અને તે આદિકોષકેન્દ્રી (પ્રોકેરિયોટ્સ) અને વાઇરસમાં જોવા મળતી નથી.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ ક્રિસ્ટી: આ કણાભસૂત્રના અંતઃપટલના અંતઃવલનો છે જે જૈવરાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે. તેથી,$(a)-(iii)$.
$(b)$ થાઈલેકોઈડ્સ: આ હરિતકણના આધારકમાં જોવા મળતી ચપટી,તકતી જેવી પટલમય કોથળીઓ છે,જે પ્રકાશ-આધારિત પ્રતિક્રિયાઓનું સ્થાન છે. તેથી,$(b)-(iv)$.
$(c)$ સેન્ટ્રોમિયર: આ રંગસૂત્ર પરનું પ્રાથમિક સંકીર્ણ છે જ્યાં કોષવિભાજન દરમિયાન ત્રાકતંતુઓ જોડાય છે. તેથી,$(c)-(i)$.
$(d)$ સિસ્ટર્ની: આ ચપટી,તકતી આકારની કોથળીઓ છે જે ગોલ્ગીપ્રસાધન બનાવે છે. તેથી,$(d)-(ii)$.
આમ,સાચો ક્રમ $(a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)$ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પરિપક્વ ચાલની નલિકાના ઘટકો વિશિષ્ટ કોષો છે જે ખોરાકના કાર્યક્ષમ વહન માટે પરિપક્વતા સમયે તેમનું કોષકેન્દ્ર,રિબોઝોમ્સ,રસધાની અને અન્ય અંગિકાઓ ગુમાવે છે.
તેથી,એવું વિધાન કે જેમાં તેઓ સ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર અને સામાન્ય કોષરસની અંગિકાઓ ધરાવે છે તે ખોટું છે.
સૂક્ષ્મકાય (જેમ કે પેરોક્સિસોમ્સ) વનસ્પતિ અને પ્રાણી કોષો બંનેમાં જોવા મળે છે.
પરિકોષકેન્દ્રીય અવકાશ (બે કોષકેન્દ્રપટલ વચ્ચેની જગ્યા) કોષકેન્દ્રરસ અને કોષરસ વચ્ચે અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે.
કોષકેન્દ્રપટલ છિદ્રો એ જટિલ રચનાઓ છે જે કોષકેન્દ્ર અને કોષરસ વચ્ચે બંને દિશામાં $RNA$ અને પ્રોટીનની અવરજવરનું નિયમન કરે છે.

(D) સુકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં,મોટાભાગની અંગિકાઓ પટલથી ઘેરાયેલી હોય છે. જોકે,કેટલીક અંગિકાઓ પટલવિહીન હોય છે.
$1$. $Ribosomes$ (રિબોઝોમ્સ): આ પ્રોટીન સંશ્લેષણ કરતી અંગિકાઓ છે જે $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે,અને તે કોઈ પટલ દ્વારા ઘેરાયેલી હોતી નથી.
$2$. $Nucleolus$ (કોષકેન્દ્રિકા): આ કોષકેન્દ્રની અંદર આવેલી એક ઘટ્ટ,ગોળાકાર રચના છે જ્યાં રિબોઝોમલ $RNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે; તે પણ પટલવિહીન છે.
$3$. $Centrosome$ (તારાકાય): આ કોષવિભાજનમાં ભાગ લેતી અંગિકા છે,જે બે તારાકેન્દ્રોની બનેલી હોય છે અને તે પટલવિહીન છે.
તેથી,$Ribosomes$,$Nucleolus$ અને $Centrosome$ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે.

(B) $\text{પ્રાણીકોષ}$ (Animal cell) માં સૌથી બહારનું આવરણ માત્ર કોષરસસ્તર (plasma membrane) હોય છે.
તેની સામે, $\text{વનસ્પતિકોષ}$, $\text{બેક્ટેરિયા}$ અને $\text{ફૂગ}$ માં કોષરસસ્તરની બહાર એક મજબૂત કોષદીવાલ (cell wall) આવેલી હોય છે, જે વધારાના બાહ્ય પડ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાંથી માત્ર $\text{પ્રાણીકોષ}$ માં જ કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે અને તેમાં માત્ર એક જ બાહ્યપટલ જોવા મળે છે.

(C) આપેલ વનસ્પતિકોષની આકૃતિમાં:
$1$. $P$ એ કણાભસૂત્ર દર્શાવે છે,જે તેની બેવડી પટલમય રચના અને અંદરના ગડીવાળા ભાગો જેને ક્રિસ્ટી કહેવાય છે,તેના દ્વારા ઓળખાય છે.
$2$. $Q$ એ હરિતકણ દર્શાવે છે,જે વનસ્પતિકોષમાં જોવા મળતી મોટી,અંડાકાર અંગિકા છે.
$3$. $R$ એ પેરોક્સિઝોમ દર્શાવે છે,જે એક નાની,ગોળાકાર,એકલ પટલમય અંગિકા છે જે ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓમાં ભાગ લે છે.
તેથી,સાચી ઓળખવિધિ $P =$ કણાભસૂત્ર,$Q =$ હરિતકણ અને $R =$ પેરોક્સિઝોમ છે.

(C) પટલમય રચનાઓની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક અંગિકાનું વર્ગીકરણ કરીએ છીએ:
$1$. અંત:કોષરસજાળ: પટલમય (એકવડું પટલ).
$2$. ગોલ્ગીકાય: પટલમય (એકવડું પટલ).
$3$. રિબોઝોમ્સ: પટલવિહીન.
$4$. લાયસોઝોમ્સ: પટલમય (એકવડું પટલ).
$5$. કણાભસૂત્ર: પટલમય (બેવડું પટલ).
$6$. સૂક્ષ્મકાય: પટલમય (એકવડું પટલ).
$7$. તારાકેન્દ્ર: પટલવિહીન.
$8$. કોષકેન્દ્રિકા: પટલવિહીન.
$9$. રસધાની: પટલમય (એકવડું પટલ,ટોનોપ્લાસ્ટ).
પટલમય રચનાઓની ગણતરી કરતા: અંત:કોષરસજાળ,ગોલ્ગીકાય,લાયસોઝોમ્સ,કણાભસૂત્ર,સૂક્ષ્મકાય અને રસધાની.
કુલ સંખ્યા = $6$.

(D) આકૃતિમાં આપેલી જૈવિક રચનાઓના આધારે:
$P$ (રક્તકણો) એ આકૃતિ $III$ (ગોળાકાર અને દ્વિઅંતર્ગોળ) સાથે સુસંગત છે.
$Q$ (શ્વેતકણો) એ આકૃતિ $IV$ (અનિયમિત આકાર) સાથે સુસંગત છે.
$R$ (મધ્યપર્ણ કોષો) એ આકૃતિ $I$ (ગોળાકાર અને અંડાકાર કોષો) સાથે સુસંગત છે.
$S$ (જલવાહિનીકી) એ આકૃતિ $II$ (લંબાયેલી રચના) સાથે સુસંગત છે.
તેથી,સાચી જોડ $(P-III), (Q-IV), (R-I), (S-II)$ છે.

(B) અંત:પટલમય તંત્રમાં એવી અંગિકાઓનો સમાવેશ થાય છે જે લિપિડ અને પ્રોટીનના રૂપાંતરણ,પેકેજિંગ અને વહનમાં સાથે મળીને કાર્ય કરે છે.
આ તંત્રમાં અંત:કોષરસજાળ,ગોલ્ગીકાય,લાયસોઝોમ અને રસધાનીનો સમાવેશ થાય છે.
હરિતકણ અને કણાભસૂત્ર અંત:પટલમય તંત્રનો ભાગ નથી,કારણ કે તેમના કાર્યો આ તંત્ર સાથે તે રીતે સંકલિત હોતા નથી.

(B) અંતઃપટલમયતંત્રમાં એવી અંગિકાઓનો સમાવેશ થાય છે જેમના કાર્યો એકબીજા સાથે સંકલિત હોય છે. તેમાં અંતઃકોષરસજાળ $(ER)$,ગોલ્ગીકાય,લાયસોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. રસધાની: અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ છે.
$2$. પેરોકસીઝોમ્સ: અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ નથી.
$3$. કણાભસૂત્ર: અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ નથી (અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકા છે).
$4$. હરિતકણ: અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ નથી (અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકા છે).
$5$. ગોલ્ગીકાય: અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ છે.
આમ,માત્ર $2$ અંગિકાઓ (રસધાની અને ગોલ્ગીકાય) અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. ચાલનીનલિકા $(P)$ એ પરિપક્વ કોષો છે જેમાં કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે, તેથી તે કોષકેન્દ્રવિહિન $(III)$ છે।
$2$. પેરામિશિયમ $(Q)$ એ પક્ષ્મધારી પ્રજીવ છે જેમાં બે પ્રકારના કોષકેન્દ્ર (મહાકોષકેન્દ્ર અને લઘુકોષકેન્દ્ર) હોય છે, તેથી તે દ્રિકોષકેન્દ્રીય $(I)$ છે।
$3$. લાક્ષણિક કોષ $(R)$ સામાન્ય રીતે એક કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે, તેથી તે એકકોષકેન્દ્રીય $(II)$ છે।
$4$. કંકાલ સ્નાયુકોષો $(S)$ ઘણા કોષોના જોડાણથી બને છે, પરિણામે તે બહુકોષકેન્દ્રીય $(IV)$ હોય છે।
આમ, સાચો ક્રમ $P-III, Q-I, R-II, S-IV$ છે।

(D) પોરિન્સ એ મોટા પ્રોટીનયુક્ત ચેનલો છે જે રંજકકણો,કણાભસૂત્ર અને કેટલાક બેક્ટેરિયાના બાહ્ય પટલમાં જોવા મળે છે.
આ પ્રોટીન નાના પ્રોટીનના કદના અણુઓને પટલમાંથી પસાર થવા દે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પોમાં તેમના બાહ્ય પટલમાં પોરિન્સ હોય છે.

(A) અંતઃપટલમયતંત્રમાં અંતઃકોષરસજાળ $(ER)$, ગોલ્ગી પ્રસાધન, લાયસોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
કણાભસૂત્ર, હરિતકણ અને પરોક્સિસોમ્સના કાર્યો ઉપર જણાવેલ ઘટકો સાથે સંકલિત હોતા નથી, તેથી તેમને અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ માનવામાં આવતા નથી.
તેથી, જે અંગિકાઓ અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ $\text{નથી}$, તે કણાભસૂત્ર $(A)$, હરિતકણ $(C)$ અને પરોક્સિસોમ્સ $(E)$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
- કોષકેન્દ્રિકા $(A)$: તે સક્રિય રીબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ સંશ્લેષણનું સ્થાન છે $(III)$.
- તારાકેન્દ્ર $(B)$: તારાકેન્દ્રો એવી અંગિકાઓ છે જે ગાડાના પૈડા જેવી રચના ધરાવે છે $(II)$.
- ગોલ્ગી પ્રસાધન $(C)$: તે ગ્લાયકોપ્રોટીન અને ગ્લાયકોલિપિડના નિર્માણ માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે $(I)$.
- રંગહીન કણ $(D)$: આ રંગહીન રંજકકણો છે જે મુખ્યત્વે સ્ટાર્ચ,તેલ અથવા પ્રોટીન જેવા પોષકતત્વોના સંગ્રહ માટે જવાબદાર છે $(IV)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-II, C-I, D-IV$ છે.

(C) - એક્સોનેમ એ પક્ષ્મ અને કશામાં જોવા મળતી મુખ્ય રચના છે $(A-II)$.
- તારાકેન્દ્ર તેના આડછેદમાં લાક્ષણિક કાર્ટવ્હીલ (ગાડાના પૈડા જેવી) ભાત દર્શાવે છે $(B-I)$.
- ક્રિસ્ટી એ કણાભસૂત્રના અંતઃપટલના ગડીમય પ્રવર્ધો છે $(C-IV)$.
- સેટેલાઇટ એ રંગસૂત્રનો એક નાનો ભાગ છે જે ગૌણ સંકોચન દ્વારા મુખ્ય ભાગથી અલગ પડે છે $(D-III)$.
- તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-I, C-IV, D-III$ છે.

(D) વિધાન $I$ સાચું છે: કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ બંને બેવડી પટલ ધરાવતી અર્ધ-સ્વાયત્ત કોષીય અંગિકાઓ છે.
વિધાન $II$ સાચું છે: કણાભસૂત્રના અંતઃપટલમાં વિશિષ્ટ વાહક પ્રોટીન હોય છે જે વિવિધ આયનો અને ચયાપચયના ઘટકોના વહનને મંજૂરી આપે છે,જે તેને પ્રમાણમાં વધુ પ્રવેશશીલ બનાવે છે. તેની સરખામણીમાં,હરિતકણનું અંતઃપટલ અત્યંત પસંદગીયુક્ત છે અને મોટાભાગના આયનો અને ચયાપચયના ઘટકો માટે પ્રમાણમાં અપ્રવેશશીલ છે,જેના માટે તેમના વહન માટે વિશિષ્ટ વાહકોની જરૂર પડે છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. સેન્ટ્રોમિયર એ $\text{કોષ } \text{વિભાજન}$ $(II)$ દરમિયાન સ્પિન્ડલ તંતુઓ જોડાવાનું સ્થાન છે.
$B$. પક્ષ્મ એ કોષરસપટલની વાળ જેવી રચના છે જે $\text{કોષીય } \text{હલનચલન}$ $(III)$ માં મદદ કરે છે.
$C$. ક્રિસ્ટી એ $\text{કણાભસૂત્ર}$ $(I)$ ના અંતઃપટલના ગડીમય પ્રવર્ધો છે.
$D$. કોષરસપટલ મુખ્યત્વે $\text{ફોસ્ફોલિપિડ } \text{બાયલેયર}$ $(IV)$ નું બનેલું હોય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-II, B-III, C-I, D-IV$ છે.

(D) દરેક વિધાનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(A)$ સાચું: કોષરસ પટલનો લિપિડ ઘટક મુખ્યત્વે ફોસ્ફોગ્લિસરાઇડ્સનો બનેલો હોય છે.
$(B)$ ખોટું: ધ્રુવીય અણુઓ અધ્રુવીય લિપિડના દ્વિ-સ્તરમાંથી સરળતાથી પસાર થઈ શકતા નથી; તેમને વહન માટે વાહક પ્રોટીન અથવા ચેનલ પ્રોટીનની જરૂર પડે છે.
$(C)$ ખોટું: દ્વિતીયક કોષદીવાલ પ્રાથમિક કોષદીવાલની અંદરની બાજુએ બને છે અને તે સામાન્ય રીતે વૃદ્ધિ પામવા માટે સક્ષમ હોતી નથી (તે સખત હોય છે).
$(D)$ સાચું: લિપિડના દ્વિ-સ્તરની અર્ધ-પ્રવાહી પ્રકૃતિ પટલમાં પ્રોટીનની પાર્શ્વીય ગતિને શક્ય બનાવે છે (ફ્લુઇડ મોઝેક મોડેલ).
$(E)$ સાચું: મધ્યપટલ મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ પેક્ટેટનું બનેલું સ્તર છે જે પાડોશી કોષોને એકબીજા સાથે જોડી રાખવા માટે ગુંદર તરીકે કાર્ય કરે છે.
આમ,વિધાન $(B)$ અને $(C)$ ખોટા છે. કુલ ખોટા વિધાનોની સંખ્યા $2$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$A$. તારાકેન્દ્ર નવ સમાન અંતરે ગોઠવાયેલા ટ્યુબ્યુલિન પ્રોટીનના પરિઘવર્તી તંતુઓનું બનેલું હોય છે,જે ગાડાના પૈડાં જેવો દેખાવ આપે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$B$. કણાભસૂત્રને કોષનું શક્તિઘર કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે $ATP$ સ્વરૂપે ઉર્જા ઉત્પન્ન કરે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$C$. રીબોઝોમ કોષરસમાં તેમજ કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ જેવી અન્ય અંગિકાઓમાં પણ જોવા મળે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$D$. $RER$ (ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ) પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં સામેલ છે. $SER$ (લીસી અંતઃકોષરસજાળ) એ લિપિડ જેવા સ્ટીરોઈડલ અંતઃસ્ત્રાવોના સંશ્લેષણ માટેનું મુખ્ય સ્થળ છે. તેથી,$RER$ માટેની માહિતી ખોટી છે.

(C) અંતઃપટલમયતંત્રમાં અંતઃકોષરસજાળ $(ER)$,ગોલ્ગી પ્રસાધન,લાયસોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ અંગિકાઓને અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમના કાર્યો એકબીજા સાથે સંકલિત હોય છે.
તેથી,વિધાન સાચું છે,પરંતુ કારણ ખોટું છે કારણ કે આ અંગિકાઓના કાર્યો ખરેખર સંકલિત હોય છે.

(B) દરેક વિધાનનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$(A)$ ખોટું. તારાકેન્દ્ર એ પટલવિહીન અંગિકા છે.
$(B)$ ખોટું. કોષરસ પટલમાં,ધ્રુવીય શીર્ષ બહારની તરફ અને જલવિતરાગી પૂછડી અંદરની તરફ હોય છે.
$(C)$ સાચું. કોષરસતંતુઓ એ નલિકાઓ છે જે વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે અને કેટલીક લીલના કોષો વચ્ચે વહન અને સંદેશાવ્યવહાર શક્ય બનાવે છે.
$(D)$ સાચું. લિપિડના દ્વિ-સ્તરની અર્ધ-પ્રવાહી પ્રકૃતિને કારણે પ્રોટીન પટલમાં પાર્શ્વિય ગતિ કરી શકે છે,જે ફ્લુઇડ મોઝેક મોડેલ દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યું છે.
આમ,માત્ર વિધાન $(C)$ અને $(D)$ સાચા છે. સાચા વિધાનોની કુલ સંખ્યા $2$ છે.

(C) વિધાન $A$ સાચું છે: કોષવાદ મુજબ,કોષ એ જીવનનો મૂળભૂત એકમ છે અને સંપૂર્ણ કોષ કરતાં ઓછી કોઈપણ રચના સ્વતંત્ર રીતે જીવનની તમામ પ્રક્રિયાઓ દર્શાવી શકતી નથી.
વિધાન $B$ સાચું છે: સુકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં કોષકેન્દ્ર,કણાભસૂત્ર અને અંતઃકોષરસજાળ જેવી પટલ-આવૃત અંગિકાઓ હોય છે,જે કોષરસમાં અલગ-અલગ વિભાગો બનાવે છે.
વિધાન $C$ સાચું છે: કણાભસૂત્ર એ અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ છે જે દ્વિભાજન જેવી પ્રક્રિયા દ્વારા કોષચક્રથી સ્વતંત્ર રીતે પ્રતિકૃતિ બનાવે છે.
વિધાન $D$ સાચું છે: રસધાની એ કોષરસમાં જોવા મળતી પટલ-આવૃત જગ્યા છે,જેમાં પાણી,રસ,ઉત્સર્ગ પદાર્થો અને કોષ માટે બિનઉપયોગી અન્ય પદાર્થો હોય છે.
આમ,તમામ વિધાનો $A, B, C$ અને $D$ વૈજ્ઞાનિક રીતે સચોટ હોવાથી,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ (કણાભસૂત્ર) છે.
અંતઃપટલમયતંત્રમાં એવી અંગિકાઓનો સમાવેશ થાય છે જેમના કાર્યો એકબીજા સાથે સંકલિત હોય છે,જેમ કે અંતઃકોષરસજાળ $(ER)$,ગોલ્ગી પ્રસાધન,લાયસોઝોમ અને રસધાનીઓ.
કણાભસૂત્ર,હરિતકણ અને પરોક્સિઝોમ જેવી અંગિકાઓને અંતઃપટલમયતંત્રનો ભાગ માનવામાં આવતી નથી,કારણ કે તેમના કાર્યો અંતઃપટલમયતંત્રના ઘટકો સાથે સંકલિત હોતા નથી અને તેઓ સમાન વેસિક્યુલર ટ્રાન્સપોર્ટ માર્ગમાં ભાગ લેતા નથી.

(C) વિકલ્પ $C$ સાચું છે. સાયનોબેક્ટેરિયા જેવા કેટલાક આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં કોષરસમાં અન્ય પટલીય વિસ્તરણો જોવા મળે છે જેને ક્રોમેટોફોર્સ કહે છે,જે રંજકદ્રવ્યો ધરાવે છે.
અન્ય વિકલ્પોની સમજૂતી:
- વિકલ્પ $A$: પક્ષ્મ અથવા કશાના મુખ્ય ભાગને અક્ષસૂત્ર (axoneme) કહેવાય છે,તલકાય નહીં.
- વિકલ્પ $B$: તૈલકણ તેલ અને ચરબીનો સંગ્રહ કરે છે,જ્યારે મંડકણ સ્ટાર્ચનો સંગ્રહ કરે છે. સમીતાયાકણ પ્રોટીનનો સંગ્રહ કરે છે.
- વિકલ્પ $D$: એક્રોસેન્ટ્રિક રંગસૂત્રોમાં બે ભુજાઓ હોય છે,એક ખૂબ ટૂંકી અને એક ખૂબ લાંબી,જેમાં સેન્ટ્રોમિયર એક છેડાની નજીક આવેલું હોય છે.

(D) વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે અંતઃપટલમયતંત્રમાં અંતઃકોષરસજાળ, ગોલ્ગી પ્રસાધન, લાયસોઝોમ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે; કણાભસૂત્ર તેનો ભાગ નથી.
વિધાન $B$ સાચું છે કારણ કે કણિકામય અંતઃકોષરસજાળ $(RER)$ ની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે.
વિધાન $C$ સાચું છે કારણ કે કણાભસૂત્ર અને રંજકકણ બંને અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ છે જે વર્તુળાકાર $DNA$ ધરાવે છે.
વિધાન $D$ સાચું છે કારણ કે કોષરસ કંકાલ એ પ્રોટીનયુક્ત તંતુઓનું જટિલ જાળું છે જે સૂક્ષ્મનલિકાઓ, સૂક્ષ્મતંતુઓ અને મધ્યવર્તી તંતુઓનું બનેલું હોય છે.
વિધાન $E$ ખોટું છે કારણ કે કણાભસૂત્ર બેવડા પટલમય બંધારણ ધરાવે છે.
આમ, વિધાન $B, C$ અને $D$ સાચા છે.